85 - BÜRÛC SÛRESİ

Mekke'de nazil olmuştur,  22 âyettir.

Rahman ve Rahim olan Allah'ın adiyle[1]

1, 2, 3, 4, 5 (Burçlar sahibi gök hakkı için, o va'dolunan gün hakkı için, şâhidle meşhûd hakkı için, tutuşmuş ateş hendeklerinin sahihleri tel'in edildi. )

Va'dolunan gün, Kıyamet; şâhid, Cum'a, meşhûd da, Arefe günüdür. Bu üç şey, hadisde böyle tefsir edilmiştir. Kıyametin ge­leceği va'dolunmuştur. Cum'a günü kendisinde işlenen amele şâhid olacaktır. Arefe gününde ise, insanlarla Melekler hazır bulunurlar.

Ashâb-ı Uhdûd hakkında muhtelif rivayetler vardır. Uzun uzun kıssalar nakledilmiştir. Fakat sıhhatleri meşkûktür. Muhak­kak olan şu ki: Kâfirlerden bir topluluk, mü'minlere infial duy­muşlar, hendekler açarak içinde ateş yakmışlar, sonra, bütün ka­bahatleri Allah Teâlâ'ya îmân etmekten ibaret olan, mü'minleri o ateşe atmışlardır. Ancak içlerinden irtidâd edenler, ölümden kurtul­muşlardır, îşte Ashâb-ı Uhdûd, bu mü'minleri yakan kâfirlerdir.[2]

6,7 (Hani  onlar, o ateşin   etrafında   oturmuşlar,   mü'minle-re ettikföri işkenceyi müşahede etmişlerdi.)[3]

8, 9 (Onların mü'minleri inkâr ve ikrah etmelerine sebeb ancak, o Aziz, o Hamîd Allah Teâlâ'ya îmân eylemeleriydi. O Al­lah Teâlâ ki, göklerin ve yerin mülkü O'nundur. Allah, her şeye hakkıyle  şâhidtir. )[4]

10 (Erkek ve kadın mü'minlere   fonları îmânlarından çevir­mek için)  mihnet ve ezâ ettikten sonra, tevbe etmiyenler için Ce­hennem azabı, bir de yangın azabı vardır. )[5]

11 (îmân edip de sâlih ameller işliyenler için ise,  (ağaçları) altından ırmaklar akan Cennetler vardır. İşte büyük fevz  (ve ne­cat)   budur. )[6]

12, 13, 14, 15, 16 (Gerçekten Rabbin celle şânuhun tutup yakalayışl pek şiddetlidir. Zîrâ yoktan vâr eden de, yeniden yara­tan da O'dur. O, (tevbe edenleri) mağfiret ve (O'na itaat eyliyenleri) sever. Arşın sahibi (ve halikı) dır. (Zât ve sıfatında) Mecîd'-dir. Dilediğini yapar.   (Fa'âlün limâ Yürîd'dir.)  [7]

17, 18 (Sana Fir'avn ve Semûd ordularının kıssaları erişmedi mi? (Peygamberlerini tekzib etmeleri yüzünden nasıl helak oldu­lar? O hâlde, onunla müteselli ol da, kavminin seni tekzîblerine sabreyle. )[8]

19, 20 (Hayır!  O  küfredenler  hâlâ tekzîbtedirler. Halbuki Allah Teâlâ  (ilim ve kudretiyle)   onları kuşatmıştır. )[9]

21, 22 (Hayır! (Onlar tekzib ediyorlar ama) o yüce, çok şerefli bir Kur'ân'dır, ki bir Levh-i Mahfûz'dadır. )

îbn-i Abbâs (R.A.)'ın beyânına göre; Levh-i Mahfuz, yedi kat göğün üstünde Şeytanlardan ve değiştirilmekten mahfuzdur. Be­yaz inciden olup, uzunluğu yerle gök arası, genişliği ise, doğu ile batı arasıdır.[10]