Vakıf [10] - Fıkıh - 081Vakiflar - 14. Sayfa

VAKIF[10]

124 -Vakfetmek, "malı sahibinin mülkü olmak üzere bırakmak ve o malın menfaatlarım sadaka olarak vermek" demektir.

125 -Hâkimin kararı ile tescil edilnıiyen (SMF) yahut "Öldüğüm zaman malım vakıftır" şeklinde mal sahibinin vasiyetine bağlı bulunmıyan vakıf geçerli olmaz.

126 -Bir kimsenin, başkası ile ortak bir yerini hâkimin kararı ol­madan vakfetmesi caiz olmaz (S).

127 -Vakfın caiz olabilmesi için, sonucunu hiç kesintiye uğramı-yan ebedî bir yöne çevirmek şarttır (S)3.

128 -Akarların vakfedilmesi caiz olur. Menkul = (taşınabilir) mal­ların vakfedilmesi ise caiz değildir (S). İmam Muhammed; kitaplar, mushaf, balta, keser, testere, kazan ve tabut gibi halk arasında örfen vakfedilen menkul malların vakf olunabileceğine hüküm yermiştir. Fa­kat örfen vakfedilmesi adet haline gelmiyen (elbise ve emtia gibi) men­kul mallar vakfedilemezler. Fetva da İmam Mühammed'in görüşüne gö­re verilmiştir.                      '                                              

129 -Har]p vâsıtası olarak kullanılan hayvan ve silâhların vakfe­dilmesi caizdir.

130 -Vakıf olan mal satılamaz ve bir kimseye mülk olarak verile­mez.

131 -Vakfeden tarafından şart koşulmasa dahi vakfın ayakta dur­ması için herşeyden Önce geliri ile vakfın tamiratı yapılır.

132 -Zengin bir adama yapılan vakfın tamiratını zengin adam ken­di parası ile yapar. Fakirlere vakfedilen bir malın fakirler tarafından ta­mir ettirilmesine hüküm verilemez. Vakfı kullanan, tamir etmek iste­mezse veya fakirse hâkim onu başkasına kiraya verir ve getirdiği para ile tamiratını yaptırır. Sonra da oturmak hakkına sahip olan kimseye geri verir.

133 -Vakfedilen bir binanın yıkılan enkazı ve vakıf bir malın sö­külmüş aletleri yine o vakfın tamirine harcanır. Eğer bunlara ihtiyaç yoksa ihtiyaç zamanına kadar saklanır. Bu enkaz ve aletleri aynen ta­mir işinde kullanmak mahzurlu ise satılır ve parası yine tamirine har­canır. Vakıfdan faydalananlar arasında taksim edilmez.1

134 - Vakıf yapan kimsenin (hayatta kaldığı müddetçe) vakfin geli­rinin tamamım veya bir kısmını kendisine ayırması caiz olur. Mütevelli[11] olmak hakkı da vardır.

135 -Mütevelli, güvenilir bir kimse değilse hâkim, vakfı bunun elinden alır ve başka bir mütevelli tayin eder.

136 -Bir mescid yapan kimse onun yolunu kendi yerinden ayırıp içinde insanların namaz kılmalarına (S) izin vermediği müddetçe bu bi­na kendi mülkiyetinden çıkmaz.

137 - Bir kimse, müslümanlar için bir çeşme, yolcular için han, ker­vansaray veya havuz yapsa kuyu kazsa, kendi yerini insanlar için me­zarlık yahut yol yapsa, hâkim karar altına almadıkça veya yapanın, ölü­münü müteakib vakıf olacaklarına dair vasiyyeti bulunmadıkça geçerli olmaz.

138 - Hastalık halinde yapılan vakıf vasiyyet olur.

139 -Vakıf olan bir kervansaraya ihtiyaç kalmazsa onun vakfı, kendisine en yakın olan diğer kervansaraya nakledilir.

140 - Cami dar gelse ve yanında umuma ait yol bulunsa cami yol ta­rafından genişletilir; yol dar gelince o da cami tarafından genişletilir.