REFORMİZM

Mevcut kurumsal yapının dışına taşma­dan meşru düzenlemeler yoluyla iyileştir­me ve değişim öneren siyasi düşünce.

Varlığı; devam etmekte olan bir takım rahatsız edici unsurlara karşı memnuniyet­sizlikten doğan reformizmde bunların kal­dırılması için önerdiği yöntemlerde kanun­ların ihlâli yoktur.

Bu hareketin ilk serpildiği yer ingiltere oldu. 18. yy. sonu ve 19. yy. başında seçim yasasının değiştirilmesiyle neticelenerek gelişti ve daha sonra da sendikalarına kadar nüfuz edecek şekilde Britanya toplumuna maloldu. Parlamenter metodlar, fizik gücün karşısına moral gücü çıkaran reformizm için en iyi çözüm yoludurlar.

Fransa'da ise geçen yüzyılda sosyaliz­min gelişimi çerçevesinde devrimci fikrin

zayıf bir versiyonu olarak belirdi. 1986'da Alexandre Mitterand'ın okuduğu ünlü Sa-int-Mande söylevi bunun çok iyi bir örneği­dir. Mitterand orada üstüne parmak bastığı şey halihazırdaki yapılara yönelik aksiyon­larda gerek ekonomik ve gerekse politik olarak aşılmış umumi oy hakkının rolü ol du.

Ama reformizm-devrim etkileşimleri­nin ideolojik yelpazelenme mücadelesiyle neticelendiği yer Almanya oldu. Edmond Bernstein iradeci anlamda bir marksizm re­vizyonuna galebe çaldırdı. Bu iradeci boyu­ta Saint-Simonvari bir iyimserlik boyutu da katılıyordu. Onun reddettiği şey yansımış fikirler teorisiydi. İçindeki sınıf mücadele­lerinin gevşemeye başladığını farkettiği ka­pitalizmin geleceği hakkında karanlık ke­hanetlerde bulunmayı bir kenara bıraktı.

Esasen, reformizm endüstrileşmiş memleketlerde başanya ulaşmıştır. Oralar­da hakim sınıf onu karşı-devrimci bir anla­yış çerçevesinde uygulamıştır, ihtilalci ol­mayan sosyalizme alternatif gözüyle bakıl­dığından beri -îsveç hariç- hiçbir yerde faz­la rağbet görmemiştir. Nisbeten uzun süreli olarak iktidarda kaldığı ülke sayısı da son derece azdır.

(SBA)