Islam Tarihi - 63. Sayfa - 1Cilt

Ticaret Hayatına Doğru

Arap kabileleri arasında Kureyş, ticaretle ünlenmişti. Ku­reyş'in Mekke dışına çıkan kafileleri tüccar idiler. Çünkü Kureyş-liler'in yaşadıkları yerde ziraat yoktu. Onlar ekinsiz bir vadide ya­şamaktaydılar. Araplarda, ekonomik gelirler getiren sanayi mev­cut değildi. Ancak Kureyş'in yaşadığı yerde Kabe-i Muazzama vardı ki, orası insanların toplantı yeriydi. Oraya gelenler gü­venlik içinde olurlardı. Kabe'yi uzak yollardan ziyarete hacılar gelirlerdi. Bu sebeple hac mevsiminde panayırlar kurulur, bu pa­nayırlarda ticaret yapılırdı. Ticaretin yanı sıra şiir meclisleri top­lanır, edebi müsabakalar yapılırdı. Malların alınıp satılmasının yanı sıra edebi alış verişler de yapılırdı.

Kureyş zenginleri kazancı hep ticaretten sağlardı. Orta halli­ler de güçlerine göre ticaretle meşgul olurlardı.Ellerinde bulunan malları satarlardı. Büyük tüccarlar, örneğin Abdulmuttalib oğlu Abbas, Velid bin Muğire ile Ebu Bekir, Yemen1 den ve Şam'dan ge­tirdikleri malları piyasaya sürer, ticaretle uğraşırlardı. Bunlar, Farslardan aldıklarını Yemen yolu ile Roma'ya taşırlardı. Roma­lıların mallarını da Şam yoluyla Farslara götürüp satarlardı. Biri yazın, diğeri de kışın olmak üzere iki ticaret kervanı düzenlerler­di. Yaz seferinde Şam'a gider, Farsların mallarını oraya götürür­lerdi. Oradan da Romalıların mallarını alıp getirir ve halka satar­lardı. Kış seferinde de Roma'dan mal alıp getirir, İran'da satarlar­dı. Dış ticaret, Kureyş'in büyüklerinin servet kazanmasının yega­ne yoluydu. Dahili ticaretle de orta hallilerin geçimlerini temin ederlerdi. Yoksullarına gelince onlar da deve, sığır ve küçük baş hayvanların ticaretleri ile uğraşırlardı.

Bu ticari hayatın bir gereği olarak Muhammed (sav) de zengin­lerin işi ve orta hallilerin geçim kaynağı olan ticarete yöneldi. Ta­bii ki koyun çobanı olarak yaşamım sürdürmesi, aklın kabul ede­bileceği bir iş değildi. Küçük yaşlarda iken çobanlık yapmak, onun için uygun bir işti. Ama yaşı ilerleyince elbette ki, iç ve dış ticarete yönelmesi, ithalat ve ihracatın yapıldığı pazarları tanıması gere­kiyordu. Bu nedenle de ticari seyahatlere çıkması gerekiyordu. Yüce Allah, O'nun Şam'a mal götürüp oradan da Mekke'ye mal ge­tiren Kureyş kervanı ile birlikte seyahate çıkmasını ilham etti.