Islam Hukuku - 1. Sayfa - Islamhukuku

Önsöz

Amerika'da Washington şehrindeki Congress Kütüphanesi'yle Princeton'da aynı ismi taşıyan üniversite ortak olarak, 8-19 Eylül 1953 tarihinde, İslâm Kültürü konulu bir ilmî kongre tertip etmişler ve bu kongreye bazı büyük İslâm bilginleriyle müsteşrikleri davet etmişlerdir. Kongrede cereyan eden konuşmalar ile münakaşa edilen tebliğler bilâhare kitap haline getirilmiş ve Arapçası es-Sekafetü'l-İslâmiyye ve'l-hayâtü'l-mu'âsıra ismiyle Kahire'de, birincisi 1956, ikincisi 1962'de iki defa tabedilmiştir. Tercemesini sunduğumuz tebliğler işte bu kitabın ihtiva ettiği 34 tebliğden ikisidir. Birinci tebliğin aslında dipnotları mevcut olmayıp gerekli görülen yerlerde tarafımızdan ilâve edilmiştir. İkinci tebliğde bizim ilâve ettiğimiz dipnotları için (*) işareti kullanılmıştır. Bu tebliği hazırlayan Prof. ez-Zerkâ halen Kuveyt'te telifine başlanan İslâm Hukuku Ansiklopedisi'nin genel sekreterliğini yapmaktadır. el-Fıkhu'l-İslâmî Fî sevbihi'l-cedîd isimli hacimli ve değerli eserin de (6. Baskı, Dimaşk, 1959) müellifidir.1
İkinci tebliğin sahibi hakkında da, tebliğin başında kısa bilgi verilecektir.
Köklü bir lâik cumhuriyet rejimini benimsemiş olan Amerika'da, ilmî bir müessesede okunmuş ve münakaşa edilmiş olan bu tebliğler, umumî hukuk nizamı muvacehesinde İslâm Hukukunun ana çizgilerini ve tekâmül kabiliyetini ele almaktadır. Memleketimiz aydınlarına, şu sualleri cevaplandırması bakımından cazip ve faydalı olabilir düşüncesi ile tebliğleri tercüme ettik: Tarihî, siyasî, kültürel... bakımlardan sıkı alâkalarımız bulunan bazı devletlerin hâlen kısmen veya kül halinde tatbik ettikleri bir hukuk nizamı, modern hukuk görüşü ile nasıl değerlendirilmektedir? Muâsır problemler karşısında bu hukukun yeterliliği ve tekâmül kabiliyeti var mıdır? İlgili fakültelerimizin mukayeseli hukuk etüdlerinde bu sisteme yer vermek gerekir mi?
Modern hukuk bilginlerimizin çoğu, lisan Arapça olduğu, sistem ve terimlerde esaslı farklar bulunduğu için Türk Hukuk tarihi ve mukayeseli hukuk tetkiklerinde ana kaynaklardan istifade edemiyor; ikinci, üçüncü ellere mürâcaat ediyorlar. Bu tebliğde olduğu gibi yerli malzeme ve modern metodla yapılan çalışmalar onların da yollarına ışık tutar ümidindeyiz.
İslâm hukukunun menşei mevzuunda Roma Hukuku'nun tesiri meselesi de öteden beri çeşitli iddia ve münakaşalara yol açmıştır. Bu sebeple kitabın, tebliğlerden sonraki kısmında İslâm Hukuku'nun hususiyetleri ve Roma Hukuku ile münasebeti meselesi tarafımızdan hülâsa olarak verilmiş, sonra da İbn-i Emîn Mahmud Es'ad Efendi'nin2 aynı mevzudaki bir tedkiki sadeleştirilerek ilâve edilmiştir.
İki tebliğ ve bir tetkikten meydana gelen bu küçük kitap aslında ciltlere sığmayacak mevzuları ihtiva etmektedir. Sür'at, jet, füze derken ulaştığımız sanayi ötesi devrinde insanların çoğu, kalın ciltleri okumak için gerekli sabır ve imkândan mahrum bulunuyorlar. Bununla beraber çeşitli sahalarda bilgi sahibi olmaya da haklı olarak ihtiyaç duyuyorlar. Neşredilen tebliğler, konferanslar ve küçük kitaplar bir taraftan ilmî boşlukları doldururken, diğer taraftan da mezkûr ihtiyaca cevap vermeye çalışmaktadır; bu da onlardan biri olsun dileriz!
Hayreddin Karaman




--------------------------------------------------------------------------------

1. Prof. Zerqâ'nın Sigorta Akdi konusundaki bir eseri daha tarafımızdan türkçeye çevrilmiş ve iki defa basılmıştır.
2. Mahmud Es'ad Efendi'nin kısa terceme-i hâli, ilgili kısmın başında bir dipnotunda kaydedilmiştir. Bkz. s. 101.