Yeni Sayfa 0 - Islamhukuku - 26. Sayfa

ROMA HUKUKU ve İSLÂM HUKUKU
İslâm Hukukunun kaynakları, çok kısa bir zaman içinde gerçekleşen olağanüstü gelişmesinin sırrı6 araştırılırken gayr-i İslâmî tesirler ve bilhassa Roma Hukuku üzerinde durulmuş, bu mevzuda üç farklı görüş ortaya çıkmıştır:
1. Goldziher, Von Kremer, Sceldon Amos gibi müsteşriklere göre fıkıh Roma Hukukunun bir kopyasından ibarettir.
2. Vallino, Fitzgerald, G. H. Bousquet gibi müsteşrikler ile aynı görüşü benimseyen muâsır İslâm hukukçularının çoğuna göre7 İslâm Hukuku müstakil ve orijinal bir sistemdir. Doğumunu ve gelişmesini hiçbir yabancı sisteme borçlu değildir.
3. İranlı Ebu'l-Fedâil el-Curkadânî, Abduh Hasen ez-Zeyyât gibi bazı zevata göre ise bilâkis Roma Hukuku İspanya yoluyla İslâm Hukukundan istifade etmiştir.
Üçüncü iddiâ henüz yeteri kadar vesikalandırılamamıştır. İlmî hâdiseleri oldukça geriden takip edenlerin hâlâ tesiri altında kaldıkları birinci görüşün delilleri ile bunları reddeden vâkıa ve delilleri aşağıdaki satırlarda özetliyoruz:

 

6. M. Hamîdullah, c. H. Bousquet, c. A. Nallino, İslâm Fıkhı ve Roma Hukuku, İst. 1964, s. 23, 52.
7. Bunlar arasında M. Hamîdullah, M. Ebû-Zehra, Ömer Nasuhî Bilmen, Abdurrezzak es-Senhûrî, Şefik Şahhâte, M. Yusuf Mûsa ve M. Sellâm Medkûr'u sayabiliriz.