KOMÜNAL GRUPLAR

Komünal gruplar, iki ya da üç kişiden oluşan ortak ev halkıdır; kan ya da evlilik­le birbirine bağlı olmayıp paylaşılmış de­ğerlerle bîr araya gelirler. Sık sık yerleşik bir düzeni tehdit etmek üzere oluşturulan komünal gruplar alternatif hayat tarzları sunmakla kapitalizm, çekirdek aile ve Hı­ristiyanlık gibi "kutsal" kurumlara mey­dan okurlar. Tipik olarak komünal grup­lar toplumun "dışında"dır. Toplumsal (çevresel) kontroller en aza indirilmiş ve üyelerin "iç" bağlılıkları zora dayandırıl-mamıştır. Azaltılan dış kontroller bir "devlet içinde devlerin doğuşuna zemin hazırlar. Gerçekte komünal grupların ku­rucuları sık sık total bir kurum yaratma­ya, ortak bir ütopyayı, fakat toplumsal açı­dan sapkın bir hayat tarzını beslemeye ça­lışırlar. Farklı gruplar, kurulu düzenin eliştirisini ve bîr komünal topluluğun yay­gın ahlakını paylaşırlarsa da kendilerini kurulu düzenin dışındaki en iyi alternatif yollar olarak kabul ederler. Başlıca ko­münler şunlardır: 1) Arkadaşlık "komün­leri" ve ailemsi dayanışma; 2) Kurulu bir düzene savaş açmış mezhepler; 3) Dünya­daki cennette yaşayan "uhrevi mezhep­ler"; 4) Çoğulculuk, eşitlik ve adalete da­yalı rasyonalistİk amaçlı topluluklar; 5) Hepimiz birimiz, birimiz hepimiz için yol­lu eşitlikçi bir dayanışmaya sarılan cema­atler ve; 6) Meditasyon aracılığıyla kendi­ni olağan gerçekliği aşmaya adamış toplu­luklar.

Eğer alternatif hayat tarzları genel toplu­mun kültürel çıkmazlarını çözmeyi başa­rırsa komünal grupların hayat tarzları maddi ve manevi ilgilerin kendilerini yeni yollara sürükleyeceği çeşitli toplumsal ta­bakalar arasında benimsenebilir. Bunun

klasik Örneği Hıristiyan monastisizmine (ruhbanlığına) uzanan kökleri olan Pro­testan iç-dünya zahidliğidir (ascetism).

Ne var ki, komünal bir topluma ilişkin ütopyacı rüya büyük ölçüde başarısızlığa mahkumdur. Komünalizm, kapitalist dün­ya ekonomisinin zorlamalanyla pek baş edemez, nerede kaldı ki onun yürürlükte­ki politik ve toplumsal çıkarlarıyla başa çıksın. Buna rağmen modern kapitaliz­min doğuşu örneğinde de görüldüğü gibi, komünal grupların yaydığı ahlak, toplum­sal ve ekonomik hayata yeni bir temel sağ­lamak suretiyle başarısını dünyada ger­çekleştirebilir. Komünalizm "ütopyacı" ol­maktan çıkıp "bilimsel" (yani rasyonel) bir hale geldiği takdirde günün düzeni ol­ma şansını kazanabilir.

(SBA) Bk. Komün.