Islam Tarihi - 64. Sayfa

Hz. Osman’ın Çeşitli Hutbeleri

- Hz. Osman bir keresinde minbere çıkarak şunları söyledi: “Ey Ademoğlu! unutma ki dünyaya geldiğin günden beri ölüm meleği peşinde dolaşıp durmaktadır. Bir yandan da senin boynundan atlayarak bir başkasını yakalamaktadır. Sen dünyada bulunduğun sürece bu böyle devam edecektir. Ancak bir gün gelecek ki başkalarının boynundan atlayıp seni yakalayacaktır. Bu hiç beklemediğin bir anda olabilir. Öyleyse daima hazırlıklı ol ve gafil avlanmamaya çalış. Çünkü ölüm meleği senden asla gafil değildir. Ey Ademoğlu! Bilmiş ol ki eğer sen kendi nefsinden gafil olur ve onun için hazırlık yapmazsan elbetteki başkası senin nefsin için hazırlık yapmaz. Allah’ın huzuruna mutlaka varacağını aklından çıkarma ve bunun için de nefsinin hazırlığını görüp ona rızık edin. Sakın bu işi başkasına havale edeyim deme! Selam üzerinize olsun!”[1]

- Hasan (r.a.) şöyle anlatıyor bir keresinde Hz. Ömer’i minber üzerinde gördüm, şöyle diyordu: “Ey insanlar! Gizli hallerinizde ve iç âleminizde Allah’tan korkunuz. Ben Hz. Peygamber’in şöyle buyurduğunu işittim: “Muhammed’in nefsini elinde bulunduran Allah’a yemin ederim ki iyi ya da kötü kim gizlice bir amel yaparsa Allah Teâlâ ona bu yaptığı ameli bir elbise gibi giydirir. İşlemiş olduğu amel iyi ise onu insanlara iyi olarak, kötüyse de kötü olarak bildirir”. Bu sözlerinden sonra Hz. Peygamber şu ayeti okudular:

“Ey Ademoğulları! Size çirkin yerlerinizi örtecek giysi ve süslenecek elbise indirdik. Takva (Allah korkusu) elbisesi ise daha hayırlıdır. Bu (ihsan) Allah’ın ayetlerindendir. Umulur ki hatırlamış olurlar (da inanırlar) (A’raf: 7/26)”[2]

- Abbâd b. Zâhir şöyle anlatıyor: Hz. Osman’ın bir hutbesini dinledim. Bunda şöyle diyordu: “Allah’a yemin ederim ki biz seferde ve hazerde Hz. Peygamber’le arkadaşlık yaptık ve onun sohbetlerinde bulunduk. Hz. Peygamber hastalarımızı ziyaret ederler, cenazelerimize katılırlardı. Bizimle birlikte savaşlara çıkıp az veya çok, kendisinde bulunanları bizimle paylaşırlardı. Ama bakıyorum bugün kendisini hiç görmemiş olan bazı kimseler onu bana tanıtmaya çalışıyorlar.”[3]

- Ferazdak’ın hanımının oğlu A’yen, Hz. Osman’a

“Ey Na’sel! Sen bu işi değiştirdin, onun yolunda değilsin!” dedi. Bunun üzerine Hz. Osman oradakilere

“Bu kimdir?” diye sordu.

“A’yen’dir” dediler. O zaman Hz. Osman

“Hayır ey köle! Asıl bu işi değiştirip onun yolunda olmayan sensin” dedi. Bu konuşmayı dinleyen halk A’yen’in üzerine hücum ettiler. Ancak Leysoğullarından bir kişi onlara engel olarak A’yen’i evine kadar götürdü.[4]

- Ebu Süheyl’in babası Mâlik şöyle anlatıyor: Hz. Ömer’in bir hutbesinde şunları söylediğini duydum:

“Sakın küçük yaştaki çocukları kazanmaya zorlamayınız. Çünkü zorlandıklarında hırsızlık yapacaklardır. Sanatı bulunmayan cariyeleri de kazanca zorlamayınız. Çünkü böyle bir durumla karşı karşıya kaldıklarında onlar zina yoluyla kazanmaya başlayacaklardır. Bağışlayınız ki Allah da sizi bağışlasın. Yiyeceklerden de helal ve temiz olanları yeyiniz!”[5]

- Hz. Ömer bir hutbesinde şunları söyledi: “Ey insanlar! Kumardan uzak durunuz. Duyduğuma göre içinizden bazılarının evinde tavla varmış. Kimin evinde bu aletten varsa o, onu yaksın ya da kırsın!”[6]

- Bir başka hutbesinde de şunları söyledi: “Ey İnsanlar! Sizi tavla hakkında uyarmıştım. Ancak gördüğüm kadarıyla hiç kimse bu kumar aletini evinden çıkarmadı. Bunun için de bazı kimselere odun yığdırıp sonra içerisinde bu ayetten bulunan evleri yakmayı düşündüm.”[7]

- Hz. Osman, Mina’da, kısaltması gereken namazı tam olarak kıldı ve sonra da bunun için yaptığını söylemek için şöyle bir hutbe irat etti: ‘Ey insanlar! Burada namazın kısaltılması Hz. Peygamber ve iki halifesinin (Hz. Ebubekir’le Ömer’in) sünnetidir. Ancak bu sene hacca çok insan gelmiştir. Bu namazı iki rekat kılacak olursam onların diğer namazları da iki rekat zannetmelerinden korktum. Bunun için de tam kıldım.”[8]

- Haccac b. Yusuf (Haccâc-ı Zâlim) bir hutbesinde kabirden bahsederek “O yalnızlık ve gariplik evidir” dedi ve bunu o kadar çok tekrarladı ki sonunda hem kendisi ağladı, hem de dinleyenleri ağlattı. Sonra da şunları söyledi: “Mü’minlerin Emîrî Abdülmelik b. Mervan’dan duyduğuma göre babası Mervan şöyle demiştir: “Osman b. Affan’ın bir hutbesinde ‘Hz. Peygamber herhangi bir kabre baktıklarında ya da hatırladıklarında ağlarlardı’ dediğini işittim”[9]

- Said b. el-Müseyyeb şöyle anlatıyor: Hz. Osman’ın minber üzerinde şunları söylediğini duydum: “Hz. Peygamber zamanında yahudi Kaynukaoğulları kabilesinden hurma alır ve bunu kârıyla satardım. Benim bu işi yaptığımı haber aldıklarında Hz. Peygamber bana ‘Ey Osman! Ticaretini yaptığın malları alırken de satarken de ölç!’ buyurdular”[10]

- Hasan-ı Basri şöyle anlatıyor: Bir keresinde Hz. Osman, hutbesinde köpeklerin öldürülmesini ve güvercinlerin kesilmesini emretti”[11]