İDDET[54]

 

467 - Cinsî birleşmeden sonra yapılan boşama ve nikâhın feshin­den dolayı hür kadınlar üç hayız iddet beklerler.

468 - Hayız görmiyen küçük kızlar ve hayızdan kesilmiş yaşlı ka­dınlar üç ay iddet beklerler.

469 - Kocaları Ölen hür kadınların iddeti = (bekleyişi) dört ay on gündür.

470 - Boşanmadan dolayı cariyenin bekliyeceği iddet iki hayızdır. Cariyelerden, küçük olanların ve yaşlılıkdan dolayı hayızdan kesilmiş bulunanların iddetleri bir buçuk aydır.

471 -Kocaları ölen cariyeler iki ay beş gün iddet beklerler.

472 - Hâmile olan bütün kadınların (hür olsun cariye olsun) iddeti doğumla sona erer.

473 - Cinsî birleşme = (zifaf) olmadan meydana gelen boşanmalar­da iddet beklemek yoktur. Zimmînin, zimmîye olan karısını boşamasın­dan dolayı da iddet beklenmez.

474 - Ümmü'l-veled = (efendisinden çocuk yapmış) olan bir cariye­nin efendisi vefat edince veya bu câriye azad edilmişse duruma göre ya üç hayız veya üç ay iddet bekler.

475 - Şüphe ile veya fasit bir nikâhdan sonra kendisine temas yapı­lan bir kadın ayrılık ve ölüm halinde hayız ile iddet bekler.

476 - Kocasının Ölüm hastalığında baîn talâk ile boşanmış olan bir kadının iddeti iki iddetin = (1- Üç hayız müddeti olan ve boşanmadan do­layı beklenen iddet, 2- Dört ay on gün olan ve kocanın ölümü sebebi ile beklenmesi gereken iddet) en uzun olanına göre olur (S).

477 - Ric'î talâk ile boşanıp iddet bekliyen bir kadının kocası ölünce kadın yeniden ölüme göre iddet bekler.

478 - Câriye ric'î talâkla boşanma sebebi ile iddet beklerken âzad edilse iddeti hür kadınların iddetine intikal eder. Fakat baîn talâkla bo-şanmışsa intikal etmez.   .

479 - Hayızdan kesilen bir kadın aya göre iddet beklerken yeniden hayız kanı görse, yahut bu durumdaki küçük bir kız ay arasında âdet görmeğe başlasa bunlar hayza göre yeniden iddet beklerler.

480 - Bir veya iki hayız iddet bekledikden sonra hayızdan kesilen kadınlar ay hesabına göre yeniden iddet beklemeğe başlarlar.

iddetin Başlangıcı İki İddetin Birbirine Karışması (tedahu-lu) ve İddetin Müddeti:

481 -Boşanmalarda iddet boşanma anından itibaren, ölüm halinde de ölümden hemen sonra başlar.

Kadın boşandığını veya kocasının öldüğünü bilmese dahi müddetin geçmesi ile iddet de sona erer.

İddet üç şekilde olur: 1- Hayza göre, 2- Ay hesabına göre, 3- Kadının

çocuğunu doğurmuş olmasına göre.

İddet beklemek de üç şeyden dolayı olmaktadır: 1- Boşanma sebe­bi ile, 2- Ölüm sebebi ile, 3- Cinsî temas sebebi ile.

Mebtûte: Üç talâk ile boşanmış kadındır ve iddet bekîiyen bpyle bir ka­dına mu'tedde-i mebtûte denilir.

Hayz = (âdet, aybaşı): Lügâtta akmak manasınadır. Fıkıhda doğum se­bebiyle olmaksızın sıhhat halinde muayen vakitlerde rahimden akıp gelen

cibillî bir kandır.

Nifas: Çocuk doğurma halidir. Bu müddette akan kana da bu ad verilir.

İstihaze: Hastalık sebebi ile rahimden başka yerden gelip tenasül uzvu yolu ile akıp gelen kandır. Müstehaze, istihazeli kadın demektir.

Mu'tedde: İddet bekîiyen kadına denir. Boşamanın çeşidine göre: 1-Baînen mu'tedde, 2- Ric'ıyyen mu'tedde adlarını alır.

482 - Fasit bir nikâhla iddet bekîiyen kadının iddet başlangıcı, ay­rılık veya erkeğin cinsî münasebeti bırakmaya olan kararıdır (Z).

483 - İddet bekîiyen bir kadına şüphe ile cinsî temas yapıldığında birinci ile tedahül eden = (iç içe giren) diğer bir iddet beklemesi daha lâzım gelir[55].

