'www.darulkitap.com' - Evlilik Ve Aile - Evlilik Ve Aile00160
Bu s e be p l e di r k i e r k e ğe k e n di ba ş i n a bo şa m a h a k k i v e r i l m i ş v e m a h k e m e y e m ür a c a a t
et m e de n n o r m a l y o l da n k a di n i bo ş am a s i t e m i n edilm i ş t i r .
K a di n
do ğuş t a n t e z can l i v e çabuk h ük üm v e r e c e k m i z a ç t a di r . Âdet v e lo h usa
h a l l e r i n de bu h a l i v e asabile ş m e si dah a da ar t a r . Z a t e n k a di n l a r i n ek s e r i y e t l e sin i r l i
v e h i r ç i n o l duk l a r i m a l ûm dur . Bu sebep l e di r k i bo şam a h a k k i k a di n da dah a ço k
suiist i m a l edilm e y e m üs a i t t i r . Hal bö y l e o l un c a uf a k bir an l a şm a z l i k so n un da
y uv a n i n y i k i lm a s i m üm k ün o l ur . Kadi n l a r a bu h a k v e r i l m e di ği h a l de ço ğu k a di n l a r i n
k o c a l a r i n a çat a r a k :
- Bi k t i m usan di m , ben i bo ş a da k ur t ul a y i m , dedik l e r i h e p i m i z i n m a l ûm udur .
P e y ga m be r i m i z ( S. A . S) buy ur uy o r k i :
« Â i l e de geçim ş iddet l e n i p bo ş an m a k m e c bur i bir h a l alm a di k ç a bir k a di n , k o c a si n da n
k e n di s i n i bo ş am a s i n i ist e r s e o n a cen n e t k o k us u h a r a m o l ur . Č
B o ş a m a n i n Mu t e b e r O l u p O l m a d i ğ i D u r u m l a r :
1 - D e l i n i n , bun a ği n , ço c uğun v e uy k uda bulun a n k i m se n i n bo ş am a s i m ut e be r de ğildir .
Bu say di ği m i z dur um l a r da bo ş am a l a r h uk uk î bak i m da n h i ç bir m â n â t a ş i m a z v e san k i
o l m a m i ş gibidir . Çün k ü bun l a r da ak i l v e y a n i y e t y a n i k a s i t v e ir â de y o k t ur .
2 - Cebir y o l u ile y a p t i r i l a n bo ş am a : Bu k o n u m ün a k a ş a l i di r . H a n e f i ' l e r e gö r e zo r v e
cebir k ul l a n a r a k y a p t i r i l a n bo ş am a m ut e be r di r . Şâf i i , M â l i k i v e Han be l i ' l e r e gö r e ise
m ut e be r de ğildir . Çün k ü k i ş i o ğl u bun u, ar z us u v e ir â de s i dişi n da y a p i l a n bask i so n uc u
y a p m a k t a di r . Bö y l e si n e k o r k u belâs i y a p i l a n bir bo ş am a ise h uk uk î bak i m da n de ğer
t a şim a z .
3 - Sar h o şun bo ş am a si : D i n i m i z de y a s a k o l m a y a n m a dde l e r i n ( ba l gibi) v e r di ği
sar h o ş l uk l a y a p i l a n bo ş am a geçer l i de ğildir . Y i n e bun un gibi, sar h o ş edece ğin i
bilm e di ği bir m a dde y i içer e k sar h o ş o l a n k i m s e n i n v e y a k e n di si n e zo r l a içk i
içir i l e r e k sar h o ş o l a n i n bo ş am a s i m ut e be r ( ge ç e r l i ) de ğildir . Çün k ü sar h o ş dem e k ,
geçici o l a r a k deli o l a n k i m s e dem e k t i r . A k l i v e den ge s i y e r i n de o l m a y a n k i m se n i n
y a p a c a ği t a sa r r uf l a r h uk uk î o l a m a y a c a ği için de bu dur um a düşen k i m s e n i n bo ş am a s i
m ut e be r say i lm a z .
A l l a h ' i n y a sa k l a di ği içk i y i k ul l a n a r a k sar h o ş o l up da bo şam a y a p a n k i m s e n i n dur um u
n e o l a c a k t i r ? Hem e n cev a p v e r e l i m . Bu k o n uda ay r i gö r üş l e r v a r di r .
İ m a m E bu Han i f e , im â m M â l i k , Şâf i i v e bir r i v â y e t e gö r e im â m A h m e d v e
t a bi i l e r de n bir gur up bö y l e bir bo ş am a y i h uk uk î v e m ut e be r say m i ş l a r di r . On l a r a gö r e
m ük e l l e f k i ş i n i n ak l i ba şi n da de ğildir , am a bu dur um din i m i z i n y a s a k l a di ği içk i n i n
içilm e s i n de n m e y da n a gelm i ş t i r v e bu y üz de n de k i ş i n i n bo ş am a si m ut e be r di r .
Bun a
k a r ş i l i k bir gur up da sar h o ş un bo ş am a s i n i m ut e be r o l m a y a c a ği n i iler i
sür m üş l e r di r . Fak a t do ğr u o l a n bir i n c i gö r üşt ür . Y a n i sar h o ş un bo ş am a s i m ut e be r di r .
Bu gö r üş dah a k uv v e t l i di r .
4 - Ö f k e l i ik e n bo ş am a : Hak l i v e y a h a k s i z o l a r a k ö f k e l e n e n k i m s e n i n bo ş am a s i
m ut e be r m i di r , de ğil m i di r ? Bur a da dur um a bak i l i r . Ö f k e l e n e n k i m s e n i n ö f k e s i h a f i f
o l up den ge s i n i k a y be t m e m i ş ise v e sö y l e di ği sö z ün n e dem e k o l duğun u bilir ,
h a r e k e t l e r i n de de an o r m a l bir dur um y o k s a bö y l e si n i n bo ş am a si m ut e be r di r . Fak a t
ö f k e s i ş iddet l i o l up , sar h o ş gibi a şa ği y uk a r i k o n uş a n i n bo ş am a s i h uk uk î bak i m da n
m ut e be r de ğildir . Çün k ü o an da ir â de s i n e t a m sah i p de ğildir , n e y a p t i ği n i bilm e z .
5 - Hat a v e ş ak a ile bo ş am a k : Bo ş am a n i n ş ar t l a r i n da n bir i sö z ün , bo ş ay a n t a r a f i n da n
k a s t e di l m i ş o l m a s i di r . Ba şk a bir ş ey sö y l e y e c e ği y e r de h a t a y a düş er e k bo ş am a y i
bildir e n bir if â de k ul l a n m a k l a bo ş am a o l m a z .
E r k e k e şin e ; « t e s t i bo ş , diy e c e ği n e , sen bo ş , dese ş er ' a n bo ş düş er Č sö z ün ün asl i
y o k t ur . Ây e t v e h a di s t e r de un ut ul a r a k v e y a h a t a y a düş üler e k i şlen e n ş ey l e r de n k ul un
m e s ' ul t ut ul a m a y a c a ği bildir i l m e k t e di r .
Şa k a da n bo ş am a H a n e f i v e Şaf i i l e r e gö r e m ut e be r di r . Çün k ü bö y l e bir bo şam a için
iler i sür ül e c e k h a k l i bir m a z e r e t y o k t ur . Bo ş am a gibi en ciddi k o n ul a r da ş ak a
İslami Okul Okulların En Önemlisi