SOSYAL SİSTEM

Sosyal sistem, birbiriyle ilişkileri karşı­lıklı olarak yönlendirilmiş olan (yani kültürel olarak yapılanmış ve paylaşılmış bir beklentiler sistemiyle tanımlanan) çok sa­yıda bireyin etkileşiminin teşkil ettiği sis­temdir.

Teknik bir terim olarak sosyal sistem T. Parsons ve E. Shils'in ortak çalışmalarında (Towards a General Theory of Action, 1951) ve Parsons'un tümüyle bu konuya tahsis edilmiş kitabında (The Socİal System, 1951) merkezi bir yer işgal eder. Terimin sosyologlar, sosyal filozoflar ve sosyal psikologların eserlerinde yaygın bir kullanımı vardır. "Sosyal organizasyon" veya "organizasyon" terimi aynı veya ben­zer fenomenleri ifade etmek üzere yaygın biçimde kullanılmaktadır.

Parsons ve Shils eserlerinde sosyal siste­min tanımını şöyle verirler: "Bir sosyal sis­tem şu özellikleri haiz bir eylem sistemidir

1- İki ya da daha çok sayıda aktör arasındaki bir etkileşim sürecini içerir;

 2) Aktörlerin kendisine yöneldikleri durum,diğer aktör­leri de kapsar

 3) Sosyal bir sistemde ba­ğımsız ve kısmen kararlaştırılmış eylemler vardır.

"Sistem" kavramı sadece sosyolojiye has bir kavram olmayıp doğal ve sosyal bi­limlerinde yaygın kullanım alanı bulan kavramsal bir araçtır. Bir sistem birbiriyle ilişkili kısımlar, nesneler, şeyler veya orga­nizasyonlar kolleksiyonudur. Bir amacı ve­ya işlevi yerine getirmek için vardır. Sosyal bir sistem ise sınırlı bir çevre dahilinde bir­birleriyle karşılıklı etkileşim içinde bulu­nan iki veya daha fazla kişinin veya grupla­rın belirli amaçları ve görevleri gerçekleş­tirmek amacıyla oluşturdukları İlişkiler bü­tünüdür. Bununla birlikte sosyal sistem te­rimi, kişilerarası etkileşimle sınırlı değildir ve gruplar, kurumlar, toplumlar ve toplum içi birimlerin analizine de atıfta bulunur. Sözgelimi sosyal sistemler olarak üniversi­teler veya devletin analizi üzerinde çalışmış olabilir. Sosyal sistemler, sosyolojide top­lumların sürekliliğini sağlayan sistemler olarak kabul edildiğinden, toplumda denge ve istikrar unsuru şeklinde değerlendirilir. Aynı zamanda onlar sibernetik açıdan gir-di-çıktı sistemleri, ya da enformasyon sis­temleri şeklinde görülebilirler. Bir sistemin öğeleri birbiriyle dil, para, nüfuz gibi enfor­masyon taşıyan değiş-tokuş medyasıyla bağlıdır. Böylece denge, girdiler ile çıktılar arasındaki bir muvazene olarak tanımlana­bilir.

XIX. yüzyıl sosyolojisinde üstü kapalı bir şekilde yer alan sosyal sistem kavramı­nın en açık ve bilinçli kullanımına modern fonksiyonalizmde rastlanır. Bazı teorisyen-lerc göre ise bu terim, sosyal verilere bilim­sel yaklaşımın temeli olarak ele alınmalı­dır.

(SBA)

Bk. Genel Sistemler Teorisi; Sistem