Yeni Sayfa 0 - Islamhukuku - 5. Sayfa

İslâm Hukuk Sistemi
İslâm'ın hukukî ve kazaî sistemi, hukukun iki sahasında da (Medenî ve ceza dallarıyla beraber "hususî hukuk"1 ile dahilî ve haricî yani idare ve devletler umumî dallarıyla birlikte "âmme hukuku" sahalarında) temel hüküm ve kaideleri ihtiva etmektedir.
Bütün bu mevzularda İslâm -kanun mesabesinde olan- asıl dinî nasslar ve temel prensipler getirmiş, tafsilât ve detayları, zamanın icabı ve mekânın imkânlarına göre uygulanmak üzere içtihada terketmiş, miras hükümleriyle bazı cezalar dışında teferruata inmemiştir.
Müslümanların eski medeniyetlerin kalıntıları ile karşılaştıkları İslâm memleketlerindeki uygulamalar ile iktisadî çevre ve faktörlerin çeşitli gelişmeleri neticesinde, muhtelif sahalardaki mezkûr hukukî prensipler ve dini nasslar etrafında, açıklayıcı hukukçular ve hükmeden hakimlerin içtihadları neticesinde büyük ve zengin bir hukuk kaynağı (fıkıh) doğmuştur. Hukuk tarihinde, bugüne kadar bilinen hukukî nazariyye ve etüdlerin en zengini işte bu fıkıh olmuştur. Bu saha içinde bir çok hukukî mezhepler (doktrinler) meydana gelmiştir. Bunların en meşhurları, günümüze kadar yaşamış olan hanefî, mâlikî, şâfiî ve hanbelî mezhepleridir. Bu mezhepler arasındaki görüş ayrılıkları (ihtilâf) dinî olmayıp, kazaî ve hukukî ihtilâflardır; bundan da İslâm Hukuk teorisi sahasında büyük bir hukukî servet doğmuştur.

 

1. Türk hukuk sisteminde ceza hukuku da âmme hukukunun dallarından birisini teşkil etmektedir.