292- MUBAŞİR (DİREKT) KASIT, GAYRIMUBAŞİR (ENDİREKT) KASIT: - Cilt 2 - 292. Sayfa

292- MUBAŞİR (DİREKT) KASIT, GAYRIMUBAŞİR (ENDİREKT) KASIT:

Suçlu neticeleri bilerek ve kastederek bir fiili işlediği takdirde muayyen bir şahsı kastetse de etmese de işlediği fiilden doğrudan doğruya sorumlu sayılır. Endirekt kasıt ise suçlunun belirli bir fiili kastetmesi ve bu fiilin neticesinden önceden kastetmediği veya vukuunu tahmin etmediği neticelerin doğmasıdır. Endirekt kasta muhtemel kasıt veya ihtimali kasıt adı da verilir.

İslam hukukçuları direkt veya endirkt kasıt konusuna temas etmemişler, ayrıca ihtimali kasıt tabirini kullanmamışlardır. Ancak bu demek değildir ki, islam hukuk uhtimali kastı kabul demek değildir ki, islam hukuku ihtimali kastı kabul etmemektedir. Veya direkt kasıtla endirekt kasıt arasında bir fark gözetmemektedir. Aksine islam hukuku ihtimali kasıtla direkt ve endirekt kasıt arasındaki ayırmı daha ilk gününden beri kabul  etmiş ve benimsemiştir. Bunun en açık delili vurma ve yaralama suçlarındaki kastı değerlendirmesidir. Vuran veya yaralayan kişi, sırf eziyet etmek veya uslandırmak için vurmakta veya yaralamaktadır. Ama vurduğu kimseye ancak hafif tesirli veya basit yaralar isabet ettireceğini ummaktadır. Kısacası, sadece onu incitmeyi kasttemektedir. Ama vurma ve yaralama hallerinde suçlu sadece kastettiği neticelerden sorumlu olmaz aynı zamanda kastetmediği ve istemediği neticelerden dolayı da sorumulu tutulur. Mesela vurma veya yaralama halinde tecavüze uğrayanın bir uzvunu kopa rırsa veya herhangi menfaadını izale ederse bu davranışından mesuldur ve muaheze olunur. Eğer vurma   ve yaralama ölümle sonuçlanırsa ölümden mesuldür. Çünkü işlediği fiil artık vurma ve yaralama değil kasta benzer bir şekilde öldürme fiilidir. Şu halde islam hukuku vurma ve yaralama suçlarında suçluyu işlediği fiilin doğurduğu neticeden sorumlu tutmaktadır. Bu neticelerden sorumlu tutmak istemekse suçlunun muhtemel kastından veya endirekt kastından sorumlu tutulması demektir.

İslam hukuku endirek kastı yukarda belirttiğimiz gibi, yorumladığına ve buna hüküm tanzim ettiğine göre islam hukukçularının bu konuda birşeyler söylememiş olmasının önemi yoktur. İslam hukukçularının ihtimali kasd konusunda umumi görüşler serd edip, hususi görüş beyan etmeleri veya şeriatı tatbik etmekle yetinmeleri önemli değildir. Çünkü bu meseleyi ikinci derecede alakadar eden takdir hakkı ve eserlerin kaleme alınış metodu ile alakalı bir husustur. Bununla birlikte biz islam hukukçlarının kasıtlı vurma ve yaralama suçları ile ilgili sözlerini tetkik ettiğimiz zaman onların herbirisinin bizim ihtimali kasıt adını verdiğimiz kasıt hakında görüş hüküm beyan ettiklerini müşahede edebiliriz. Aşağıda bu konuda hüküm beyan eden islam hukukçularının meseleye başkış tarzlarını açıklayacağız. Bu konuda islam hukukçuları birbirinden farklı üç ayrı görüş ortaya koymaktadırlar: