Bir Uyarı - Hadis - Mutevatir - 15. Sayfa

BİR UYARI

Kuşluk Namazının sayısı ve (diğer nafile namazlara nispetle) daha faziletli oluşu hususunda gelen hadisler farklı bir şekilde gelmiştir.

Hz. Peygamber (s.a.v), çoğu kere, Kuşluk Namazını, 4 rek’at olarak kılmıştır. Bu konuda Müslim (ö. 261/875)’in “Sahîh”in de şu yoldan bir hadis gelmiştir:

1.  Hz. Aişe.

﴿ كَانَ يُصَلِّي صَلَاةَ الضُّحَى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ وَيَزِيدُ مَا شَاءَ ﴾

“Hz. Peygamber (s.a.v), Kuşluk Namazını, 4 rek’at olarak kılardı. Bazen de dilediği kadar bu (sayıyı) artırırdı”

İmam Ahmed (ö.241/855) ile Ebu Dâvud (ö. 275/888) ise bu konudaki hadisi şu yoldan rivayet etmiştir:

1.      Nuaym b. Hemmâr.

Taberânî (ö. 360/970) ise “Kebîr”de bu hadisi, merfu’ olarak şu yoldan rivayet etmiştir:

2.      Nevvâs b. Sem’ân.

﴿ قَالَ اللّهُ تَعَالَى: يَا اِبْنَ آدَمَ لاَ تَعْجِزْ عَنْ أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ أَوَّلَ النَّهَارِ أَكْفِكَ آخِرَهُ ﴾

“Yüce Allah buyurdu ki: Ey Adem oğlu! Günün başlangıcında 4 rek’at namazı bırakma ki, ben de, sana, günün sonunu garantileyeyim”

Tirmizî (ö. 279/892) ise buhadisin bir benzerini de şu yoldan rivayet etmiştir:

3.      Ebu’d-Derdâ.

4.      Ebu Zer.

İmam Ahmed (ö.241/855) ise bu hadisi şu yoldan rivayet etmiştir:

5.      Ebu Mürre et-Tâifî.

İbn Kayyim (ö. 751/1350)’de “Hedy” adlı eserinde konu ile ilgili olarak şöyle der: “Hâkim, ‘Kitâbu Fadli’d-Duhâ’da dedi ki: ‘En güvenilir hadis hafızı imamlardan bir topluluğa arkadaşlık ettim. Onlar(ın hepsi de), bu konuda gelen sahih haberlerin mütevatire ulaşmasından ötürü bu (4 rek’at ile ilgili) sayıyı tercih ettiklerini ve bu namazı kıldıklarını gördüm. Hz. Peygamber (s.a.v)’den nakledilen haberlere uymak için ve bu konuda hadis üstadlarının izinden gitmek için ben de, bu görüşü benimsiyorum ve (insanları bu görüşü kabul etmeye) çağırıyorum.’”

* * *

-89 ﴿ اَلسُّجُود فِي الْمُفَصَّلِ ﴾

“Mufassal (Sûreler) de secde etme”[1] ile ilgili hadisler

Bu hadis, şu yollardan gelmiştir:

1.      Ebu’d-Derdâ’[2]

2.      Abdullah ibn Abbâs[3]

3.      Abdullah ibn Mes’ud[4]

4.      Abdullah ibn Ömer[5]

5.      Ebu Hureyre[6]

6.      Muttalib b. Ebi Vedâa[7]

Bu sahabilerin hepsi; Hz. Peygamber (s.a.v)’in; “Necm Sûresi”nde; Ebu Hureyre ile Amr ibnu’l-Âs’tan[8] gelen rivayette ise, Hz. Peygamber (s.a.v)’in, “İze’s-Semâu’n-Şekkat” (=İnşikâk Sûresin) de ve “İkrâ’ bismi rabbikellezi halak” (=Alak Sûresin) de secde ettiğini söylemiştir.

Tahâvî (ö. 321/933) “Şerhu Meâni’l-Âsâr” adlı eserinde belirttiğine göre; Mufassal Sûreler de secde etme ile ilgili Resulullah (s.a.v)’den gelen rivayetler, mütevatirdir.[9]

Mufassal Sûreler de secde edilip  edilmeyeceği hususunda gelen daha geniş bilgi için bu kitabın ‘Bâbu’l-Mufassal’ (=Mufassal Bâb) bahsine bakabilirsiniz.

 

-90 ﴿ سُجُود الشُّكْرِ ﴾

“Şükür secdesi”[10] ile ilgili hadisler

Bu hadis, şu yollardan gelmiştir:

1.      Ebu Bekre[11]

﴿ أًَنَّهُ صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا جَاءَهُ أَمْرٌ يَسُرُّهُ سَجَدَ شُكْراً لِلّهِ ﴾

“Peygamber (s.a.v), kendisini sevindiren bir olay geldiğinde, Allah’a bir şükür (ifadesi olmak üzere) secdeye kapandı”

Bu hadisi; Ebu Dâvud (ö. 275/888), İbn Mâce (ö. 273/886) ile Hâkim (ö. 405/1014) rivayet etmiştir.

(Hâkim derki:) “Bu hadisin senedi, zayıftır. Fakat bu hadisi (destekleyen başka) şahitleri vardır.”

2.      Berâ’ b. Âzib

﴿ أَنَّهُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ سَجَدَ حِينَ جَاءَهُ كِتَابُ عَلِيٍّ مِنَ الْيَمَنِ بِإِسْلاَمِ هَمَدَانَ ﴾

“Yemen’deki Hemedân kabilesinin İslam Dinine girmesi ile ilgili Ali'nin yazısı Peygamber (s.a.v)’e geldiğinde, o, (Allah’a bir şükür ifadesi olmak üzere) secdeye kapandı”

Bu hadisi, Beyhakî (ö. 458/1066) rivayet etmiştir.

