Muhtelif - 40. Sayfa - Sabir

Önemli İlaç

Hükümdarın biri bir vezirine bir sebepten dolayı kızmış, hapse atılmasını ve sadece katıksız kuru ekmek verilmesini emretmiş.

Günler geçtiği hâlde vezirden herhangi bir şikayet ve yalvarma gelmeyince merak eden hükümdar, zin­dana adamlar göndermiş, nasıl olup da tahammül ede­bildiğini, feryat ve figana düşmediğini anlamak istemiş. Gidenler sormuşlar, “Büyük sıkıntı içindesin. Elin, aya­ğın zincir­lerle bağlı olduğu hâlde yine de yüzün sararıp solmamış, sıhhatin sarsılmamış. Hayret doğrusu? Ne yaptın da ken­dini böyle koruyabildin?”

Vezir şöyle cevap vermiş:

- Altı tane ilacım var. Onları kullanıyorum.

Hayretle sormuşlar: 

- Nedir onlar? Hani nerede?

Vezir açıklamış:

- Birinci ilacım: Tevekküldür. Yani Allah’a dayanıp, O’na güveniyorum.

İkinci ilacım: Kadere rızadır. Yani Allah’ın takdirle­rine boyun eğiyorum, itiraz etmiyorum, çırpınıp üzül­müyorum.

Üçüncü ilacım: Meşakkate sabırdır.

Dördüncü ilacım: Ye’se (ümitsizliğe) düşmemektir. Yani yılıp yıkılmıyorum, kendimi kapıp koyvermiyorum.

Beşinci ilacım: Müteselli olmak. Yani benden daha kötü durumda olanları düşünüp, bu halime hamd edi­yorum.

Altıncı ilacım: Ümittir. Yani bir gün olup buradan na­sılsa çıkacağım, diye ümit ile yaşıyorum, moralimi yüksek tutuyorum.

Allah Teâlâ hepimizi Kur’an’dan ve sünnetten kay­naklanmayan ilimden sakındırsın (amin).

Günümüzde sabır sadece manevî nedenle göste­rilmez, insanlar artık menfaatleri bekleyip sonuçta ala­cakları mükâfat için sabrediyorlar. Manevî anlamda sabır sadece birbirine güvenen insanlar arasında olu­yor. Diğer sabredenlerin sonuçta sadece maddî çıkar için bekledikleri söylenebilir ve bu da genel olarak doğ­rudur.

Rabbimiz bize gerçek çileler, meşakkatler ve işken­ce­ler yolunda sabır ve tahammülle, başımız dik olarak yü­rümeyi nasip eylesin. Zalimler zulümlerini arttırdığı müddetçe Bilallerin, Yasirlerin, Ammarların, Sümeyyele­rin, Maşitelerin, Zinnûrelerin, Zeynep Gazalîlerin soyu devam etmektedir.

Sabredeceğimiz şu dört hususa dikkat etmeliyiz:

1. İlim yolunda sabretmek.

2. Amellerimiz yolunda sabretmek.

3. Allah’a davet konusunda sabretmek.

4. Davet ettiğimiz kimselerin eziyetlerine karşı sab­retmek.

“En güzel bir şekilde karşılık ver.”[1] ayeti gereği öf­ke­sini yenenler ve insanları affedenler olabilmek için, “Affa sarıl. Ma’rufu emret ve cahillerden yüz çevir.”[2] emrini yerine getirmek için onların kötülüklerine iyi­likle karşılık vermek gerekir.

Halktan bir kimse, bilhassa akraba ve arkadaş gibi sende büyük hakkı olan bir kimse, söz ile veya davra­nışla­rıyla sana bir kötülük yaptığı zaman ona iyilikle karşılık ver; şayet o seninle ilişkilerini keserse, sen ye­niden kur. Sana zulmederse, onu affet. Gıyabında veya yanında se­nin aleyhine konuşursa sen karşılık verme, onu bağışla ve yumuşak sözlerle karşılık ver. Seni bıra­kır, konuşmayı keserse, onunla hoş konuş, ondan se­lâmı esirgeme. Sen kötülüğe iyilikle karşılık verirsen, bundan büyük bir fayda doğacaktır.

“Aranızda düşmanlık olan kimse sana sıcak bir dost gibi olur.”[3] Ancak bu güzel haslete hoşlanmadığı şey­lere karşı sabredenler ve nefislerini Allah’ın sevdiği şeylere mecbur edenler nail olurlar. Ölümü hatırlamak,  nefis hastalıklarının ilacıdır. Abdülkadir Geylani Haz­retleri “el-Fethu’r-Rabbânî” adlı eserinde (s. 246) şöyle der:

“Yıllarca, gece gündüz Allah’ı hep hatırımda tut­tum. O’nu hatırlamakla felah buldum. Nefsimi ancak ölümü hatırlayarak dizginledim.”

Salihlerden biri şöyle demiştir:

“Bu insanlara şaşarım: Cesedi yiyen (toprak) için ağ­larlar, fakat kalbi yiyen (günahlar) için ağlamazlar. Oysa ikincisi daha büyük bir felâkettir.”

İbn Teymiye (rah.a.) şöyle demiştir: “Kalp için zikir, balık için su gibidir. Balığı sudan çıkarırsanız hâli nice olur?”

İbn Kayyim de “el-Vâbilü’s-sayyib” adlı kitabında şöyle der:

“Zikir, kalbin ve ruhun gıdasıdır. Zikirsiz kalan kul, azıksız kalan kimse gibidir. Zikir şeytanı kovar. Allah’ı razı eder. Kalbi ve yüzü aydınlatır. Kalpten gam ve kederi giderir, bir sevinç ve ferahlık meydana getirir. Allah’ı zik­reden kimse heybet elbisesini kuşanır, yüzü hoş, sözü tatlı olur. Allah’a karşı muhabbet ve takva duyar ve her işinde O’na dayanır.”

Zikir ayrıca Allah’ın, kulu zikretmesini sağlar. Ni­te­kim Kur’an’da “Siz beni anın ki ben de sizi ana­yım.”[4] buyurulmuştur.

Zikrin sadece şu son faydasının insana kazandır­dığı şeref ve fazilet yeter. Bundan başka zikir, kalbi gaflete karşı uyanık tutar ve insanı hatalardan alıkor. Ameller içinde en basiti olduğu hâlde karşılığında te­rettüp eden mükâfat başka amellere verilmemiştir. Buharî ve Müs­lim’in Hz. Ebû Hüreyre’den rivayet et­tiklerine göre, Al­lah’ın Resülu (s.a.v.) şöyle buyurmuş­tur:

“Her kim günde yüz defa «Lâ ilahe illallahu vahdehu lâ şerike lehül mülkü ve lehül hamdü ve hüve alâ külli şey’in kadîr» derse, Allah on köle azat etmiş gibi sevap verir, kendisine yüz iyilik yazılır, yüz kötülüğü de silinmiş olur. O gün akşama kadar şeytanın vesvese­sinden de korunmuş olur. Daha fazla amel edenler hariç hiç kimse bundan daha faziletli bir amelle Al­lah’ın huzuruna gelemez.”[5]

Yine burada “Ashâb-ı Kehf”i (rıdvanullahi aleyhim ecmain) anmak gerekiyor. Ashâb-ı Kehf, Kur’an-ı Ke­rim’in “Kehf” sûre-i celilesinde yer alır. Bu kıssayı yaz­makta yarar görüyorum. [6]