RİSALE

lendirmiştir.

Bazı kaynaklarda kastın sadece Hindis­tan'daki kabileler ve meslekler arasında gelişmiş olduğu söyleniyorsa da, özellikle Batı'da da açık bir biçimde görülmüştür. Mesela eski Yunan ve Roma'da köylü, as­ker, din adamı ve esnaf sınırı, kastı andı­ran bir yapı göstermektedir. Bütün bunla­rın altında, köle denilen İkinci sınıf insan­lar bulunmaktadır. Esnaf sınıfının belirli bir dönemden sonra güç ve varlık kazandı­ğı gözönüne alınırsa; askerlerin ve din adamlarının toplumun en üst ve saygıde­ğer kesimleri olduğu açığa çıkar.

Toplum katmanlarının bu şekilde birbir­lerinden kesin hatlarla ayrılması ve kat-manlararası sosyal etkileşimin bulunma­ması, sosyal yapıyı sağlam bir hale getir­meye engel olur. Sık sık smıflararası çatış­malar olur. İnsanların tabii gelişme ve İlerlemelerinin önüne setler çekilir. İnsan bilgi ve zekası değerlendirilmediği gibi, üstün kastlara mensup insanların keyfî ve anormal isteklerine meşruluk kazandırıl­mış olur.

Kast sistemi son derece yapay ve keyfi bir sistemin gelişmesine imkân hazırlama­sı nedeniyle tarihte birçok zulüm ve hu­zursuzlukların ortaya çıkmasına yol aç­mıştır. Ezilen ve hakkı elinden alınan bü­yük kitleler, bu zoraki ve haksız güç sahip­lerinin baskısından kendilerini kurtar­mak İçin uzun mücadeleler vermiş, çok sa­yıda insan hayatını kaybetmiştir.

Kast, kapalı bir hiyerarşik sosyal sınıf olarak adlandırılacak olursa, "sınıftan üç yönden farklı olduğu görülür. Birincisi, sı­nıf daha az kapalıdır. İkincisi sınıfta kana-ata dayanan bir değer bulunduğu halde, kast'ta kanuni hale getirilmiş bir varlık ve belli imtiyazlar vardır. Üçüncüsü, Kast'm din bakımından farklı oluşu sözkonusu-

dur, Hindistan'da kast, bütün sosyal, siya­si ve dini düzenin temeli sayılmıştır. Kast rejiminin kurumlaşmasında Brahman ra­hiplerinin büyük rolleri olmuştur. 1947 re­formu kast rejimini ortadan kaldırmakla beraber, Hindistan'ın kır kesimlerinde kast rejimi hala varlığını sürdürmektedir.

Sami ŞENER