Islam Tarihi - 69. Sayfa

Hz. Ömer’in, Muaz, Ubâde ve Ebu’d-Derdâ’yı Şam Taraflarına Göndermesi

- Hz. Peygamber zamanında Ensar’dan beş kişi Kur’ân’ı ezberlemişti. Bunlar Muaz b. Cebel, Übâde b. Sâmit, Übeyy b. Kâ’b, Ebu Eyyûb ve Ebu’d-Derdâ idi. Hz. Ömer’in halifeliği sırasında Şam’da ordu kumandanı olan Yezid b. Ebî Süfyan ona bir mektup göndererek şunları söyledi:

“Şam’ın nüfusu çok arttı; bütün şehirler insanlarla doldu. Bunlara Kur’ân’ı ve dinî hükümleri öğretecek insanlara ihtiyaç vardır. Ey Mü’minlerin Emîri! Bana bu hususta yardımcı ol ve buraya Kur’ân’ı ve dinin hükümlerini bilen kimseler gönder!”. Bunun üzerine Hz. Ömer bu beş kişiyi çağırarak onlara

“Şam’da bulunan müslüman kardeşlerimiz, kendilerine Kur’ân’ı ve dinin hükümlerini öğretmek üzere bazı kimseleri yardıma çağırıyorlar. Allah sizden razı olsun! Sizden üç kişi bu hususta bana yardımcı olsun. Eğer isterseniz aranızda kurâ çekiniz ya da içinizden gönüllü olarak üç kişi çıksın” buyurdu. Onlar da

“Kurâ çekmeyeceğiz. Çünkü Ebu Eyyûb ihtiyar, Übeyy b. Ka’b’sa hastadır” dediler. Böylece Muaz b. Cebel, Übâde b. Sâmit ve Ebu’d-Derdâ, Şam’a doğru yola çıktılar. Hz. Ömer bu üç kişiye şunları söylemiştir:

“İlk önce Humus’a gidiniz! İşe başladığınızda insanların öğrenme bakımından çeşit çeşit olduklarını göreceksiniz. Bazıları çok çabuk öğrenirler. Böyle birisini bulduğunuzda bildiklerinizi ona öğretiniz ve halkın bir kısmını ona gönderiniz. Böylece halkın Kur’ân’ı ve dinin hükümlerini yeterince öğrendiklerine kanaat getirinceye kadar Humus’ta kalınız. Sonra da birinizi orada bırakıp diğer ikinizden biri Dımışk’a (Şam’a) biri de Filistin’e gitsin!”. Bu üç sahabi Humus’a vardılar ve Hz. Ömer’in tavsiyesine uyarak tüm halkın öğrendiklerine kanaat getirinceye kadar orada kaldılar. Sonra Übâde’yi orada bırakarak Ebu’d-Derdâ, Dımışk’a, Muaz da Filistin’e gitti. Muaz, Amevâs tâunu (kolerası) senesinde vefat etti. Daha sonra Ubâde de Filistin’e gitti ve orada vefat etti. Ebu’d-Derdâ ise vefatına kadar Şam’da kaldı.[1]