Zekat - 23. Sayfa

Zekât

Zekât, kelime anlamı olarak; bereket, artmak, üremek ve  temizlemek demektir. Zekât vermek, hem insanı malında bereket  ve artışı sağlayacak bir yola götürdüğü, hem de mal  ve servetteki fakirin hakkı çıkarılarak cimrilik kirlerini giderdiği ve insanın iç dünyasında bir arınma vücuda getirdiği için, bu göreve zekât denmiştir. Terim olarak zekât, Kur'an'da sayılan sınıflardan birisine veya birkaçına Allah rızası için belli bir malın belirli bir kısmını belirli zamanlarda vermek anlamında İslâm'ın rükûnlarından birisi olan mâlî ibadetin adıdır. 

"Namazı ikame edin (hakkıyla kılın), zekâtı verin, rükû edenlerle beraber rükû edin." (2/Bakara, 43) Zekât, Kur'an'da 32 yerde geçmektedir. Kur'an'da sadaka kelimesi de genellikle zekât anlamında kullanılmaktadır. Zekâta "sadaka" isminin verilmesinin sebebi, zekâtın malı temizleyip sıhhat ve kemâline sebep olması, zekât verenin de imanındaki sadakat ve olgunluğuna delalet etmesidir. Ancak, kullanılışta sadaka, hem farz hem de nâfile olan malî ibadetler, her çeşit infak için kullanıldığı halde, zekât sadece farz olan ibadete denir. Zekât, ekonomik fedâkârlık olan infakın mecburî ve müeyyideli bir uygulanışıdır. Kur'an'da altı yerde namazla birlikte ifade edilmektedir. Böylece namazın ruhî arındırma, fahşâ ve münkerden insanı temizleme özelliği yanında, zekâtın sosyo ekonomik bir arındırma getirdiği, bu iki ibadetle insanın beden, ruh, psikoloji, manevî  ve sosyal yönlerden temizlenmiş olur. Yine namaz emrinin, kişinin Rabb'ine karşı görevleri için baş örnek, zekâtın da insanın diğer insanlara karşı görevleri için prototip olduğu değerlendirilebilir. Böylece namazı gereği gibi kılan bir mü'min, Rabbine karşı şükür ve kullukla ilgili tüm diğer ibadetleri kolaylıkla yerine getirebilecek seviyeye yükselirken, zekât görevini gerektiği gibi yapan insan da diğer insanlara ve çevresine karşı fedâkârlık ve diğer görevlerini kolaylıkla yerine getirebilecek bir olgunluğa ulaşır. Namazla her türlü ahlâkî ve ruhî kötülüklerden uzaklaşırken; zekâtla da mala tapmaya kadar varabilecek,  mal ve dünyaya aşırı düşkünlükten, hırs ve bencillik gibi kötü huylardan kurtulabilir.