İslami Okul Okulların En Önemlisi
Selâm Bu Duadan Sonra “Hz - Fıkıh - Hadislerlenamaz - 41. Sayfa
SELÂM
Bu duadan sonra “Hz. Peygamber (s.a.v.) [sağ yanağının beyazlığı görünecek şekilde] sağ tarafına dönerek, السَّلاَمُ عَليَكُمْ وَ رَحْمَةُ اللهِ “Esselâmü aleyküm ve rahmetullah” diyerek selâm verirdi. Ardından [sol yanağının beyazlığı görünecek şekilde] sol tarafına dönerek,السَّلاَمُ عَليَكُمْ وَ رَحْمَةُ اللهِ “Esselâmü aleyküm ve rahmetullah” diyerek selâm verirdi.”[1]
“Bazen ilk selâmına وَ بَرَكَاتُهُ “ve berekâtühü” sözünü de eklerdi.”[2]
Sağ tarafına “Esselâmü aleyküm ve rahmetullahi” diyerek selâm verdiğinde bazen sol tarafına
selâmı kısa tutar ve
“Ashab, sağ ve sol tarafa selâm verirken elleriyle sağa ve sola işaret etmişlerdi.” Hz. Peygamber (s.a.v.) bunu görünce şöyle buyurdu:
“Ne diye öyle ürkmüş atların kuyrukları gibi ellerinizle işaret ediyorsunuz?! Sizden biri selâm verdiğinde yanındakine dönsün, eliyle işaret etmesin.” [Bundan sonra cemaat Hz. Peygamber (s.a.v.) ile birlikte namaz kıldıklarında bunu yapmazlardı.] (Bir rivayette ise Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Sizden birinin, elini uyluğu üzerine koyması, sonra sağ ve sol tarafında bulunan kardeşine selâm vermesi yeterli gelir.”[5]
Selâmın Vücûbu
Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“...(namaz dışı meşguliyeti) helal kılan şey[6] de selâmdır.”[7]
[1] Müslim, benzerini (582), Ebû Davud, Nesâî ve Tirmizî rivâyet etmiştir. Tirmizî hadisin sahih olduğunu söylemiştir.
[Tirmizî, Salat 220 (294), c.1, s.213; Nesaî, İftitah 173 (1142), c.1-2, s.645; Sehv 70, 71 (1319-1320, 1323-1325), c.3-4, s.92-94. Mütercim]
[2] Ebû Davud ve İbn Huzeyme (1/87/2) sahih senedle rivâyet etmiştir. Abdülhak “el-Ahkâm” adlı kitabında (56/2) hadisin sahih olduğunu söylemiştir. Aynı şekilde İmam Nevevî ve İbn Hacer de hadisi sahih kabul etmiştir. Ayrıca “el-Musannef” (2/219) adlı kitabında Abdürrezzak, “el-Müsned” (3/1252) adlı kitabında Ebû Ya’lâ, “el-Kebîr” (3/67/2) ve “el-Evsat” (1/2600/2) adlı kitaplarında Taberânî, başka senedle Dârekutnî ve Abdürrezzak (2/219) rivâyet etmiştir.
[Ebû Dâvud, Salât 183-184 (997), c.4, s.50. Mütercim]
[3] Nesâî, Ahmed ve Serrâc sahih senedle rivâyet etmiştir.
[Nesaî, Sehv 71 (1321), c. 3-4, s.93. Mütercim]
[4] İbn Huzeyme, Beyhakî, “el-Muhtâra” adlı kitabında Ziya, “es-Sünen” adlı kitabında (243/1) Abdülgani el-Makdisî sahih senedle, “el-Evsat” adlı kitabında (23/2, iki mu’cemin zevaidinden) Taberânî, Beyhakî ve Hâkim rivâyet etmiştir. Hâkim hadisin sahih olduğunu söylemiş, Zehebî ve İbnü’l-Mülakkin de (29/1 bu görüşünde ona katılmıştır. Hadis, “el-İrvâ”da (327) tahriç edilmiştir.
[5] Müslim, Ebû Avâne, Serrâc, İbn Huzeyme ve Taberânî.
UYARI: İbadiye mezhebi, bu hadisi tahrif etmiş ve bu mezhebin mensuplarından Rebî, kimsenin bilmediği “el-Müsned” adlı kitabında başka bir metinle rivâyet etmiştir. Onlar böylece, kendi mezheplerine göre; tekbirle birlikte elleri kaldırmanın namazı bozduğuna dair delil getirmeyi amaçlamışlardır. Kitabın önsözünde kendisine karşıt cevabımızı sunduğumuz es-Siyâbî de onlardandır. Onların sözleri dayanaksız ve boştur. Bu konudaki açıklama için bkz. “ed-Daîfe” (6044).
[Müslim, Salat 119, 120, 121 (430, 431), c.3, s.1372-1375; Nesaî, Sehv 72 (1326), c. 3-4, s.95; Ebû Dâvud, Salât 183-184 (998-1000), c.4, s.51-53. Mütercim]
[6] Selâmla birlikte her çeşit namaz yasağı son bulmakta ve namaz esnasında yapılması yasak olan davranışlar serbest olmaktadır. Bunun için selâma bu yasakları serbest bırakan anlamında helal kılan şey denmiştir. Bkz. 62. nolu dipnottaki açıklamamız. Mütercim.
[7] Hâkim hadisin sahih olduğunu söylemiş; Zehebî de bu görüşünde ona katılmıştır.
[Tirmizî, Salat 176 (238), c.1, s.180; Ebû Dâvud, Salât 73 (618), c.2, s.476. Mütercim]