484 - îddet bekîiyen bir kadına bir hayız gördükten sonra cinsî te­mas yapılsa bundan sonraki diğer üç hayız ile iddeti tamamlanır.

485 - İddetin en az müddeti (yâni üç hayızın tamamlanabileceği en az müddet) iki aydır {SM).

486 - İddet bekîiyen bir kadına evlenme teklifi yapılamaz, fakat böyle bir istek duyurulabilir.

Sahih Bir Nikâhdan Sonra İddet Bekîiyen = (mu'tedde) Bir Kadının Uyması Gereken Şartlar:

487 - Bulûğa ermiş, müslüman, hür veya câriye olan bir kadın sa­hih nikâhdan sonra vefat veya baîn talâk sebebi ile iddet bekliyorsa üze­rine "hidad" lâzım gelir.

Hidad; güzel koku sürünmeği, zinetlenmeyvgöze sürme çekmeyi, başa yağ sürmeyi ve kına sürünmeyi bırakmak demektir. Ancak bir özür ile bunları kullanabilir'[56].

488 - Mebtûte = (kocasından üç talâk ile boşanan kadın) nin iddeti esnasında gece ve gündüz evinden dışarı çıkması doğru olmaz. Ölüm se­bebi ile iddet bekîiyen kadın ise gündüzleyin ve gecenin de bir kısmında dışarı çıkabilir; geceleyin ise ancak kendi evinde kalır[57].

Cariye efendisinin ihtiyaçlarını yerine getirmek için iki iddette de her iki vakitte dışarı çıkar.

489 - İddet bekîiyen kadın evin yıkılma tehlikesi olmadıkça veya başka yere çıkarılmadıkça yahut evin kirasını verememekden dolayı başka yere taşınmadıkça iddetini ayrılığın vuku bulduğu esnadaki evin­de geçirir.

Hamileliğin en az ve en çok müddeileri ve buna terettüb eden hükümler:

490 - Hamileliğin en az müddeti altı ay, en çok müddeti ise iki senedir.

491 -Bir kadın iddetinin sona erdiğini ikrar edip sonra altı aydan daha az bir müddette çocuk doğurursa bu çocğun nesebi sabit olur. Bu durumda ikrar tarihinden altı ay sonra doğum yapmışsa çocuğun nesebi sabit olmaz[58]

492 - Ric'î talâkla boşanmış olan bir kadın, iddetinin bittiğini ikrar etmedikçe iki seneden fazla bir zaman içinde dahi doğum yaparsa çocu­ğun nesebi kendisini boşamış olan kocasından sabit olur. Eğer iki sene­den daha az bir müddetle çocuk doğarsa kadın baîn talâk ile boş olmuş olur ve çocuğun nesebi de yine kocasından sabit olur. Çocuğun iki sene­den az bir zamanda doğması kocanın karısına döndüğünü gerektirmez. Eğer çocuk iki yıl veya daha fazla bir zaman geçtikten sonra doğarsa ko­ca ailesine dönmüş sayılır.

493 - Üç talâkdan veya ölümden sonra iddet bekîiyen kadının iki seneden daha az bir müddet içinde doğurduğu çocuğun nesebi kocasın­dan sabit olur.

494 - İki seneden fazla bir müddet içinde doğan çocuğun nesebi ise ancak kocanın, çocuğun kendisinden olduğunu iddia etmesi ile sabit olur (Z).

495 - îddet bekîiyen bir kadının çocuğunun nesebi ancak iki erke­ğin (SM) veya bir erkekle iki kadının şehâdeti ile yahut kadının hamile­liği açıkça belli olması veya kocanın itirafı yahutta vârislerin tasdiki ile sabit olur.

496 - Ric'î talâk ile (S) veya üç talâk ile (S) boşanmış olan küçük = (sağire) bir kadının çocuğunun nesebi ancak dokuz aydan daha az bir müddetle doğmuş olması ile sabit olur. Kocasının ölümünden sonraki id-detinde ise çocuk on ay on günden kısa bir müddet,, az bir zamanda doğ­muşsa nesebi sabit olur.

497 - Koca karısına "Çocuk doğurursan sen boşsun" der ve bir ka­dın onun doğum yaptığına şahitlik yaparsa kadın boş olmaz (SM). Koca­nın gebeliği itirafı halinde kadın mücerred sözü ile boş olur (SM).

498 - Efendi cariyesine "eğer karnında çocuk varsa o bendendir" der ve bir kadın da onun doğumuna şahitlik yaparsa, câriye ümmül-veled olur.

⚠ Bu sayfada hata var mı? Bildirin!