Muhtelif - 68. Sayfa - Esmaullahilhusna

“Allah” İsminin Etimolojisi:

Süheylî ve onun hocası Ebu Bekr ibnu’l-Arabî, “Allah” isminin, başka bir kelimeden türemediğini iddia etmişlerdir. Onlara göre; bir kelimeyi, bir başka kelimeden türetme işi, türetilenin bir madde olmasını gerektirir. “Allah” ismi ise, Kadîm (=Ezeli)’dir. Kadîm olan şey ise, madde olamaz. Dolayısıyla “Allah” ismini, başka bir kelimeden türetmek imkansızdır.

Şüphesiz ki, “kelime türetme” ile; bu mana kastedilip “Allah” ismi, başka bir kökten türetilirse, bu türetme işi, batıl olur. Fakat onlar, kelime türetmeyle, bu manayı kast etmediler. Onlar, bununla ancak yüce Allah’ın “sıfatına” delalet eden şeyi kast ettiler. Bu sıfat ise, الإلهيَّة “ilâhî olma”dır. Ayrıca yüce Allah’ın bundan başka güzel isimleri daha vardır. Alîm, Kadîr, Gafûr, Rahîm, Semî’, Basîr gibi. Bu isimler, kesinlikle başka bir kökten türemiştir. Dolayısıyla bu kök, Kadîm’dir. Kadîm ise, madde olamaz. Eğer sizin bu isimlerle ilgili bir cevabınız yoksa, işte bu, “Allah” isminin bir başka kelimeden türediğinin söyleyenlerin bir cevabıdır.

Ayrıca biz, bu isimlerin, ancak mana ve kelime itibariyle bir kökten elde edildiği ve türetilen kelimenin, bir kökten meydana geldiği kanaatindeyiz. Çünkü dilbilimcilerin türettiği kelimeyi isimlendirmesi, kelimenin kökü itibariyledir. Bir kelimeyi türetme işi ise, hem türetilen kelimeden ve hem de kökten meydana gelir. Bunun manası, birinin diğerinden meydana geldiği şeklinde değildir. Bu, ancak birinin diğerini kapsaması ve hatta fazlasıyla ihtiva etmesi itibariyle olur.

Sibeveyh’in bu konudaki görüşü ise şu şekildedir: Fiil, bir örnektir. Fiiller, isimlerden meydana gelen kelimeden alınmıştır. Araplar, öncelikle isimlerle konuşmadılar. Fakat fiilleri isimlerden türettiler. Çünkü isimlerle karşılıklı konuşma yapılır. Fakat fiillerle karşılıklı konuşma,  daha zaruridir. Fakat bu ikisi arasında bir fark yoktur. Dolayısıyla burada kelime türetme ile kast edilen, maddi bir kelime türetme değildir. Kelime türetme kast edilen, asıl itibariyle, zorunlu bir kelime türetme şeklidir. “Allah” isminin bu manada türetilmesinde bir sakınca yoktur.[1]