41- EL-VELİD BİN YEZİDİN.. 2

41- EL-VELİD BİN YEZİDİN

(Hilafet Dönemi, Hicri: 125-126)

El-Velid Bin Yezid, Hicretin doksanıncı yılında doğdu. Annesi Abdulmelik döneminde Irak Valisi olan (ünlü) Haccac Bin Yusuf Es-Sekafi (Haccac-i Zalim)'in kardeşi Muhammed Bin Yusuf Es-Sekafî'nin kızı Ümmül Haccac'dır. Künyesi Ebu'l-Abbasdır.

Babası Yezid, O'nun, amcası Hişani'dan sonra yerine geçmesi konusunda vasiyet etmişti. Amcası Hişam Bin Abdulmelik, önce­leri O'nu sever ağırlardı. Ta ki ahlâksızlık ve içkiyle işi azıtmcaya kadar. Ondan sonra aralarına soğukluk girdi. Bunun üzerine Hi­şam O'nu veliahdlıktan atmak ve yerine kendi oğlu Mesleme'yi ta­yin etmek istedi. El-Velid bu tutuma karşı çöle çıkarak Hişam ölünceye kadar göçebe kabileler arasında kaldı. Hişam'a yakın şahsiyetlerden Zührî vaktiyle El-Velid'i veliahdlıktan atması için hükümdarı etkilemeye çalışmıştı. Bu zat El-Velid halife olmadan kısa bir süre önce öldü. Eğer sağ kalmış olsaydı O'nun El-Velid'den çekeceği vardı.

Aslında Halife Hişam bir fitne çıkabilir diye O'nun veliahdlığı-nı geçersiz saymaktan çekiniyordu.

EI-Velid'e amcası Hişam'ın ölümünden hemen sonra 6 Rabi-ülahir günü bey'at edilerek, halife seçildi. Bu sırada 35 yaşındaydı. Önceleri halka güzel muamelede bulundu. Şam'daki sakatlara ve körlere yardım etti. Onları giydirdi ve her birine birer bakıcı verdi. Maaşları arttırdı. Cömertti, şair ruhlu ve saygındı.

Kendisinden sonra yerine geçmek üzere sırayla oğulları: El-Hakim ve Osman'ı veliahd seçti. Bu konuda Irakayn Valisi Yusuf Bin Arar Es-Sekafî'den, o da Nasr Bin Seyyar'dan bey'at aldı.

Hicaz'a (Mekke ve Medine'ye), dayısı Yusuf Bin Muhammed Bin Yusuf u vali tayin ederek Mekke ve Medine'nin önceki valileri ve amcasının dayıları olan (Hişam Bin İsmail El-Mahzumi'nin oğullan) İbrahim ve Muhammed'i görevlerinden aldı. Dayısına, onları Medine'de aşağılanmış olarak oturmaya, mecbur etmesini emretti. Bir süre sonra da kendilerine, can verinceye kadar işken­ce yapan Irak Valisine onları teslim etti.

El-Velid döneminde kardeşi El-Ğamr Bin Yezid Bin Abdimelik,

Kıbrıs'a bir çıkarma yaparak halkım ya Şam, ya da Bizans toprakla­rına nakledilmek üzere bir tercih yapmalarım istemişti. Bunu, Kib-rıslılar'ın, ikide bir devletin başına dert açmalarından sebep böyle yaptı. Bu mecburiyet karşısında onların bir kısmı Şam'a, diğer bir kısmı da Bizans topraklarına göçmeyi tercih ettiler.

Hz. Ali'nin torunlarından Yahya Bin Zeyd Bin Ali Zeynel Abi-din, O'nun döneminde öldürüldü. Yahya, daha Önce Horasan'da gizlenmişti. Belh Kenti'nde El-Kureyş Bin Amr Bin Davud adında birinin evinde saklı bulunuyordu. Halife Hişam ölünce Irak Valisi Yusuf Bin Amr Yahya'nın haberini aldı. Belh Kenti'ndeki Naibi Nasr Bin Seyyar'a bir yazı göndererek O'na Yahya hakkında bilgi verdi. Bunun üzerine Nasr Bin Seyyar, Yahya'yı saklayan El-Hu-rayş'ı çağırarak O'na dayak attı, kendisine sövüp saydı. Buna rağ­men El-Hurayş, Yahya hakkında hiç bir bilgi vermedi. Fakat daha sonra El-Hurayş'ın oğlu O'nu ihbar etti. Bunun üzerine Yahya he­men alınarak hapsedildi. Masr Bin Seyyar, durumu Irak Valisi Yu­suf Bin Amr'a bildirdi. O da olup bitenleri El-Velid'e yazdı. Halife El-Velid, Nasr'a, Yahya'yı salıvermesini ve O'nun arkadaşlarıyla

