TÜR

Sınıflandırmaya ait hiyerarşide nihai eleman. Bu ifade aslında bir tanımdan "Ehil bir sistematist türe ne gözle bakıyorsa odur" gibi pragmatik bir anlayıştan türün "boyutlu karakter alanında küçük bir grup" olduğu anlayışına kadar tanımlar bulmak mümkündür. Doğal olarak bu iki tanım da aslında pek fayda temin etmemektedir.

Nasıl olursa olsun, tür kavramı popülas-yon genetiğinden çok etkilenmiştir. Şu an­da da zaten evrensel kabul gören görüşe gö­re kimlik sahibi bireylerden oluşan herhan­gi bir tür mevcut değildir. Buna bağlı olarak da kendisine bulun bir türün temsilcisi ola­rak bakabileceğimiz ne bir genetik formül, ne de bir birey bulmak mümkün değildir.

Türden kasıt, aslında potansiyel olarak da olsa kendi aralarında kısırlık gösterme­yen ve genetik özellikleri sadece "gen havu­zu" ile temsil edilebilen birbirinden farklı bireylerdir denebilir. "Gen havuzunun" ele­manları olan genler birbirlerinden bağımsız olarak rekombine olabilirler, yeniden düzenlenebilirler.

Türlerle ilgili olarak sistematiğin proble­mi, herhangi bir bitki, hayvan veya müze­lerdeki örneklere Özel isimler bulmayı ba­şarmaktır, diyebiliriz. Zira eğer genetiğe dayanarak yapılan tanım doğruysa, türlerin tanı dökümünü yapmak maalesef imkânsız­dır. Türlere isim bulma konusunda kişisel yargılar ancak uzmanlar anlaşmazlığa düş

tiiklerinde kıymet arzedebilir.

Türlerin genetiğe dayanarak yapılan ta­nımı bir önkoşulu da gündeme getiriyor: türlenmenin gerçekleşmesi için coğrafî ve­ya diğer nedenlerden kaynaklanan bir yalı­tım, türün yalıtımı gereklidir. Zira tersi du­rumda, yani bir tür benzerlerinin olduğu or­tamdan yalıtümazsa gen havuzunun bütün­lüğünü koruması mümkün olamaz.

Kimyada, bir elementi, bir molekülü, bir kökü ve bir iyonu tanımlamada da tür genel bir terim olarak kullanılmaktadır.

(SBA) Bk. Genetik, Sibernetik