(Beyhakî devamla) derki: “Bu hadisin senedi, sahihtir.”

3.      Abdurrahman b. Avf[12]

﴿ أَنَّهُ صَلَّى اللّهُ علََيْهِ وَسَلَّمَ سَجَدَ فَأَطَالَ فَلَمَّا رَفَعَ قِيلَ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ: أَخْبَرَنِي جِبْرِيلُ أَن مَنْ صَلَّى عَليَّ مَرَّةً صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ عَشْراً فَسَجَدْتُ شُكْراً لِلّهِ ﴾

“(Bir defasında) Peygamber (s.a.v) secdeye kapandı. Uzun müddet böyle kaldı. Başını secdeden kaldırdığında, ona: ‘Secdeyi niçin bu kadar uzun tuttuğu soruldu.’ O da:

‘Cebrail, bana; kim bana bir kez salavât getirirse, Allah’ın da ona 10 kez salavât okuduğunu haber verdi. Bunun üzerine ben de, Allah’a bir şükür (ifadesi olmak üzere) secdeye kapandım’ buyurdu.”

Bu hadisi; Bezzâr (ö. 292/904), İmam Ahmed (ö. 241/855), Hâkim (ö. 405/1014) ve daha bir çokları rivayet etmiştir.

4.      Ebu Ca’fer Muhammed b. Ali el-Bâkır (mürsel olarak)

﴿ أَنَّهُ عَلَيْهِ الصَّلاَةُ وَالسَّلاَمُ رَآ نُغَاشِياً قَصِيراً جِداًّ ضَعِيفَ الْحَرَكَةِ نَاقِصَ الْخَلْقِ فَخَرَّ سَاجِداً ثُمَّ قَالَ: أسْأَلْ اللّه الْعَافِيَةَ ﴾

“Hz. Peygamber (s.a.v) kısa boylu, cılız ve sakat birisini görüp hemen secdeye kapandı. Daha sonra da ona:

‘Allah’dan sağlıklı olmayı iste’ buyurdu.”

Bu hadisi; Dârekutnî (ö. 385/995) rivayet etmiştir.

Yine bu hadisi, Beyhakî (ö. 458/1066), Câbir el-Ca’fî yoluyla Ebu Ca’fer el-Bâkır’dan rivayet etmiştir.

Hafız (İbn Hacer) “Tahrîcu Ehâdisi’r-Râfiî”de derki: “Beyhakî dedi ki: ‘Bu konuda şu yollardan da hadis rivayet edilmiştir:

5.      Câbir    

6.      Abdullah ibn Ömer     

7.       Enes

8.      Cerîr

9.      Ebu Cuhayfe’                                    

Bazı hadis alimleri de dedi ki: ‘Yine bu hadis, şu yollardan da rivayet edilmiştir:

10.     Ebu Musa el-Eş’arî

11.    Muâz b. Cebel

12.    Abdurrahman b. Ebi Bekr

13.    Sa’d b. Ebi Vakkâs

Bunların hepsi, (bu hadisi,) Hz. Peygamber (s.a.v)’den rivayet etmiş-lerdir.’” (İbn Hacer’in sözü burada bitmektedir.)

(Mustafa ed-Dımeşkî) “Mirkâtu’l-Vusûl li Nevâdiri’l-Usûl”da konu ile ilgili olarak aynen şöyle der: “Şükür secdesinin nasıl yapıldığı bilinmektedir. Bunun yapılış şekli, Resulullah (s.a.v)’in uygulamalarında bulunmaktadır. Dolayısıyla da (konu ile ilgili) Resulullah (s.a.v)’den gelen hadisler, mütevatirdir; çünkü Resulullah (s.a.v), bu şükür secdesini, bir çok defa yapmıştır. Ayrıca şükür secdesini, ondan sonra da sahabileri yapmıştır.”

* * *

-91 ﴿ قَصْر الصَّلاَةِ الرُّبَاعِيَّةِ فِي السَّفَرِ ﴾

“Yolculuk sırasında dört rek’atli (farz) namazı kısaltma” ile ilgili hadisler

Bu hadis, şu yollardan gelmiştir:

1.      Hz. Ömer[13]

2.      Abdullah ibn Ömer[14]

3.      Hârise b. Vehb el-Huzâî[15]

4.      Abdullah ibn Abbâs[16]

5.      Abdullah ibn Mes’ud[17]

6.      İmrân b. Husayn[18]

7.      Enes b. Mâlik[19]

8.      Ebu Cuhayfe[20]

9.     Câbir[21]

10.     Ebu Saîd el-Hudrî[22] ve daha bir çokları

Tahâvî (ö. 321/933) “Şerhu Meâni’l-Âsâr”da aynen şöyle der: “Resulullah (s.a.v)’in, bütün yolculuklarında namazı kısalttığı ile ilgili ondan gelen rivayetler, mütevatir olarak gelmiştir.”

Daha sonra Tahâvî, bu hadislerin bir kısmını senedleriyle birlikte nakletmiştir. Bu konuda daha geniş bilgi için bu kitaba bakabilirsiniz.[23]

Şeyh Kerîmuddin el-Bermûnî, “Muhtasar”a yaptığı şerhde ‘Namazı Kısaltma’ Bölümünün baş tarafında aynen şöyle der: “İbn Beşîr dedi ki: ‘Namazı kısaltma ile ilgili hadisler, mana bakımından tevatürle nakledilen-lerdendir.”

Cenab-ı Allah, doğruyu en iyi bilendir.

* * *