Fikih - 62. Sayfa - Ilmihalhilmidonduren

>II- HAC­CIN FARZ OLU­ŞU­NUN DE­LİL­LE­Rİ

   İslâm âlimleri hac­cın ömür­de bir de­fa farz ol­du­ğu ko­nu­sun­da gö­rüş bir­li­ği için­de­dir. De­lil­le­ri; ki­tap ve sün­net­tir. Kur'an'da şöy­le bu­yu­ru­lur : “Ora­ya git­me­ye gü­cü ye­ten her­ke­se, Al­lah için Kâbe'yi zi­ya­ret edip hac­cet­mek farz­dır.”16  “Hac­cı ve um­re­yi Al­lah için ta­mam­la­yın” 17 “İn­san­la­rı hac­ca dâvet et ki, ge­rek ya­ya ola­rak ve ge­rek­se uzak yol­lar­dan ge­len çe­şit­li va­sı­ta­lar­la sa­na var­sın­lar ” 18

Ha­dis­ler­de şöy­le bu­yu­ru­lur : “Şüp­he­siz Al­lah si­ze hac­cı farz kıl­dı, hac­cı ifa edi­niz.”19 “İslâm beş esas üze­ri­ne binâ edil­miş­tir: Al­lah'tan baş­ka ilâh ol­ma­dı­ğı­na ve Mu­ham­med (s.a.s. )'in Al­lah'ın el­çi­si ol­du­ğu­na şehâdet et­mek, na­maz kıl­mak, zekât ver­mek, Bey­tul­lah'ı hac­cet­mek ve Ra­ma­zan oru­cu­nu tut­mak ”20

Hz. Pey­gam­ber hac­cın farz kı­lın­dı­ğı­nı ashâb -ı kirâma du­yu­run­ca, iç­le­rin­den bi­ri­si; “Her yıl mı? ”  de­miş, Rasûlullah (s.a.s. ) sus­muş­tur. Bu so­ru üç de­fa tek­rar edi­lin­ce; “Eğer evet de­sey­dim, hac üze­ri­ni­ze her yıl farz olur­du, bu­na da güç ye­ti­re­mez­di­niz.”  bu­yur­muş­tur. 21 İbn Ab­bas (r.a )'dan ya­pı­lan rivâyette, so­ru so­ra­nın el - Ak­ra' b. Hâbis ol­du­ğu be­lir­ti­lir ve şu ilâve yer alır: “Kim bir­den faz­la hac ya­par­sa, bu nâfile hac olur. ” 22 Bu ha­dis, hac­cın farz ola­rak tek­ra­rı­nın ge­rek­me­di­ği­ni gös­te­rir. İslâm hu­kuk­çu­la­rı, hac­cın bir de­fa­dan faz­la farz ol­ma­dı­ğı ve faz­la hac­cın nâfile sa­yı­la­ca­ğı ko­nu­sun­da gö­rüş bir­li­ği için­de­dir. 23 Ha­dis­te şöy­le bu­yu­ru­lur : “Hac ve um­re­yi pe­şi­pe­şi­ne ya­pı­nız. Bu iki­si; kö­rü­ğün; de­mir, al­tın ve gü­mü­şün pa­sı­nı yok et­ti­ği gi­bi, fa­kir­li­ği ve gü­nah­la­rı yok eder. Mebrûr hac­cın kar­şı­lı­ğı an­cak cen­net­tir.24  Ba­zı du­rum­lar­da bir­den faz­la hac yap­mak ge­re­ke­bi­lir. Adak hac­cı ve bo­zu­lan bir nâfile hac­cı ka­za et­mek gi­bi. Ba­zan hac ha­ram olur; ha­ram pa­ra ile hac­cet­mek gi­bi. Ba­zan da mekrûh olur; hiz­me­te muh­taç olan ana - ba­ba­nın iz­ni­ni al­ma­dan hac­cet­mek gi­bi. Ebe­veyn bu­lun­ma­yın­ca de­de ve ni­ne­den, bor­cu­nu öde­ye­cek baş­ka bir ma­lı bu­lun­ma­yan borç­lu ile ke­fi­lin ala­cak­lı­lar­dan izin al­mak­sı­zın hac yap­ma­sı da mek­ruh­tur. Ha­ne­fi­le­re gö­re bu kerâhet, tahrîmendir.   

Ha­ne­fi, Şâfîî ve Mâlikilere gö­re ha­ram pa­ra ile ya­pı­lan hac, gas­be­di­len ara­zi­de kı­lı­nan na­maz­da ol­du­ğu gi­bi, farz ve­ya nâfile ola­rak sa­hih olur. Bu sûretle o kim­se­nin üze­rin­den farz ve­ya nâfile hac dü­şer. Han­be­li­ler ise, ha­ram mal­la ya­pı­la­cak hac­ca icâzet ver­mez­ler. Çün­kü bu mez­hep, gas­be­di­len ara­zi­de kı­lı­na­cak na­ma­zı da sa­hih ka­bul et­mez. 25