Yolculuğun Sona Erip Ermemesi - Fıkıh - Ibadetlerrehberi - 299. Sayfa

    YolculuÄŸun Sona Erip Ermemesi
    Asıl vatana dönmekle yolculuk hali sona erer. Orada ikamete niyet edilmcsi gerekmez. Ä°kamet vatanı böyle deÄŸildir, orada (en as onbeÅŸ gün) oturmaya niyet lazımdır.
    Bir insanın doÄŸup büyüdüğü veya evlenip içinde yaÅŸamak istediÄŸi veya içinde barınmayı kasdedip baÅŸka bir yere yerleÅŸmek için gitmek istemediÄŸi yer, onun "asıl vatanı"dır!. Bir kimsenin böyle doÄŸduÄŸu, evlendiÄŸi, içinde yerleÅŸmeye karar verdiÄŸi yer olmayıp yalnız içinde en az onbeÅŸ gün kalmak istediÄŸi yer de, onun için bir "Ä°kamet Vatanı"dır. Yeter ki o yer, böyle oturmaya uygun olsun.
    Bir misafir için, onbeÅŸ günden az oturmak istediÄŸi yerde onun "Sükna Vatanıdır". Buna itibar edilmez. Bununla vatan-ı aslî de deÄŸiÅŸmez, vatan-ı ikamet de deÄŸiÅŸmez. Burada yolculuk hükümleri uygulanır.
    Asıl vatan, kendi misli ile bozulur, ikamet vatanı ile bozulmaz. Åöyle ki: Bir kimse içinde doÄŸup büyüdüğü veya evlendiÄŸi yeri terk edip baÅŸka bir beldeye yerleÅŸse, artık önceki vatanı, asıl olmaktan çıkar. Sonradan orada olsa, onbeÅŸ gün oturmaya niyet etmedikçe, farz namazlarını dörder rekat kılması gerekmez. Fakat asıl vatanından geçici olarak çıkıp baÅŸka bir yeri ikamet vatanı edindikten sonra asıl vatanına dönse, niyete muhtaç olmaksızın mukim olur, namazlarını tam olarak kılması gerekir.
    Ä°kamet vatanı, asıl vatanla ve diÄŸer bir ikamet vatanı ile ve sırf yola çıkmakla bozulur, aralarında sefer mesafesi bulunması ÅŸart deÄŸildir. Örnek: Bir kimse yolculuÄŸu sırasında bir beldede bir ay kalmaya niyet edip bu kadar durduktan sonra tekrar yola çıksa veya diÄŸer bir beldeye gidip orada en az onbeÅŸ gün oturmaya niyet etse, artık evvelki belde ikamet vatanı olmaktan çıkmış olur. Oraya tekrar dönmekle mukim olmaz. Orada mukim olabilmesi için tekrar en az on beÅŸ gün oturmaya niyet etmesi gerekir. Fakat ikamet vatanından ikamet müddeti içinde geçici bir iÅŸ için sefer müddetindcn az bir kaç saatlik yola gidip dönmekle ikamet vatanı bozulmaz.
    Vatanından çıkıp en az üç günlük uzaklıkta olan bir köye gitmek isteyen kimse, daha oraya gitmeden yolda bir beldede onbeÅŸ gün oturmaya niyet etse, bir görüşe göre burası bir ikamet vatanı olur. DiÄŸer bir görüşe göre ise, olmaz.
    Vatanından sefer niyeti ile ayrılıp henüz üç günlük bir mesafe almadan vatanına dönmek isteÄŸinde bulunan bir yolcu, dönüp daha vatanına gitmeden önce, geriye dönüşü ile namazlarını tam olarak kılmaya baÅŸlar. Çünkü böyle bir yolculuÄŸu bozmakla yolculuk bırakılmış olur.
    Bir misafir, içinde oturmak istemediÄŸi bir beldede evlenecek olsa, bir görüşe göre mukim sayılır, diÄŸer bir görüşe göre mukim sayılmaz. Tercih edilen görüş de budur.
    Ä°ki beldede birer zevcesi olan kimse, bunlardan herhangisinin yanına giderse mukim sayılır. Fakat bunlardan biri vefat eder de, bulunduÄŸu beldede kendisine ev, baÄŸ ve bahçe gibi ÅŸeyler kalacak olsa, oraya gitmekle mukim sayılmaz. Fakat diÄŸer bir görüşe göre, orası yine onun vatanı sayılacağından mukim olmuÅŸ olur. (Malikilere göre, bir yolcu gittiÄŸi yerde tam dört gün oturmaya niyet edip kendisine yirmi vakit namaz farz olacak bir durum olsa, mukim sayılır. Namazlarını kısaltamaz. Bu müddete, o yere fecrin doÄŸuÅŸundan sonra girdiÄŸi gün ile oradan çıkacağı gün dahil deÄŸildir. Ä°mam Åafiî'ye göre, bir yerde, girip çıkma günlerinden baÅŸka, tam dört gün oturmaya niyet edilmesi, ikamet sayılır, namazlar orada kasredilmez (kısaltılmaz). Hanbelilere göre de, bir yerde, oturmaya elveriÅŸli olmasa dahi, oturmaya niyet eden veya yirmi namazdan fazla farz bulunacak bir zaman durmaya niyet eden kimse mukim sayılır; namazlarını kısaltamaz.)