Hac - 60. Sayfa - Hacc

2) Ziyaret (İfada) Tavafı

İfada, yani dönüş tavafı adı verilmesinin sebebi, Mina ’dan Mekke’ye dönüşte yapılmasıdır. Ziyaret tavafı denilmesi de hacının Mina’dan Mekke’ye gelip Kabe’yi ziyaretten sonra yine Mina’da geceleme esasına dayanır.[1] Ziyaret tavafı, haccın rüknü olduğu hususunda alimler ittifak etmişlerdir. Hac ancak bununla tamamlanır. Cenabı Hakk şöyle buyuruyor:

“Sonra kirlerini gidersinler, adaklarını yerine getirsinler ve o Beyt-i Atîk’i (Kâbe) çok çok tavaf etsinler”[2] (Hacc: 22/29)

Hz. Peygamberden bir hadisi şerifte şöyle rivayet edilmiştir. Safiyye için Peygamber (s.a.s.)

“Şimdi bizi alıkoyacak mı?” demişti.

“O kurban bayramı günü ifada tavafı yaptı” cevabını alınca da

“O halde yola çıksın” buyurmuştur.[3]

Hacının Mina  ‘da, Akabe cemresine taş attıktan ve kurban kesip tıraş olduktan sonra, haccın rüknü olan ziyaret tavafını yerine getirmek üzere, Mekke’ye gitmesi ve tavaf yapması sünnettir.

Müctehid imamların çoğunluğuna göre ise; ilk dört gün (Kurban bayramının birinci günü ile teşrik günlerinin üç günü) içinde yapılması vaciptir. Bu dört günden sonraya bırakılırsa, rükün olarak edası caizdir. Ancak geciktirilmesinden dolayı, ceza olarak bir kurban kesmesi gerekir.[4]

Ziyaret tavafının şart veya vâcipleri beş tanedir:

1) Tavaf niyeti,

2) Gücü yetenin yürüyerek tavaf etmesi,

3) Mescid-i Haram içinde, Beytullah’ın çevresinde yapılması,

4) Tavafın zamanı, kurban bayramının birinci günü şafak söktüğü zaman başlar ve ömür boyu devam eder. Ancak bu tavaf, bayram günlerinden sonraya kalırsa bir ceza kurbanı gerekir.

5) Bu tavafın ilk dört şavtı farz, geri kalan üç şavtı sünnettir.

Tavaf, bir çeşit namazdır. Hadiste şöyle buyrulur:

“Tavaf, Allah Teâlâ’nın kendisinde yani tavaf yaparken konuşmayı mubah kıldığı bir namazdır.”[5]