Üçünçü Fasıl Keffaret Cezaları - Fıkıh - Cilt2 1 - 476. Sayfa

ÜÇÜNÇÜ FASIL

KEFFARET CEZALARI

476- KEFFARET

Keffaret suç işlemeye mukabil olarak verilen cezadır. Aslında keffaret bir nevi ibadettir. Çünkü keffaret; ya köle azad etme, ya fakirleri doyurma veya oruç şeklinde olur. Eğer keffaret masiyet sayılmayan bir fiil için konmuşsa doğrudan doğruya cezai bir müeyyidedir. Hatalı öldürmenin keffareti gibi. Şu halde keffaret ibadet ve ceza şeklinde ortaya çıkmaktadır. Öleysebiz buna taabbüdi bir ceza adını verebiliriz.

Keffaret, önceden takdir olunmuş bir ceza olup şari; nevini ve miktarını tayin etmiştir. Bu yüzden de ancak şariin kesin nasla vacib kıldığı yerlerde vacib olur.

Keffaret hükmü verilen suçlar mahdudtur ve şöylece sıralanabilir:

1- Oruç bozma

2- İhramdan çıkma

3- Yeminden dönme

4- Hayızlı iken temasta bulunma

5- Zihar ile boşamışken temasta bulunma

6- Katil

Bu suçların hepsi için vacib olan keffaret aynı değildir. Suçun nevine, cinsine ve eda ediş tarzının değişkiliğine göre değişir.

Keffaret cezasıyle birlikte, -bazan hatalı öldürme suçunda olduğu gibi- cezası önceden takdir olunmuş başka bir ceza da verilebilir. Mesela hatalı öldürme suçunun cezası hem diyet, hem keffarettir. Ve her iki ceza da önceden takdir olunmuştur. Keffarete cezası önceden takdir olunmamış bir tazir cezası da eklenebilir. Zihar halinde olduğu gibi²²³.

İslam hukukunun cezai mueyyideler olarak koyduğu keffaret nevileri; Köle azad etmek, fakirleri doyurmak, giydirmek ve oruç tutmaktır.

1- KÖLE AZAD ETMEK:

Herhangi bir köleyi kölelikten çıkarmaktır. Ancak azad edilecek kölede bazı şartların bulunması gerekir ki burada onları zikredecek değiliz. Ayrıca köle azad edecek kişinin muhtaç olmaması gerikir. Muhtaç olmaz ve azad edecek köle de bulamazsa o takdirde köle azad edecek miktarı sadaka olarak verir.

Günümüzde hemen hemen her yerde kölelik kalkmış olduğu için köle azad etmek vecibesiyle mükellef olan kişilerin ihtiyaçlarından fazla olarak köle azad edecek bir miktara sahib bulunmaları halinde onun değerini sadaka olarak dağıtmaları gerekir.

2-DOYURMAK:

Buradaki doyurmaktan maksat miskinleri doyurmaktır. Bu doyurmak keffareti, suçların şekline göre değişir. Mesela yemin keffaretinde verilecek keffaret on kişiyi doyurmadır. Oruç bozma halinde ise verilecek kefaret oltmış miskini doyurmadır. Doyurma halinde doyuran kişinin kendi ailesine verdiği normal yiyeceklerden bir kerre de yedirmesi gerekir.

3- GİYDİRME:

Giydirme keffareti; hakkında hüküm bulunmadığı için ancak yemin keffaretinde geçerli olabilir. Keffaret için on miskinden aşağısı yeterli olmaz. Çünkü Allahu Teala şöyle buyurmaktadır:

“Onun kefareti de ailenize yedirdiklerinizin ortalamasından on miskini doyurmak veya giydirmektir.”

4- ORUÇ

Buradaki oruçtan maksat suçlunun tutacağı oruçtur. Onruç keffareti, ancak diğer keffaretlerin ödenememesi halinde gerekir. Tutalacak orucun müddeti de verilecek keffareti gerektiren suçun durumuna göre değişir. Yemin keffaretinde olduğu gibi üç gün oruç da olabilir, hatalı öldürme suçunda olduğu gibi iki ay ardarda oruç tutmak da olabilir.

Kesinlikle kabul edilmektedir ki oruç keffareti ancak müslaman için gereklidir. Gayri müslimlerden keffaret için oruç tutmak istenemez. Çünkü oruç bir ibadettir ve bu ibadet ancak müslamana farzdır, müslüman olmayan bununla mükellef kılınamaz.