Islam Tarihi - 2. Sayfa

Hasâis'in Çeşitleri

Hasâis, başlıca dört kısma ayrılır. Bunlar: Dünyada Hz. Peygamber’in (sav) zatına mahsus olanlar, ahiret de zatına mahsus olanlar; ümmetinden dolayı dünyada kendisiyle alakalı olanlar, yine ümmetinden dolayı ahirette alakalı sayılanlar277. Bu makalede sadece birinci maddeye ait misaller verilecektir. Asıl hasâis de budur.

Zatına mahsus olanlar da, ümmetinin hiçbirisinin kendisine ortak olmadığı ve diğer peygamberlerde bulunmayan hasletler olmak üzere iki kısma ayrılır:

1- Ümmetinin Ortak Olmadığı Zatına Mahsus Hususiyetler

Hz. Peygamberin zatına mahsus birtakım hasletler vardır ki, onlarda kimse ona ortak olmaz. Bunlar da kendi aralarında vacibler, haramlar, mubahlar ve Hz. Peygamber’i şereflendiren şeyler olmak üzere dört kısma ayrılır278.

a- Vacib Olan Hasâisler

Hz. Peygamber'e mahsus olan vaciblerin başında misvak kullanmak gelir. Sonra vitr namazını kılmak, geceleri teheccüd namazlarına kalkmak ve diğer bazı vazifeler, Bunları kısaca burada zikredelim:

Namazlar

Hz. Peygamber'e mahsus olan ve vacib olarak eda edilen namazlar, kuşluk namazı ile gece namazlarıdır.

Kuşluk namazı ile ilgili bir çok hadis vardır. Hz. Aişe validemizin beyanına göre Hz. Peygamber, dört rekat kuşluk namazı kılarmış. Firuzâbâdî, Sifrus-Saade adlı eserinde kuşluk namazı ile ilgili 30 hadis zikretmiştir279. Bunlar Hz. Peygamberle ilgilidir. Kuşluk namazı ümmet için müstahaptır.

Gece namazları ile ilgili bir çok âyet ve hadis-i şerif vardır. Bunların sayısı 11 ile 13 arasında değişmektedir280. Bu namazlar ümmet için müstahab, Hz. Peygamber içinse vacibtir. Vacibliğin nesh olduğunu söyleyenler de vardır281. Bu namazların içinde gece, vitr namazı da vardır282.

Misvak Kullanmak

Misvak kullanmak hem temizliğin gereği yapılan bir vazife ve hem de vacibtir. Bir hadislerinde, "Rasûlullah teheccüd namazım kılmak için gece kalkınca ağzını misvak ile ovardı"283 buyrulur.

Misvak ile ilgili bir hadis-i şerifte, "Ümmetime meşakket vermem (endişesi) olmasaydı her namaz sırasında misvak kullanmalarını emrederdim"284 buyrulur. Bazı alimler, misvak kullanmayı ümmet içinde sünnet telakki ederken bazıları da vacib telakki etmiştir285.

Kurbân Kesmek

İbn Abbâs tarafından nakledilen bir hadiste, "Hz. Peygamber üç şey vardır ki, bana farzdır. Sizin için nafiledir. Onlar da kurban kesmek, vitr namazını, sabahın iki rekatlık sünnetini kılmaktır"286 buyrulur.

Müşavere Etmek

Kur'ân-ı Kerîm'de, Hz. Peygamber'e hitaben, "Onlarla müşavere et"287 buyrulur. Âyetin zahiri mânâsı istişare etmenin vacib olduğunu gösterir. Müstahab olduğunu söyleyenler de. vardır285. Hz. Peygamber'in başkalarının aklına ihtiyacı yokken müşavere etmesinin istenmesi, istişarenin önemini, hatta vacib olduğunu ifade etmektedir285.

Fakir iken Ölen Kişinin Borçlarını Ödemesi

Fakir ve borçlu olarak bir kimse ölürse onun borcunu ödemek Hz. Peygamber'e vacibtir. Zira O, şahsın hak ve hukukunu korumak, fakirleri gözetmekle kendisini vazifeli bilmiştir.

Hanımlarını Nikahından Ayrılabilmeleri Hususunda Muhayyer Bırakması

Rasûlullâh, hanımlarını, ayrılmaları hususunda muhayyer bırakmıştı. Onlar da Rasûlullâh'ın nikahında kalmayı tercih etmişlerdir286. Bu mesele, Rasûlullâh'in hanımlarının zinet eşyası ve fazla nafaka istemesinin sonunda meydana çıkmış, hanımlarının dünyalık zinetlerden vazgeçip Rasûlullâh'in nikahını tercih etmeleriyle son bulmuştu287.

