M. Reşid Rızâ: Aden'den sorulan bir suâle, Singapur ulemâsından Ulvi - 6. Sayfa - Ekonomibanka

3. M. Reşid Rızâ:
Aden'den sorulan bir suâle, Singapur ulemâsından Ulvi b. Ahmed'in verdiği cevap üzerine görüşlerini bildiren M. Reşid Rızâ şöyle demiştir:
Gerek gemici ve gerekse sigortacı, sigortalı malları korumak, zıyâını önlemek için tedbirler alıyor, adamlar tutuyorlar. Şu halde malını sigorta ettiren bunlarla- malını korumaları için- bir icâre akdi yapmış oluyor. Buna göre, eğer koruyanların taksirleri olmadan mal zâyi olursa bir şey ödenmez; taksirleri sebebiyle zâyi olursa tazmin ederler; bu fukahânın görüşüdür.9
Bu fetvâda söz konusu edilen işlem sigorta akdi değildir, malın korunması için koruyucularla yapılmış bir hizmet sözleşmesidir.
M. Raşîd Rızâ bir soru üzerine verdiği diğer bir fetvâda ise ticârî malların sigortasını tecviz ediyor.10

4. Muhibbuddin el- Hatîb:
el- Ezher dergisinde neşrettiği makâlesinde şirket veya şahısların yürüttüğü ücretli sigortayı- kumara benzeterek - reddetmiş, ancak bunu Vakıflar Bakanlığı yürütürse iyi olacağını ifade etmiştir. Karşılıklı sigortaya gelince, bunun İslâm'ın rûhuna uygun bir yardımlaşma olduğunu ifade ve teşvik etmiştir.11

5. Prof. Dr. Muhammed el- Behiyy:
Prof. El- Behiyy'e göre sigorta bütün nevileriyle şu çerçeve içinde yer almaktadır:
a) Karşılıklı kefâlet ve yardımlaşma.
b) Sermâye- iş ortaklığı.
c) Faydalı bir şekilde sarf ve tasarruf için vekâlet ve temsil akdi.
Hiçbir sigorta nev'i bu çerçevenin dışına çıkmadığına göre câiz ve helâl olması tabiîdir.12

 

9. Fetâvâ, C.III, s. 406
10. Fetâvâ, C. V, s. 1857
11. El-Ezher, Cüz; III, Sefer, 1374, Aynı derginin 26. cilt, 273-275. sayfalarında Muhibbuddin bu görüşünü tenkit eden Prof. Dr. Ahmet Dâniş , sigortanın bütün nevlileriyle helâl ve câiz olduğunu ifade ettikten sonra, bunu vakıfların veya hayır cemiyetlerinin idare etmesini de teşvik ediyor. Prof. Daniş , İsviçre , İngiltere ve Amerika'da sigorta işi ile meşgul birçok hayır cemiyetinin bulunduğunu; Amerika'da sigorta işlerinin üçte ikisini bu nevi cemiyetlerin idare ettiğini anlatıyor.
12. M. Fethi Osman , age . s. 461-481 (el- Behiyy, Nizâmu't-te'min, min hedyi- ahkâmi'l-islam ve darûrât el- müctema'i'l-muâsır'dan naklen, (Mısır, 1970)