İslâm Felsefesi mi - Allah - 96. Sayfa

İslâm Felsefesi mi?

Materyalistler, felsefeleri üç temel kategoride incelerler: "idealizm, materyalizm ve bilinemezcilik." Sonra bütün dinleri ide­alizmin içinde sayar, onu çürütmekle dinleri de çürüttüklerini söylerler.

 Biz, bu sınıflandırmanın hem yanlış, hem de kötü niyet ürünü olduğu kanaatin­deyiz. "Özünü yitirmiş dinler"e ve "beşerî düşünceler" demek olan felse­felere hiçbir biçimde benzemeyen İslâm ayrı bir katego­ride ele al­ınmalı. "Materyalizmin zıddı idealizmdir, materyalizm dinlerin karşı kutbundadır, şu hâlde İslâm’la idealizm aynı  şeydir" şeklinde özetle­nebilecek akıl yürütmenin hiçbir hakikatı yoktur.

Gerçi idealizmde "tanrı inancı" vardır, bu yüzden de onu, materyalizm gibi tamamen inkârcı bir felsefeyle bir tutamayız, ama biliriz ki, sonuçta o bir "felsefe"dir ve İslâmiyet’le ilgisi yoktur. Kur’ân-ı Kerimde güzel isimleri ve benzersiz sıfatlarıyla tanıtılan Allah Tealâ ile, bu filozofların sınırlı zihinlerinin ürünü olan bir ilâhın aynı varlık olmadığı açıktır.

İslâmiyet’in kâinata bakış açısı hiçbir felsefeyle kıyaslanamayacak derecede "özgün"dür. Her meselede olduğu gibi "varlık" konusunda da islâm, "ifrat" ve "tefrit"i terketmiş, "vasat"ı, yani "müstakim yolu" gös­termiştir. Madde vardır, nesneler vardır, dış âlemde görünenler bir ha­yal, bir vehim değildir, ancak bu var oluş "kendiliğinden" değildir, Allahın  yaratmasıyladır.

Allah "vâcib" varlıktır, ezelîdir, ebedîdir, varlığı kendindendir, bir başkasının etkisiyle var olmamıştır. Nesneler, şeyler ise "mümkin" varlıklardır, Allahın yaratmasıyla var olmuşlardır, ama hayal ve vehim değillerdir. Gerçi varlıkları "vacib" varlığa oranla "zayıf bir zıll" ve "kararsız bir gölgedir," fakat yine de dış âlemdeki gerçeklikleri göz ardı edilemez.

Varlıkların zaman ırmağında devamı ve mekân deryasında sebatı "Kayyum" isminin tecellisiyledir. Her "şey" bir "eser"dir, ustasının "güzel isim­ler"ine ayna olmuştur. Bir kitap nasıl yazarının ilmini gösterirse, kâinat kitabı da yaratıcısını göstermektedir. Bu bakış açısının, maddeyi tanrılaştıran materyalizme ve "dışımızdaki nesnel dünya bizim fantezimizdir" diyen ide­alizme benzemediği olabildiğince açık değil mi? [1]