GETTO

Eskiden Yahudilerin şehirlerde ayrı ya­şadıkları mahalle; günümüzde daha çok azınlıkların ve yabancıların yaşadıkları şe­hirlerin belli mahalle veya bölümleri için kullanılır.

Bu terim yaygın biçimde savaş öncesi Avrupa şehirlerindeki Yahudi mahallele­ri İçin kullanılmakta ise de, sosyolojide getto terimi şehrin herhangi bir arazisine atfen kullanılmaktadır. Bu arazide din, renk, ırk ve sosyal şartlar bakımından or­tak özellikleri nedeniyle bir araya toplan-

mış bir grup yerleşmiştir. Çağdaş tartış­malarda gettonun yerine "içsel koloni" te­rimi önerilmiş ve Kuzey Amerika'daki zenci topluluğun ırka dayalı zoraki iskânı­nı anlatmak için bu kavramın çok uygun olduğu savunulmuştur. Bununla birlikte koloni benzetmesi, toplumsal değişme­nin olabildiğini ima ederken, tarihsel ola­rak getto statüsü kalıcıdır.

Göçmen işçilerin Batı Avrupa ülkesinin bazı şehirlerinde oluşturdukları nispeten kapalı mahalleler de getto olarak nitelen­dirilmiştir. Yasalarda gettolar resmen kal­dırılmış olmakla birlikte sanayi toplumu­nun getirdiği iktisadî ve sosyal şartlar, get­toların oluşmasına ve yaşamasına imkân vermiştir. Üçüncü Dünya ülkelerinin pek çoğunda kırsal kesimden şehir merkezle­rine olan hızlı nüfus göçü ve plansız kent­leşme, bazı şehirlerin kenarlarında getto­lara benzer bir gecekondu olayını ortaya çıkarmıştır. Bu sadece bir mekân farklılı­ğını değil, kültür ve ideoloji farklılığını da ifade etmektedir.

(SBA) Bk. Koloni; Şehirleşme.