birlikte derhal kendisine gönderilmesini emretti. Nasr da bu emri yerine getirdi. Fakat Yahya'nın, yolculuk esnasında niyetinin bo­zuk olduğunu sezerek üzerine onbin kişilik bir kuvvet gönderdi. Yahya'mnsa beraberinde 170 kişiden başka kimse yoktu. Buna rağmen onları bozguna uğratarak komutanlarını öldürdü ve bü­yük miktarda mal ele geçirdi. Ne varki kısa bir süre sonra üzerine bir kuvvet daha geldi, O'nu ve bütün arkadaşlarını öldürdü.

El-Velid, amcası Hişam'ın oğlu Süleyman'a da kötü muamele­de bulundu. O'nu yüz kırbaç vurdurarak saçını ve sakalım traş et­tirdikten sonra Amman'a sürdü ve orada zindana attırdı. Amcası ve selefi olan Hişam'ın ve (Mesleme hariç) diğer çocuklarının mal varlıklarını tesbit etmek, adamlarını ve hizmetçilerini alıp getir­mek üzere El-Abbas Bin El-Velid Bin Abdulmelik'i görevlendire­rek Rassafa'ya yolladı. El-Abbas da bu görevi yerine getirdi.

El-Velid, keza amcası El-Velid Bin Abdulmelik'in çocuklarına ve Yemenlilere de çok kötülükler yaptı. Onlardan (Eski Irak Valisi) Halid Bin Abdullah El-Kasrî'yi öldürttü. O'nu düşmanı olan bir sonraki. Irakayn Valisi Yusuf Bin Amr'a teslim etti. Halbuki Hicri 121'den beri Dımışk'ta oturuyordu. Yusuf O'na, can verinceye ka-. dar işkence yaptı.

El-Velid'in aynı zamanda kendi kendine de çok kötülükleri ol­du. Çünkü henüz rüşt yaşına ermemiş iki oğlunu veliahd tayin et­ti. Zevklerini tatmin etmek ve yasak fiilleri işlemekte çok ileri git­mişti. O'nun bu davranışları halkın ağırına gidiyordu. O'nu kına­dılar. (Kendisinden nefret ettikleri ve usandıkları için), amcasıoğ-lu Yezid Bin El-Velid'e gizlice bey'atte bulundular. Yezid tutarlıh-ğıyla tanınıyordu. Bunun üzerine işbaşmdaki El-Velid'i devirdiği­ni ilan etti. El-Velid bu sırada Amman taraflarında El-Ağdaf deni­len bir mevkideydi. Yerine vekil olarak dayısı Abdulmelik Bin Mu­hammed Bin Yusuf Es-Sekafî'yi Dımışk'ta bırakmıştı. O da kendi yerine oğlunu bırakarak Katna'ya kaçtı. Burada gizlenerek korun­maya çalışıyordu. El-Velid'i deviren Yezid ise, nihayet Dımışk'a girmeyi başararak bir grup adamını Abdülaziz Bin El-Haccac Bin Abdulmelik yönetiminde üzerine gönderip O'nu En-Nu'man Bin Beşir'e ait El-Bahra'daki sarayda öldürdüler.

El-Velid, 28 Cemaziyelahir günü öldürüldü. Hilafet müddeti yaklaşık bir yıl üç ay kadar sürdü.

Erkek çocuklarının adları şöyledir:

El-Hakem, Osman, Yezid, El-Abbas, Said, Musa, El-Feth, Fend, Kusay, Lüey, Vasit Zuâbe ve Mu'min. El-Velid'in birkaç tane de kı­zı vardı.

Hanımlarından biri Ebu Süfyan'in torunlarından Osman Bin Muhammed Bin Osman Bin Muhammed'in kızı: Atike'dir. Bu ha­nımı, Osman'ı doğurdu. Diğeri ise Hz. Osman'ın torunlarından Said Bin Halid Bin Amr1 in kızı Ümmü Abdilmelik'tir. Bu da Said'i

dünyaya getirdi. [1]