MAKYAVELİZM

Siyasette amaca varmak için bütün araç­ların kullanılmasını meşru sayan görüş. Ün­lü İtalyan siyaset adamı, tarihçi ve yazan N. Machiavelli'(1469-1527)nin geliştirdiği si­yaseti ahlaktan ayıran ve her türlü ahlak ku­ralını hiçe sayan teorisi ile, dürüstlük ve ah­laktan yoksun siyasete Makyavelizm den­miştir.

Siyaset biliminin gerçek anlamdaki ilk teorisyenlerinden olan Makyavel, 1513'te yazdığı // Principe (Hükümdar) adlı eserin­de açıkladığı temel siyaset teorisinin özünü, siyasetin ahlaktan bağımsız bir alan olması oluşturmaktadır. Siyasetin ahlâktan bağım­sız olması, normsuz ve kanunsuz bir siyaset anlamına değil, siyasetin ahlaktan ayrı, kendisine özgü, farklı ve özerk bir alana sa­hip olması anlamına gelmektedir. İktidar ile erdemi birbirinden ayıran Makyavel, pren­sin iktidarı kullanmada gösterdiği kurnaz­lık sayesinde toplumu yönettiğini söyle­miştir. Devlet adamlığı ve diplomatlık gö­revlerinde bulunan Makyavel, düşünceleri­ni genelde gözlemlere dayandırmış, siyaset alanında devlet çıkarlarının belirleyici ol­ması gerektiğini savunmuştur. Bu amaçla prensin, her türlü ahlak kurallarından ba­ğımsız olarak sert siyasal yasaları kabul et­mesini gerekli görmüştür.

Siyaset biliminde, siyaset ile ahlak alan­larının birbirinden ayrılması genellikle kabul gören bir görüş olarak yerleşmişse de, siyasetin tek kriteri olarak alınan basan için her türlü ahlak kuralının hiçe sayılması se­bebiyle Makyavelizm, olumsuz bir değer hükmüne de sahip olmuştur. Günümüzde hedefe varmak için hiçbir kural tanımayan, her türlü yolu mubah gören politikalar için Makyavelizm tabiri kullanılmaktadır.

Ahlaktan, değerden ve toplumun varlık anlayışından bağımsız bir siyaset alanının olabileceği tartışma götürür bir önerme ola­rak değerlendirilebilir. Herhangi bir toplum yapısında ortaya çıkan siyasetin o toplu­mun ahlak, değer ve varlık dünyasına ya­bancı olamayacağı ve entegre olduğu ke­simlerden bağımsız kalamayacağı düşün­cesi reci gerçeğe daha uygun düşmektedir. Bu itibarla Makyavel'in erdem ve değer dünyasından ayırdığı siyaset yorumu, reel gerçeği olduğu gibi yansıtmamaktadır.

XIX. yüzyıldan itabaren gelişme göste­ren pozitivist, materyalist, pragmatist ve emperyalist teori ve politikalar Makyave-list anlayışı güçlendirmişlerse de, XX. yüz­yılın sonlarına doğru Batı medeniyetinin içine düştüğü "değer krizi" Makyavelizme karşı gelenekçi ve entegrist akımların öne çıkmasında etkili olmuştur.

Davut DURSUN