Zevi'l-Erhâmın Mirasçı Oluşuna Örnekler - İslami Bilgiler - 59. Sayfa

Zevi'l-Erhâmın Mirasçı Oluşuna Örnekler:

1- Birinci Sınıfın Mirasçı Olması:

Bunlar, miras bırakanın asabe ve farz sahibi olmayan fürûu olup, aşağıda gösterilen esaslara göre mirasçı olurlar.

a- Miras bırakana derece bakımından yakın olan tercih edilir.

Tüm Mirası Alır               Düştü

Kızın kızı                         Oğlun kızının kızı

Burada kızın kızı, murise oğlun kızının kızından daha yakın olduğu için bütün mirası alır. Oğlun kızının kızı ise uzakta kaldığı için düştü.

b- Eğer dereceleri eşit olursa, mirasçı çocuğu olan, zevi'l-erhâm çocuğuna tercih edilir.

Örnek:

Bütün Mirası Alır                                Düştü

Oğlun                                                    Kız

Kızının (farz sahibi)                             Kızının (zevi’l-erhâm)

Kızı                                                        Oğlu

Burda, oğlun kızı, farz sahibi olduğu için, onun kızı olan Fâtıma mirasçı çocuğudur, kızın kızının oğlu ise zevi'l-erhâm oğlu olduğundan mirasçı olamaz. Bütün mirası oğlun kızının kızı alır.

c- Eğer dereceleri eşit olur ve aralarında mirasçı çocuğu bulunmaz veya hepsi mirasçı çocuğu olursa üç özelliğe bakılır. Eğer bunların asılları (ana veya babası) değişik değilse yani erkeklik ve dişilik bakımından farkları yoksa, mesele fer'ilerin cinsiyetlerine göre kurulur. Erkek için iki kız hissesi olarak miras paylaştırılır.

Örnek:

Kızının oğlunun kızı                            Kızın oğlunun kızı                               2

                               1                                                             1

Burada mûristen önce ölen iki erkek torun da zevi'l-erhâm oğlu olup, asılların cinsiyetleri birdir. Bu yüzden terekeyi eşit olarak paylaşırlar.

Kız                          Kız                          Kız

Oğul                       Oğul                       Oğul

Kız                          Kız                          Oğul

Burada ikinci batındaki asılların cinsiyetleri bir ve üçü de zevi'l-erhâm çocuğudur. Ancak mirasçılardan birisi erkek olduğundan, mirası ikili birli paylaşırlar. Eğer asılların cinsiyetleri ayrı ise, ayrılık olan ilk asılda ikili birli taksim yapılıp, bu asılların mirası fürua verilir.

Örnek:

Kız                                         Kız

Kız (a)                                    Oğul (b)

Oğul (c)                                 Kız (d)

Burada (a) 1, (b) 2 hisse alır. Bu hisseler aynen kendi çocukları olup mirasçı olan (c) ve (d) ye geçer.

1. Batın                  Kız                          Kız                          Kız                          Kız

2. Batın                  Oğul (a) Oğul (b) Kız (c)                    Kız (d)

3. Batın                  Kız (e)                    Kız (f)                     Kız (g)                    Kız (h)

Bu örnekte, 2. batında iki oğul ve iki kız ölup, cinsiyetleri ayrı olduğu için, miras bu batında ikili birli taksim edilir. (a) ve (b) ikişer, (c) ve (d) ise birer hisse alır. Bu paylar (e) ve (f)ye ikişer, (g) ve (h)'a birer hisse olarak intikal eder.

Eğer cinsiyet ayrılığı birden çok batından olursa, miras ilk cinsiyet ayrılığı olan batında ikili birli taksim edilerek erkekler bir grup, kadınlar bir grup yapılır. Mirasçılarla bunlar arasındaki batınlarda cinsiyet ayrılığı yoksa bu paylar aynen mîrasçılara geçer. Aradaki batınlarda cinsiyet ayrılığı varsa, o, gruba ayrılan hisseler farklılık olan batında cinsiyetlerine göre fer'ilere paylaştırılıp, yine erkekler bir grup, kadınlar bir grup yapılır ve her gruba isabet eden pay fer'ilerine verilir.

Örnek:

Oğullar Grubu                                                                         Kızlar Grubu                    

                         6                                                                        3                                         

1. Batın                  Oğul       Oğul       Oğul                                      Kız          Kız          Kız                          9

2. Batın                  Kız          Kız          Kız                                         Oğul       Kız          Kız

3. Batın                  Oğul       Kız          Kız                                         Kız          Oğul       Kız

4. Batın                  Oğul       Kız          Kız                                         Kız          Oğul       Oğul  

Burada yalnız 4. batındaki torunların hayatta ve mirasçı olduklarını belirtmeğe gerek yoktur. Ancak miras taksimine ilk cinsiyet ayrılığı olan 1. batından başlanır. 3 oğul bir grup, 3 kız da bir grup oluşturur. 9 ortak payda üzerinden "oğullar grubu" 6, "kızlar grubu" ise 3 hisse alır. Oğullar grubunun hizasında 3. batında cinsiyet ayrılığı vardır. Bu gruba ait 6 hissenin 3'ü oğula, geri kalan 3 hissesi de iki kıza isabet eder. Kızlar grubuna ait 3 hisse ise, 2. batında cinsiyet ayrılığı bulunduğundan bu batında 1 oğul 2 kız arasında ikili birli paylaştırılır. Payların bölünebilir olması için ortak payda ve payları 2 ile büyütülür. 6'ya yükselen kıı grubunun payından 3. hisse 2. batındaki oğula, 3. hisse de 2. kıza verilir ve cinsiyet ayrılığı olan 3. batındaki kıza 3. oğula 2. ve kıza 1. hisse ve asıl mirasçı olan 4. batındaki kıza 3, ortadaki oğula 2. sağdaki oğula ise 1 hisse olarak intikal eder.

Oğullar grubu 3 batında oğlun 6 olan payı, 4 batındaki oğula, 2 kızın payı olan 6 hisse ise 4 batındaki iki kıza 3'er hisse olarak intikal eder.