Pazar, 7 Cemaziyelevvel 1448
← Geri 🏠 Hadis Kütüphanesi

A- Türemişlik (İştikak) Yönünden: - Allah - 3. Sayfa

A- Türemişlik (İştikak) Yönünden:

 

“Allah” isminin türemesi ve aslı hakkın­da, rivayet olunan birtakım görüşler var­dır. Bunlar şöyle özetlenebilir:

a) Allah kelimesinin aslı, “kendisine ibadet edilen” anlamına gelen “ila­he” dir. İlâh kelimesinin önüne, arâpçada be­lirlilik takısı olan “el” bu kelimenin önündeki “hemze”nin yerine  getirilmiş ve kelime “Allah” şeklini almıştır, İmam Halil (v. 786) ve Sibeveyh (v. 796) in kabul ettikleri bu kurala uyan, Arap dilin­de başka kelimeler de vardır. Meselâ insanlar anlamına gelen “en-Nâs” keli­mesinin aslı “Unâs”dır.

b) Allah kelimesinin kökü, “yükseldi, yüksek oldu” anlamına gelen “Lâhe”dir. İfade ettiği manaya yücelik kazan­dırmak için önüne “el” harfleri ek­lenmiş ve “Allah” şeklini almıştır. “Lâhe-Allah”

c) Kisaî “(v. 805) ve Ferrâ (761-822) ise Allah kelimesinin aslının “el-İlâh” olduğu görüşündedirler. Kelimenin asıl harf­lerinden olan “hemze” kaldırılmış, yerine kelimeyi oluşturan harflerden birinci “lâm”, ikincisine ilave edilerek “Allah” şeklini almıştır. Nitekim arap dilinde bu şe­kilde meydana gelen başka kelimeler de vardır. “Lâkin-ene” kelimesi “Lakinnâ” şeklini almıştır.

d) İmam Halil'in kabul ettiği bir görü­şe göre, Allah kelimesi “çok sevgi ve korku­dan şaşırdı” anlamına geîen “Velehe” kökünden türemiştir. Buna göre “İlâh” kelimesinin aslı “Velehe”dir. “İlâh” kelimesinin başındaki “hemze” “Velehe” kelimesinin başındaki “vav” harfinden dönüşmüştür. Kelimenin bu şekli alması Arap dil kurallarına uygundur. “İsade” kelimesinin “Visâde” şekline dönüşmesi gibi

e) Allah kelimesi, “inanılan, ve hima­yesine sığınılan, koruyan” anlamına gelen “Elehe, Ye'lehu” fiilinden türemiştir. Bu görüşe göre, kelime ifa­de ettiği anlam yönüyle “Allah” şeklini almıştır.

f) Allah kelimesinin “ilâh kabul etti, ilah edindi” anlamına gelen “Ellehe” kökünden türemiş olduğunu kabul edenler de vardır. Kelimenin bu görüşe gö­re meydana gelişi A'raf Sûresinin, 127. âye­tinde de görülmektedir.   “Ve yezereke ve âliheteke. Seni ve tanrıları­nı terketmesi için”