Mukaddime - Fıkıh - Islamhukukutarihi - 2. Sayfa

MUKADDİME.. 1

İslâm Fıkhının Kaynakları: 1

Bu Devirler: 1

MUKADDİME

İslâm Fıkhının Kaynakları:

1. Kur*ân-ı Kerim.

2. Kur'ân-i Kerim'İn açıklaması   durumunda   olan ve «Sünneti denilen Peygamberimizin sözleri ve fiilleri.

3. Fıkıhçıiann görüşleri. Bu görüşler Kitap ve Sünnete dayanmaktadır. Bununla beraber fıkıhçıiann yaşadıkları asırlarda bulunan  değişik  tesirlerden etkilenen fikirlerin ve her fikıhçının şahsî, ilmî ve tabiî karakterlerinin sonucu­dur. (Ancak bu sonuçlara Kitap ve Sünnetin ışığında varıldığı bir realitedir.)

Fıkıhçıiann görüşlerinde yukarıda belirtilen fikirler ve ilmî karakterlerin etkisi görüldüğünden dolayı fıkıh ve fıkıhçıiann tarih yazarları bu konuda te­reddüt geçirmektedirler. Kimisi fıkhı değişik asırlara dayandırır, kimisi de fıkıh­çıiann değişik ilmî karakterlerini gözönünde bulundurarak fıkhı, müçtehidlerin şahıslarına dayandırmaktadır. Biz birinci görüşe katılıyoruz. Çünki bu değişik asırlar etki bakımından daha kuvvetli ve umumîdir. Fıkıhçıiann ilmî karakter­leri ise ileride açıklanacağı üzere gerçek bir ihtilâfa yol açmamıştır, özellikle muasır fıkıhçılar arasında ilmî karaktere dayalı Önemsenecek ihtilâf görülme­mektedir.

Peygamberimizin risâletle görevlendirildiği günden bu güne kadar İslâm fık­hının tarihî gelişimini okuyucularıma arzetmek isteğiyle bu konuyu ele aldığım­da fıkhın 6 döneme ayrıldığını gördüm. Her devirde yaşayan fıkıhçıiann bize ulaşan görüş ve fetvalarında muasır Müslümanların sosyal durumlarının izleri görülmektedir.[1]

Bu Devirler:

1. Resûlüllah'ın hayatındaki teşri. (Bütün fıkıhçılar buna dayandıklarını açıkça belirtmişlerdir.)

2. Hulefa-i Raşidîn devrinin nihayeti ile son bulan BÜYÜK SAHABE­LER devrindeki teşrî.

3. Hz. Muhammed (A.S.) zamanında küçük yaşta olup halifeler devrin­den sonra ilim sahasında görülen ashab-i kiram ile onlara muasır tabiîler dev­rindeki teşri. (Bu devir yaklaşık olarak hicrî birinci asrın nihayeti ile son bulur.)

4. Fıkhın bir ilim dalı haline geldiği devirdeki teşri. Bu devirde dînî yetki ve otoritenin güvenle kendilerine verildiği büyük fıkıh âlimleri yetişmiştir. Aynı devirde bu âlimlerin yetiştirdiği fıkıh bilginleri, üstadlarınm ve feyiz al­mış oldukları seleflerinin fıkhî görüşlerini açıklamakla beraber kendi görüşleri­nin ilmî bağımsızlığına da en küçük bir gölge düşürmemişlerdir. (Bu devir hicri üçüncü asrın sonuna kadar devam eder.)

5. Büyük  eserlerin yazıldığı, fıkhî meselelerin çoğaldığı ve imamlardan alınan meselelerin tetkiki için ilgililer arasında ilmî tartışmaların meydana gel­diği teşri. (Bu devir Abbasî devletinin Moğollar tarafından yıkılış, tarihine ka­dar devam eder.)

6. Taklid teşri. (Bu devir beşinci devrin sonundan başlayarak günümüze kadar devam eder.)

Teşriin altı devre ayrılması keyfiyeti benim uygun gördüğüm bir tasnif olup daha önce başkası tarafından yapılmış bir sıralama değildir.

Eserin tamamlanması için gerekli muvaffakiyeti Cenab-ı Allah'tan dilerim.[2]