A- Türemişlik (İştikak) Yönünden: - Allah - 3. Sayfa
A- Türemişlik (İştikak) Yönünden:
“Allah” isminin türemesi ve aslı hakkında, rivayet olunan birtakım görüşler vardır. Bunlar şöyle özetlenebilir:
a) Allah kelimesinin aslı, “kendisine ibadet edilen” anlamına gelen “ilahe” dir. İlâh kelimesinin önüne, arâpçada belirlilik takısı olan “el” bu kelimenin önündeki “hemze”nin yerine getirilmiş ve kelime “Allah” şeklini almıştır, İmam Halil (v. 786) ve Sibeveyh (v. 796) in kabul ettikleri bu kurala uyan, Arap dilinde başka kelimeler de vardır. Meselâ insanlar anlamına gelen “en-Nâs” kelimesinin aslı “Unâs”dır.
b) Allah kelimesinin kökü, “yükseldi, yüksek oldu” anlamına gelen “Lâhe”dir. İfade ettiği manaya yücelik kazandırmak için önüne “el” harfleri eklenmiş ve “Allah” şeklini almıştır. “Lâhe-Allah”
c) Kisaî “(v. 805) ve Ferrâ (761-822) ise Allah kelimesinin aslının “el-İlâh” olduğu görüşündedirler. Kelimenin asıl harflerinden olan “hemze” kaldırılmış, yerine kelimeyi oluşturan harflerden birinci “lâm”, ikincisine ilave edilerek “Allah” şeklini almıştır. Nitekim arap dilinde bu şekilde meydana gelen başka kelimeler de vardır. “Lâkin-ene” kelimesi “Lakinnâ” şeklini almıştır.
d) İmam Halil'in kabul ettiği bir görüşe göre, Allah kelimesi “çok sevgi ve korkudan şaşırdı” anlamına geîen “Velehe” kökünden türemiştir. Buna göre “İlâh” kelimesinin aslı “Velehe”dir. “İlâh” kelimesinin başındaki “hemze” “Velehe” kelimesinin başındaki “vav” harfinden dönüşmüştür. Kelimenin bu şekli alması Arap dil kurallarına uygundur. “İsade” kelimesinin “Visâde” şekline dönüşmesi gibi
e) Allah kelimesi, “inanılan, ve himayesine sığınılan, koruyan” anlamına gelen “Elehe, Ye'lehu” fiilinden türemiştir. Bu görüşe göre, kelime ifade ettiği anlam yönüyle “Allah” şeklini almıştır.
f) Allah kelimesinin “ilâh kabul etti, ilah edindi” anlamına gelen “Ellehe” kökünden türemiş olduğunu kabul edenler de vardır. Kelimenin bu görüşe göre meydana gelişi A'raf Sûresinin, 127. âyetinde de görülmektedir. “Ve yezereke ve âliheteke. Seni ve tanrılarını terketmesi için”
İslami Okul Okulların En Önemlisi