Yeni Sayfa 0 - Islamhukuku - 27. Sayfa

Roma Hukukunun Tesirini Kabul Edenlerin Delilleri
1. Hz. Peygamber (s.a.) Şarkî Roma İmparatorluğunda tatbik edilen Roma-Bizans Hukukunu tam manasıyla biliyordu. Mezkûr hukuk bu yolla İslâm Hukukuna tesir etmiştir.
2. Kayseri, İstanbul, İskenderiye ve Beyrut'ta Roma hukukunu tedris eden bazı medreseler ve bu hukuku Roma'nın hakim olduğu memleketlerde tatbik eden mahkemeler vardı; mezkûr medrese ve mahkemeler İslâm fethinden sonra da devam ettiği için başta Evzâî ve Şafiî olmak üzere İslâm fukahası bunlar vasıtasıyla Roma Hukukunu öğrenmiş ve fıkıh çerçevesine sokmuşlardır.
3. Roma İmparatorluğuna tâbi topraklar fethedilince İslâm fukahası buralara dağıtılmış, mezkûr mıntıkalarda örfü-âdet ve teâmül haline gelmiş bulunan Roma Hukuku kaidelerini hukukî hâdiselere tatbik etmişler böylece de adı geçen hukuk fıkha tesir etmiştir.
4. İslâm'ın benimsediği bazı cahiliyye devri kaideleri ile Yahûdîlerin Talmud'unda yer alan ve kezâ İslâm Hukukuna buradan geçen bir kısım kaideler vasıtasıyla Roma Hukuku, endirekt bir yoldan İslâm hukukuna tesir etmiştir. Çünkü bu hukuk daha önce Talmud'a ve câhiliyye hukukuna tesir etmişti.
5. Nihayet bu iki hukukun kaideleri arasındaki benzerlikler sonra gelenin öncekinden istifade ettiğini göstermektedir.8

 

8. Dr. Abdulkerim Zeydan, el-Medhal li-dirâseti'ş-Şerîati'l-İslâmiyye (Bağdat, 1966) s. 74-75.