Oruçlu İçin Mekruh Olup Olmayan Şeyler - Fıkıh - Ilmihalhilmidonduren - 50. Sayfa

VII - ORUÇ­LU İÇİN MEK­RUH OLUP OL­MA­YAN ŞEY­LER

   1) Özür­süz ola­rak bir şe­yi tat­mak ve çiğ­ne­mek mek­ruh­tur. Çün­kü bu­nu yap­mak oru­cun bo­zul­ma­sı­na se­bep ola­bi­lir. An­cak ko­ca­nın kö­tü huy­lu ol­ma­sı ha­lin­de pi­şi­ri­len ye­me­ğin ve­ya al­dan­ma teh­li­ke­si var­sa sa­tın alı­na­cak bir gı­da mad­de­si­nin ta­dı­na ba­kı­la­bi­lir. Bu ara­da bo­ğa­za bir şey git­me­me­si şart­tır.

   2) Oruç­lu kim­se­nin ön­ce­den çiğ­nen­miş şe­ker­li ol­ma­yan, be­yaz, par­ça­lan­maz bir sa­kı­zı çiğ­ne­me­si mek­ruh­tur. Ye­ni bir sa­kı­zı çiğ­ne­mek ise ca­iz de­ğil­dir. Çün­kü sa­kız çiğ­ne­yen kim­se top­lum ta­ra­fın­dan oruç tut­ma­mak­la itham edi­le­bi­lir.

Er­kek­ler için oruç­lu bu­lun­ma­dık­la­rı za­man­lar­da da sa­kız çiğ­ne­mek ke­rih gö­rül­mü­şür. An­cak bir özür se­be­biy­le giz­li­ce çiğ­ne­me­le­ri müs­tes­na­dır.

3) Eşiy­le öpüş­mek, ku­cak­laş­mak ve ile­ri de­re­ce­de mü­na­se­bet­te bu­lun­mak ken­di­sin­den emin ol­ma­yan kim­se için mek­ruh­tur. Çün­kü bun­la­rı yap­mak­la so­nuç­ta oru­cun bo­zul­ma­sı­na se­bep ol­ma ih­ti­ma­li var­dır. Bir eşi­nin du­dak­la­rı­nı kuv­vet­li bir şe­kil­de öp­me­si de mek­ruh­tur. Fa­kat ken­di­sin­den emin ise mek­ruh ol­maz.

Cinsî iliş­ki­de bu­lun­ma teh­li­ke­si ile bo­şal­ma teh­li­ke­si yok­sa öpüş­mek ve­ya ku­cak­laş­mak oru­ca za­rar ver­mez. Çün­kü Hz. Âişe'nin ri­va­yet et­ti­ği bir ha­dis-i Şe­rif­te Hz. Pey­gam­ber (s.a.s.)'in oruç­lu iken ha­nım­la­rı­nı öp­tü­ğü ve cin­sel iliş­ki dı­şın­da on­lar­la şa­ka­laş­tı­ğı bil­di­ril­mek­te­dir.72 An­cak oruç­lu kim­se­nin eşiy­le çıp­lak ol­duk­la­rı hal­de bo­yun bo­yu­na sa­rıl­ma­la­rı, nef­sin­den emin ol­sun ve­ya ol­ma­sın mek­ruh­tur. Bu­na “fâhiş mübâşeret” de­nir. Eşin du­dak­la­rı­nı em­mek de böy­le­dir.

4) Da­mar­dan kan al­dır­mak ve­ya ha­ca­mat yap­tır­mak gi­bi ki­şi­nin bün­ye­si­ni za­yıf­lat­ma ih­ti­ma­li olan şey­le­ri yap­mak mek­ruh­tur. Be­de­ni güç­süz dü­şür­me­ye­cek­se mek­ruh ol­maz. An­cak bu­nu if­tar­dan son­ra­ya ge­cik­tir­mek da­ha uy­gun­dur.

5) Oruç­lu kim­se­nin su ile ıs­la­tıl­mış mis­va­kı kul­lan­ma­sı Ebû Yu­suf'a gö­re mek­ruh­tur. Fa­kat di­ğer fa­kih­le­re gö­re sa­bah­le­yin ve­ya ze­val­den son­ra yaş ve­ya ku­ru mis­va­kı kul­lan­mak­ta ke­ra­het yok­tur.73

Ağız ve diş te­miz­li­ği ye­nen ye­mek ve­ya içi­len meş­ru­bat ka­lın­tı­la­rı­nın gi­de­ril­me­si ama­cıy­la ya­pı­lır. Sa­hur ye­me­ğin­den son­ra mis­vak ve­ya fır­ça ile ağız ve diş­ler iyi­ce te­miz­len­dik­ten son­ra, ak­şa­ma ka­dar bu te­miz­lik ye­ter­li ola­bi­lir. Çün­kü ab­dest alır­ken su ver­me­nin dı­şın­da ağı­za kir­li­lik ya­pan bir şe­yin gir­me­si oruç­lu için söz ko­nu­su de­ğil­dir. Oruç­lu, özel­lik­le diş ma­cun­la­rın­da­ki tat­lan­dı­rı­cı mad­de­le­ri yut­mak­tan sa­kın­ma­lı­dır.

Şâfiîlere gö­re ze­val vak­tin­den gü­ne­şin ba­tı­şı­na ka­dar mis­vak kul­lan­mak mek­ruh­tur. De­lil şu ha­dis­tir: “Ye­min ol­sun ki, oruç­lu ki­şi­nin ağız ko­ku­su Al­lah ka­tın­da misk ko­ku­sun­dan da­ha üs­tün­dür”74 Bu ko­ku da ze­val­dan son­ra­ki za­man­la il­gi­li­dir. Çün­kü öğ­le­den ön­ce­ki ağız ko­ku­su ye­me­ğin ese­ri­dir, ze­val  vak­tin­den son­ra­ki ise iba­de­tin ese­ri­dir.75

6) Oruç­lu kim­se­nin cü­nüp ola­rak sa­bah­la­ma­sı ve­ya gün­düz uy­ku­sun­da ihtilâm ol­ma­sı oru­ca za­rar ver­mez. An­cak imkân olun­ca ge­ce­le­yin yı­kanmak da­ha fa­zi­let­li­dir. Çün­kü bu­nun­la oruç iba­de­ti­ne te­miz ola­rak baş­lan­mış olur.

7) Se­rin­le­mek için yı­kan­mak ve­ya ıs­lak bir be­ze sa­rın­mak Ebû Yu­suf'a gö­re oru­ca za­rar ver­mez. Fet­va­ya esas olan bu gö­rüş­tür. Çün­kü bu­nun­la iba­de­te yar­dım edil­miş olur. Ebû Hanîfe'ye gö­re ise se­rin­le­mek ama­cıy­la ağ­za bur­na su al­mak ve­ya so­ğuk su ile yı­kan­mak mek­ruh­tur.

8) Oruç­lu­nun gül, misk ve esans gi­bi şe­yi kok­la­ma­sı mek­ruh de­ğil­dir. Hanefîler dı­şın­da­ki üç mez­he­be gö­re,  ko­ku sü­rün­mek ve özel ola­rak kok­la­mak mek­ruh­tur.76