OLAY İNCELEMESİ

Olay incelemesi, araştırma konusunu teşkil eden olaylar kümesinin içinden tek bir ömek olayın seçilmesi, seçilen bu olayın ayrıntılı bir tarzda incelenmesidir. Bazı kaynaklarda örnek olay incelemesi olarak geçer.

Veri toplama araçlarından biri olan olay incelemesi, seçilen olayın ait olduğu olay­lar kümesinin diğer olayları hakkında güve­nilir bilgi temin edebilme yeteneğine sahip değildir. Dolayısıyla olay incelemesinden elde edilen veriler genelleştirilemez. Olay

incelemesi tekniği bize incelenen olayın de­rinliğine nüfuz edebilme, olay hakkında kavrayış sahibi olabilme, olayı bireyselliği ve tekilliği esnasında kavrayabilme imka­nını verir. Aynca, olayın ortaya çıkabilme koşullarını, olayın içindeki ve yakın çevre­sindeki süreçleri, olayın dinamiklerini, mo­mentlerini, gelişimini, olayla etkileşim içindeki diğer süreçleri, olay içindeki insan faktörünün yerini, insanın olayı yönlcndire-bilmc veya olay tarafından yönlendirilme ihtimallerini tanımayı sağlar.

Olay incelemesi tekniği, yürütülen araş­tırmanın metodolojik yaklaşımına göre de­ğişen işlevlere sahiptir. Klasik metodolojik yaklaşımın izlendiği araştırmalarda, kav­ramsal çerçevenin belirlenmesi aşamasın­da olay incelemesinden yararlanılabilir. Araştırmacının konuya ilişkin teorik bilgisi ve varsayımları yeterli, fakat olaylar dünya­sına ilişkin bilgi ve deneyimleri yetersiz dü­zeyde veya çok sınırlı ise, araştırmacı gerek kavramsal modelini tamamlayabilmek, ge­rek hipotezlerini kurabilmek için olay ince­lemesi tekniği yoluyla eksiklerini giderebi­lir. Böylece ileride daha çok sayıdaki olay­larla sistematik olarak test edebileceği hi­potezleri için yararlı olabilecek ipuçlarını temin etmiş olur. Ancak bu, pek fazla izle­nen bir yol değildir. Temel Teori Yaklaşı­mıyla (Grounded Theory Approach) yürü­tülen çalışmalarda ise, olay incelemesi tek­niği oldukça ağırlıklı bir yer tutar. Yaklaşı­mın özünü teoriden değil, deneysel düzlem­den hareket etmek oluşturduğu için, genel­de tüm gözlem tekniklerinin, özelde de olay incelemesi tekniğinin, bu yaklaşımı izleyen araştırmacılar için yararlı birer veri toplama aracı olmanın ötesinde, teorik düzlemde ilişkiler kurabilmenin, kavram geliştirebilmenin de en güvenli yolu olduğu kabul edi­lir.

Olay incelemesi tekniği kapalı topluluk­ların, ak-kültür gruplarının, sapkın davra­nışların incelenmesinde, suç sosyolojisi, medikal sosyoloji alanlarında yürütülen araştırmalar için yararlı bir veri toplama aracıdır.

Nilgün ÇELEBİ Bk. Alan Çalışması