Fikih - 28. Sayfa - Ilmihalhilmidonduren

VII- ER­KEK VE KA­DI­NIN AY­NI Hİ­ZA­DA

NA­MAZ KIL­MA­SI

Ce­ma­at fark­lı züm­re­ler­den mey­da­na ge­lir­se ima­mın ar­ka­sın­da ön­ce er­kek­ler, son­ra er­kek ço­cuk­lar, son­ra da ka­dın­lar saf bağ­lar­lar. Bu ter­ti­be er­kek­ler ile er­kek ço­cuk­la­rı­nın uy­ma­sı sün­net, er­kek­ler­le ka­dın­la­rın uy­ma­sı ise farz­dır.

Ara­da na­maz kı­lan bir ki­şi­nin sı­ğa­bi­le­ce­ği ka­dar bir ara­lık bu­lun­mak­sı­zın ve­ya du­var, per­de, kor­ku­luk gi­bi bir en­gel ol­mak­sı­zın er­kek­le­rin ka­dın­lar­la ay­nı hi­za­da na­maz kıl­ma­sı, na­ma­zı bo­zan hal­ler­den­dir. Bu ka­dın is­ter ya­ban­cı ol­sun, is­ter eşi, kı­zı ve­ya kız kar­de­şi gi­bi hı­sım­la­rın­dan bu­lun­sun hü­küm de­ğiş­mez.

Hz. Pey­gam­ber şöy­le bu­yur­muş­tur: “Ka­dın­la­rı Al­lah Teâlâ’nın te­hir et­ti­ği ye­re, ar­ka ta­ra­fa te­hir edin” 286 Fa­kat na­maz­da ol­ma­yan bir ka­dı­nın na­maz kıl­mak­ta olan bir er­ke­ğin önün­de bu­lun­ma­sın­da bir sa­kın­ca yok­tur. Hz. Âişe (r. anhâ)’den şöy­le de­di­ği ri­va­yet edil­miş­tir: “Ya­ta­ğım Hz. Pey­gam­ber (s.a.s)’in na­maz kıl­dı­ğı ye­rin önün­de idi.” 287

Ay­nı hi­za­da na­maz kıl­ma­nın, na­ma­zı boz­ma­sı için şu şart­la­rın ger­çek­leş­me­si ge­re­kir:

1) Ka­dın ima­ma uy­muş­sa, ima­mın ka­dın­lar için de imam­lı­ğa ni­yet et­me­si ge­re­kir. Ak­si hal­de ka­dı­nın ima­ma uy­ma­sı ge­çer­li ol­maz ve bu yüz­den de bir hi­za­da dur­ma öne­mi­ni kay­be­der. Yal­nız ce­na­ze na­ma­zın­da bu ni­ye­te ge­rek yok­tur. Ba­zı fa­kih­le­re gö­re, cu­ma ve­ya bay­ram na­maz­la­rın­da da kadın­la­rın uy­ma­la­rı için ima­mın ni­ye­ti şart de­ğil­dir.

2) Ka­dı­nın akıl­lı ve er­gin­lik ça­ğı­na ulaş­mış ol­ma­sı ve­ya er­gin­li­ği­nin yak­laş­mış bu­lun­ma­sı şart­tır.

3) Ka­dı­nın, er­ke­ğin önün­de ve­ya onun tam bi­ti­şi­ğin­de na­maz kıl­ma­sı ge­re­kir.

4) Er­kek ile ka­dı­nın if­ti­tah tek­bi­ri ba­kı­mın­dan ay­nı na­maz­da bu­lun­ma­sı ge­re­kir. Er­kek vak­tin na­ma­zı­nı, ka­dın ise ka­za na­ma­zı kıl­sa ay­nı hi­za­da bu­lun­ma na­maz­la­rı­nı et­ki­le­mez.

5) Ka­dın ile er­ke­ğin na­maz kıl­dık­la­rı ye­rin per­de ve­ya ben­ze­ri bir şey­le ay­rıl­ma­mış ve ara­da bir boş­luk bu­lun­ma­yan ay­nı mekân ol­ma­sı. Ka­dın er­kek­ten bir adam bo­yu yük­sek mah­fel­de bu­lun­sa, ay­nı hi­za­da ol­ma­la­rı na­ma­zın sıh­ha­ti­ne za­rar ver­mez.

6) Na­ma­zı bo­za­cak de­re­ce­de ay­nı hi­za­da bu­lun­ma­nın sü­re ba­kı­mın­dan öl­çü­sü İmam Ebu Yu­suf’a gö­re, rükû ve sec­de gi­bi bir rük­nü fi­i­len eda et­mek­tir. İmam Mu­ham­med’e gö­re, bir rük­nü ye­ri­ne ge­ti­re­cek ka­dar bir sü­re (ya­ni üç tes­bih mik­ta­rı) ay­nı hi­za­da bu­lun­muş ol­mak şart­tır.

Yu­ka­rı­da­ki şart­lar ger­çek­le­şin­ce er­ke­ğin na­ma­zı bo­zu­lur. An­cak ima­ma uyan ka­dın­lar, er­kek­le­rin sa­fı önün­de bir saf teş­kil ede­cek ol­sa­lar, ar­ka­la­rın­da­ki bü­tün er­kek­le­rin na­ma­zı bo­zu­lur. Er­kek­le­rin ara­sın­da üç ka­dın bu­lun­sa, bun­la­rın hem sağ, hem de sol yan­la­rın­da­ki bi­rer er­ke­ğin hem de ar­ka hi­za­la­rın­da­ki her saf­tan üç er­ke­ğin na­maz­la­rı fa­sid olur. Ara­da­ki ka­dın­lar iki olur­sa, yan­la­rın­da­ki bi­rer er­kek ile ar­ka ta­raf­la­rın­da­ki yal­nız iki er­ke­ğin na­ma­zı bo­zu­lur, da­ha ar­ka saf­lar­da­ki­le­rin na­maz­la­rı­na bir şey ol­maz. Ara­da­ki ka­dın, bir ta­ne olun­ca sağ ve sol ta­ra­fın­da­ki bi­rer er­kek­le, ar­ka­sın­da­ki bir er­ke­ğin na­ma­zı bo­zu­lur. Bu son iki du­rum­da na­maz­la­rı bo­zu­lan er­kek­ler, ka­dın­lar ile di­ğer er­kek­ler ara­sın­da bir per­de oluş­tu­ra­ca­ğı için, ar­tık bu bo­zul­ma baş­ka­la­rı­na geç­mez.

Er­kek­le­rin na­maz­la­rı­nın bo­zul­ma­sı­na yo­la­çan ka­dın­la­rın bu yüz­den günahkâr ola­cak­la­rın­da şüp­he yok­tur. Ka­dın­la­rın mes­cit­ler­de er­kek­le­rin ara­sı­na ka­rış­mak­tan ve­ya ay­nı hi­za­da na­ma­za dur­mak­tan sa­kın­ma­la­rı ge­re­kir. Ka­dın­lar mes­cit­te ken­di­le­ri­ne ay­rı­lan yer­de ima­ma uya­rak na­maz kı­la­bi­lir­ler. An­cak ce­ma­a­te çık­ma­yıp ev­le­rin­de na­maz kıl­ma­la­rı da ha­dis-i şe­rif­ler­de teş­vik edil­miş­tir. Hat­ta ev­de kı­la­cak­la­rı na­ma­zın da­ha fa­zi­let­li ol­du­ğu be­lir­til­miş­tir.288