BASKI

Genel anlamıyla dışarıdan, belli bir şekilde hareket etmeleri ya da düşünmeleri içinkişilerin davranışlarının yönlendirilmesine verilen ad. Baskı türleri arasında şiddet kullanılarak veya şiddet kullanmaksızın yapılan, kaba kuv-vciin uygulandığı veya kaba kuvvete başvurul­madan kurulan, kanunî veya kanun dışı baskı­lar olmak üzere ikiye ayrılabilir.

Baskı kavramı toplum bilimlerinde önemli biryerlutar, çünkü çoğu kez kanunî yollardan kuvvet kullanımını (ülke içinde polis gücüyle, ülke dışından askerî güçle) devletin nihaî ara­cı veya müeyyidesi saymak gerekmiştir. De­mokrasinin teorisi ve pratiği, baskı kavramıy­la rıza kavramını birbirine zıt iki kavram say­makla kurulabilmiştir. Demokrasi ülke içi ça­lışmaların baskı yoluyla çö/.ümc götürülmesi­ne yönelik çabalara kesin ve belirgin sınırlar koyar. Milletlerarası siyaseitc de hükümran devletlerin baskı kullanımına sınırlar koyma ve baskıyı denetleme yönünde çabalar görül­mektedir.

Sosyal bilimciler, kişiler ve gruplar tarafın­dan kontrol aracı olarak kullanılan kanunî dı­şı baskıyla ilgilenmişlerdir. Bu alanda kanuni ve kanun dışı baskı oldukça karmaşık hâle gir­mekte ve baskının nerede başlayıp yönlendir­menin etkilerinin nerede bitliği hususu karan­lık kalmaktadır. Temel mesele araştırmaların ne ölçüde devletin faaliyetleri içine girmesi ge­rektiği ve ne ölçüde diğer toplum kurumlarıy­la bağlantılı olduğu şeklindedir.

(SBA) Bk. Baskı Gnıptan; İktidar; Demokrasi.