Muhtelif - 6. Sayfa - Tevhid

1- Zat’ta Tevhid:

Allah (cc) zatı yönünden tek olması, bir benzerden, ortaktan (şerikten) münezzeh (uzak) olması demektir. Allah (cc) aynı zamanda insanların bildiği gibi bir cisim, bir cevher (görünen bir varlık), bir şeylerin bileşimi de değildir. Kur’an farklı şekillerde sürekli olarak Allah’ın bir olduğunu, eşinin ve benzerinin olmadığını vurguluyor. Kur’an, Allah’ın varlığına ait ne kadar delil  getiriyorsa,  bir o kadar da ‘bir’ olduğuna da o kadar delil getiriyor.

Kur’an, Allah’ın birliğini şu yollardan biriyle anlatıyor:

a- ‘Ehad’ ve ‘vahid’ kelimeleriyle:

“De ki O Allah bir ‘dir.” (İhlâs: 112/1)

“Gerçek, sizin ilâhınız hakikaten bir’dir.” (Sâffât: 37/4)

(Ehad ve vâhid kelimeleri aynı mânâda olup, ‘yalnız ve tek olmak, bir olmak demektir. Sayı olarak ‘vâhid’ bir demektir. Ancak ikisi arasında kullanılış yönünden incelikler vardır. Sayı saymaya ‘vahid –bir’ ile başlanır, ‘ehad’ ile başlanmaz. ‘Evde, bir değil, iki kişi var’ derken ‘vâhid’ kullanılır. Kur’an’da, Allah hakkında bir âyette ‘ehad’, yirmi iki âyette ise ‘vâhid’ kelimesi kullanılıyor.)

b- Olumsuzluk ifadesiyle:

“Allah’tan başka ilâh yoktur.” (Âl-i İmrân: 3/62)

c- Yasaklama ifadesiyle:

“Allah ile beraber başka bir ilâh edinmeyin.” (Nahl: 16/51)

d- Tevhid anlamında, başka ilâh olmadığı vurgulanarak:

“Allahu, lâ ilâhe illa hû -Allah, O’ndan başka ilâh olmayandır-.” (Bakara: 2/255)

“Şüphe yok ki Ben, Ben Allah’ım… Benden başka ilâh yoktur; şu halde Bana ibâdet et…” (Tâhâ: 20/14)

e- Birliğin soru şeklinde vurgulanmasıyla:

“Size gökten ve yerden rızık verecek Allah’tan başka yaratıcı mı var?” (Fâtır: 35/3)

f- Hıristiyanların teslisini (üçlü ilâh inancını) reddederek.[1]

g- İnsanın yaratılışı da bir Allah inancını kabul etmeye uygundur. Örneğin, insan kurtulma ümidinin kaybolduğu, kimsenin yardımcı olamayacağı bir sıkıntı anında Allah’a yalvarır.[2]

h- İnsanın aklını kullanmasını sağlayarak; eğer birden fazla ilâh olsaydı yerlerin ve göklerin dengesi bozulurdu ifadesiyle.[3]

ı- Hayretle karışık soru şeklinde:

“...Allah ile başka ilâhlar var mı?!” (Neml: 27/60-63) [4]