TALAK SURESİ[1]

1- "Ey peygamber! Kadınları boşamak istediğin za­man onları iddeti içinde boşayın ve iddeti de sayın..."

Burada hitab Peygamber (s.a.v.) adına ise de Allahu Te-ala ona emirle, sen ümmetine, kadınlarınızı boşadığımz za­man böyle yapmalarını söyle diyor. Çünkü Talakın Rasulul-Iah (s.a.v.) hakkındaki hükmü şu ayetin deliliyle nesholmuştur:

"Bundan sonra artık başka kadınlarla evlenmen, bunları başka hanımlarla değiştirmen, güzellikleri hoşu­na gitse de sana helal değildir..."            (Ahzab: 33/52)

Ayette geçen "fe tallikuhunne li iddetihinne" den kasıt id-det içinde boşayın demektir.[2]

"Vaktinde olur, bilgisi ancak onun içindedir."

(A'raf: 7/187)

Rasulullah'dan (s.a.v.) İbni Abbas'tan, Osman'dan, Ubey b. Haleften, Abdullah'tan, Mücahit'ten, Ali b. Hüseyin'den, Zeyd b. Ali'den ve Cafer b. Muhammed'ten nakledilen ri­vayetteki şu kıraat okunan ayeti "Ii kubuli iddetihinne"[3] bo­şanmanın iddet içinde olacağını te'yid ediyor.

"Apaçık bir hayasızlık yapmaları hali bir yana, onla­rı evlerinden çıkarmayın, kendileri de çıkmasınlar"

Ayette geçen "fahişetin" den kasıt zina yapmalarıdır ki bundan Ötürü haddin uygulanması için çıkartılırlar. Bir ri vayete göre "el-Fahişetu" kocasının akrabalarına çıkıp söz ve kelamda aşırıya gidip hayasızlık yapmalarıdır.[4]

2- "İddet müddetini doldurduklarında onları ya gü­zelce tutun, veya onlardan uygun bir şekilde ayrılın"

Ayette geçen "feiza beleğne ecelehunne" den kasıt iddet müddetinin bitmesi yakınlaştığı zaman.

2- "İçinizden adalet sahibi iki kişiyi şahit tutun"

Ayetteki mefhum: Rec'i (dönüşlü) talak olacağı üzerin­de iki şahit tutun demektir.

4- "Kadınlarınız içinden adetten kesilmiş olanlarla, henüz adetini görmemiş olanlardan eğer şüphe ederse­niz, onların bekleme süresi üç aydır"

İddet sahiplerinin iddet müddeti Bakara süresindeki ayetlerde inip belirlenmediğinden bu ayette sayılan ve diğer­lerinin iddetleri konusunda şüphe etmişler ve böylece bu ayet belirgin bir şekilde iddetlerini belirlemiştir.

6- "...Eğer güçlüğe uğrarsanız çocuğu, başka bir ka­dın emzirecektir..."

Ayette geçen "teasertum" dan kasıt sıkıntı ve zorluktur ki şöyle olur: Eğer kadın çocuğu emzirmeyip bundan imti­na ederse o halde kocası başka bir süt annesi kiralar ve di­ğer kadına hiçbir zorlama yapamaz.

10- "...Allah gerçekten size bir uyarıcı indirmiştir."

11-  "İman edip salih amel işleyenleri, karanlıklar­dan aydınlığa çıkarmak için size Allah'ın apaçık ayetle­rini okuyan bir peygamber gördermiştir..."

Yani size bunları hatırlatan bir elçi ve onun lisanı üzeri­ne hidayet bulduğunuz bir elçi göndermiştir.

12- "Allah, yedi kat göğü ve yerden bir o kadarını ya­ratan Allah'tır..."

Ayette geçen "veminel ardi mislehunne" den kasıt: Ye­ri de yedi tabaka veya yedi bölge ve mıntıka şeklinde yarat­mıştır. Onlar: çoğu bölge ve mıntıkalardan paralel çizgiler-ler, (geçen yedi kıtalardır) uzunluk olarak doğu ile batı ara­sında yerden düz bir şekilde, kuzey ve güney arasında da eni­ne geçip giden yedi iklim veya kıtadır. Boyuna belirtilen pa­ralel geçit çizgisinin hattında ki, bunlardan herbirinin orta­sı üzerinde onun miktarı kadardır. O orta çizgi hattında ki o, ondan yarım saat uzaklıktadır ki işte bu zamanda yaz boyunca günler uzar.

12- "...Allah'ın fermanı bunlar arasından iner ki, böylece Allah'ın herşeye kadir olduğunu ve herşeyi ilmiy­le kuşattığını bilesiniz."

Mefhum şudur: Kaza ve kader: kış ve yaz sezonları, ge­ce ve gündüz, yağmur ve nebatata, diriliş (canlılık) ve ölüm, mülk,, mal ve devlet, mahbub (sevilen, sevgili) ve mahzur (sevilmeyen), ihtilaf ve itilaf gibi bütün emirlerin tertibini onlar arasında yapar.

Aşa'nın şiirinde olduğu gibi:

Gençlik ve yaşlılık, fakir etme v& servet sahibi kılma, Al­lah'a hastır. Bu zaman ve asırlar her ne şekilde dönse de."[5]