DOĞAL  HUKUK

Her yerde ve her zaman İçin geçerli, değiş­mez, en üstün ve en mükemmel olduğu ileri sürülen hukuk kuralları bütününe doğal hu­kuk denmektedir. Belirli bir ülkede ve belirli bir zamanda uygulanmakta olan hukuk kurallarından üstün olduğu, toplumun sorunlarına en uygun çözümler getirdiği ve bu nedenle de

pozitif hukuk kuralları üzerinde etkide bulun­duğu kabul edilmektedir. İnsan tabiatından doğduğu savunulan doğal haklar, zaman ve mekâna bağlı olmadan her zaman için vardır ve onlardan vazgeçilmesi, başkasına devredil­mesi mümkün olmayan temel hak ve hürriyet­ler şeklinde belirmektedirler. Orta çağda Kili­se çevreleri, Yeni Çağ'da İse hümanist filozof­lar tarafından savunulmuştur. Hugo Grotius (Öİ.1645) ile Samuel Pufendorf (öi.1694) do­ğal hukuk fikrinin temsilcileridir. Pratikteki hukuk, devletlerden ve toplumlardan önde geldiği savunulan doğal haklara yaklaştıkça mükemmelleşmektedir. Yaşama, hürriyet ve eşitlik doğal hakların başlıcaiarıdır. Çağdaş anayasalarda doğal haklar, temel hak ve hürri­yetler kısmında düzenlenmekte ve bunlara atıflar yapılmaktadır. Doğal haklar, gerçek bir varlığı olmadığı, teorisyenlerin zihninde yatan bir hukuk idealini yansıttığı, savunanlar ara­sında görüş birliği bulunmadığı gibi bakımlar­dan eleştirilmiştir. Özellikle pozitif hukuk sa­vunucuları, her yerde ve her zaman geçerli bir hukuk bulunmadığı, sadece en iyi uygulanan bir hukukun olabileceğini söylemişlerdir.

(SBA) Bk. Hukuk; İnsan Haklan.