Kalbine Gelen Bulanıklıktan Dolayı İstiğfar Etmesi

Rasûlullâh günde yüz kere tevbe istiğfar etmiştir. Bu durum, kalbinin bazen dumanlanması ve örtülmesi yani bir nevi gafletle çevrilmesi sırasında olmuştur288.

b- Diğer Bazı Hasâisleri

- Ebu'l-Kasım künyesini başkalarının kullanması mekruh ise de ismini kullanmak mekruh değil, bilakis müstahabdır.289

- Kızlarının ve hanımlarının İslâm'ı yaşaması, asil ailelerden olması,

- Ashabının beldesinin üstün olması,290

- Ganimetin helâl olması,291

- Yeryüzünün mescid olması, tevbe istiğfar ile günahların affedilmesi,

- Günahların affedildiği kadir gecesinin ümmetine verilmesi,

- Mübarek Ramazan ayının fazileti, senenin bütün günlerinde var olma ihtimali bulunan icabet saati,292

- Geçmiş ve geleceğin ilminin kendisine verilmesi293

- Doğumu sırasında görülen harikulade sayılan şeyler,

- Getirdiği kitabın (Kur'ân'ın) tebdilden ve tahriften korunmuş olması,

- Cevâmiu'l-Kelim'e sahib olan özlü sözlerin kendisine verilmesi,

- Bütün insanlığa peygamber olması,

- Şeriatının hükmünün kıyamete kadar devam etmesi, Öldükten sonra hanımlarıyla başkalarının evlenmesinin yasak olması Zat'ına mahsus şeylerdir. Fezâil ve delâü'den sayılacak daha bir çok hasâis'i vardır ki, onları burada zikretmedik.

el-Kastâllânî 85 den fazla hasâis zikretmiştir294.

en-Nebhânî (ö. 1350/1932) de Hz. Peygamber'in diğer peygamberlerde bulunmayan hasâisinin 60 olduğunu kaydeder295.

c- Hz. Peygamber'e Ait Yasaklar

Zekât ve sadaka fakirlere helâl iken, Hz. Peygamber ve ehline fakir de olsalar haram kılınmıştır. Aslında zekat ve sadaka mal ve servetin kirli tarafıdır. Hediye ve ganimet böyle değildir. Onları alma hususunda bir aşağılık mânâsı yoktur.

- Kötü kokulu gıdaları yemesinin haram olması.

- Yazı yazması, şiir söylemesinin haram olması.

- Verdiği karardan dönmesinin haram telakki edilmesi.

- Dünya zinetlerine heveslenmesinin yasak olması v.s.

Hicret etmeyen kadınlarla evlenmesi de yine ona yasak edilmişti296. Diğer bazı ihtilaflı olan yasaklar da vardır ki, onları burada zikretmedik.

d- Hz. Peygamber'e Ait Mubahlar

Hiç açmamak üzere arka arkaya tutulan oruca, "savm-i visal" denir. Hz. Peygamber'in savm-i visali tutması mubah ise de diğer insanların tutması mekruhtur.297

Ganimetten beşte bir alması, hasâisin mubah çeşidinden sayılır.

Mehirsiz, velisiz nikâh yapmak da sadece Hz. Peygamber'e tanınmış bir mubah muameledir298.

e- Hz. Peygamber'! Şereflendirmek İçin Kendisine Tanınan Haklar

Hz. Peygamber'in vefatından sonra hanımlarının kimse ile evlenmemesi O'nun için şereftir. Ayrıca onlar ahirette de peygamberle beraber olacaktır299.

Ruhî itibariyle ilk yaratılan kişi oluşu, isminin arş üzerinde yazılmış olması, geçmiş kitablarda geleceğine ait müjde verilmesi, dualarının kabul edilmesi vs300.

en-Nebhânî Hz. Peygamber'in diğer peygamberlerden üstün olduğunu ortaya koyan bir çok hasâis daha zikretmiştir. Bazıları şunlardır. Sarık sarmak, izar kuşanmak (belden aşağısına hacı ihramı gibi elbise kuşanmak), kıyamette hayırlı her işin önünde olması, şefaat etmesi, kendisine kevserin verilmesi gibi şeyler. Bunların sayısı 50'ye ulaşmıştır301