LOBİ

Parlementonun dışında olan ve yasama süreçlerini etkilemeye çalışan kişi, ya da örgütleri ifade eder. Terim, böylesi bir işi gerçekleştirmek için düzenli biçimde İstih­dam edilenleri kapsadığı gibi, bir yasanın kabul edilmesi veya edilmemesi konusun­da etkide bulunma gayretini gösterenleri de kapsar.

Fiil olarak lobi, yasamayı etkileme gay­ret ve hareketlerini ifade eder. Sosyal bi­limciler arasında lobi, lobici ve lobi yap­mak kavramlarını kullanma hususunda genel br fikir birliği vardır. Bİr lobi, belli bir yasanın kabulü, reddi veya değiştiril­mesini garanti etmeye yönelik gayretleri olan çıkar veya gruba denir. Çiftçilik lobi­si olabildiği gibi, işçi lobisi veya petrol lo­bisi gibi lobiler de olabilir. Lobici, böylesi bir faaliyette, tüm zamanını veya zamanı­nın bir bölümünü vererek çalışan, ücretli veya ücretsiz kişidir. Yasama sürecini et­kilemeye çalışan parti memurları, hükü­metin yönetici kesiminin üyeleri, genel bir tanımla lobici olarak değerlendiril­mektedir.

Lobicilik, yasa çıkaranlarla kişisel ilişki­ler kurmak, yasama organlarına ve komi­telere belge ve bilgi vermek, yasama or­ganlarındaki kişilere bildiriler veya dilek­çeler göndermek, ya da başka insanların bu tür şeyler yapmasını sağlamak, lobinin çıkarlarını yasama aşamalarında savuna­bilecek adaylara seçim kampanyalarında yardımcılık yapmak gibi faaliyetleri içerır.

Orijinal biçimiyle, lobi yapmak, yasama organındaki kişilerle lobicinin doğrudan İlişki biçimine işaret ediyordu. Oy verme hakkının ve kitle iletişim araçlarının yay-gmlaşm asıyla lobiciler yasama organı üze­rinde dolaylı baskılar uygulama yoluna yö­neliyor ve giderek kamuoyunu daha çok harekete geçirmeye çalışıyorlar. Seçim bölgelerinden gelen kanaatler yasama or-ganlarındakilere iletildiğinde etkili olabil­mekte, geniş çıkar grupları tarafından halkla ilişkiler programlan uygulanmaya, iyiniyet çağrılarıyla kamuoyunun geniş ke­simleri etkilenmeye çalışılmaktadır. Lobi teriminin olumsuz çağrışımlarına da dikkat çekilmiştir. Çünkü lobi, çoğu za­man ne olduğu çok iyi bilinmeyen kişi ve kurumların çıkarına yönelik bencilce fay­dalar olan yasaların çıkması İçin gösteri­len gayretlerle ilişkilendirilm ektedir. Lo-bİ çoğu zaman "Görünmeyen Hükümet" veya "Üçüncü Meclis" olarak adlandırıla-bilmektedir, Zamamnda rüşvet ve öteki gayri ahlakî yollar, lobicilik teknikleri ara­sında sayılmaktaydı. Bu yolların pek azı, bugün hem lobici hem de yasama organı üyesi ürktüğü içîn kullanılabilmektedir. Sosyal bilimciler, lobiciliğin doğuştan kö­tü olduğunukabul etmemektedirler. Aksi­ne bu tür bir grup temsil biçiminin kamu yararlannı koruyabileceğinden bahset­mektedir. Terimin çok genel olarak kulla­nıldığı biçiminde, hükümet üzerinde de­ğil, yasama organlarına yapılan etkilere işaret edilmektedir. Çıkar grupları, yöne­tici bürokrasi içinde çalışıp yararlı kararla­rı verdirmekte veya yönetimi belli konula­ra sempatik hale getirmektedir. Zaten bu, zaman zaman "yöneticiler üzerinde lo­bi yapma" olarak ishnlendirilmektedir. Kelimenin genel kullanımı yönetici kesim üzerindeki baskı ve etkileri kapsamamak­tadır.

(SBA)