iii - Ekonomibanka - 63. Sayfa

iii. Mülkiyeti iktisâdî bakımdan zayıf olan tabana yaymak ve vatandaşların topluma bakışını değiştirmek:
Kalkınmakta olan ülkelerin orta sınıfa ihtiyacı umûmiyetle kabûl edilmiştir. Sosyal yapı - ekseriya- büyük servetlere sahip küçük bir azınlık ile, çoğu çiftçi olan geniş bir yoksul tabandan oluşmaktadır.
Bu yoksul, hiçbir şeye mâlik olmayan milyonların, tasarruf etmeye ve bir miktar biriktirmeye başladığını düşünelim; onlar herhalde bir şeye mâlik olmanın tatlı lezzetine ereceklerdir. Bu mülkiyet ne kadar küçük ve önemsiz olursa olsun, ferdin bir şeye sahip olma duygusunun, psikolojisi üzerinde derin tesirleri vardır.
Bu işin tasarruf terbiyesi yönünden ele alınışıdır. Burada derin ve kapsamlı etkisi olan bir başka cihet daha vardır ki bu da gelirlerinin az olmasına rağmen ferdlerin yatırım hesabına ortak olmaları ve bunun ifade ettiği "o bölgedeki kuruluş, işyeri ve fabrikalara sahip olma" duygusudur. Ferdlerin, bankaya ait bütün iş ve yatırımlara ortak olmaları, onların şu sözü sıkça tekrarlamaları neticesini doğuruyor: "Fabrikamız, bankamız, köyümüz, mahsûlümüz, üretimimiz... " Bu da onlarda, çalışmaya bağlı, bir nevi mülkiyete rağbet ve yöneliş meydana getiriyor.
Şüphesiz damla damla oluşan bu mülkiyetlerin toplumun şekli, vatandaşlara hâkim hoşnutsuzluk ve buhranların azalması üzerinde de tesirleri olacaktır.
Bankanın mülkiyeti tabana yaymaya katkısı mevzûunda söylenebileceklerin en güzeli Proudhon' un şu sözüdür: "Biz mülkiyeti herkes için istiyoruz, mülkiyeti fâizsiz istiyoruz; çünkü fâiz mülkiyeti tabana yaymaya engeldir"