Son Peygamber 2.cilt - 2Cilt - 63. Sayfa

Mîrac Ruhen Vuku Bulmuştur

Alimlerin çoğuna göre Miraç da tıpkı îsra gibi hem bedenen hem de ruhen vuku bulmuş bir hadisedir. Rivayet edilen sahih hadislerin zahir lafızlarına dayanarak bu görüşü ileri sürmüş­lerdir. Çünkü bu hadislerde açıkça anlatıldığına göre Peygam­ber efendimiz gökte Adem, İbrahim, îdris, Isa, Yahya ve Musa peygamberlerle buluşmuştur. Ancak bu görüşte olan çoğunluk­taki alimler Peygamber efendimizin Cenab-ı Allah'ı görüp gör­mediği hususunda kesin ifadeler kullanmamış, bilakis ihtiyatlı davranmışlardır. Bir kısmına göre Peygamber efendimiz rabbi-ni görmüş ve rabbi ile muhatap olmuştur. Bu da ona özgü ilahi bir ikram olmuştur. Cenab-ı Allah onu yüceltip yanına yakın kılmıştır. Bu da şu ayet-i kerimede anlatılan şereflerin fevkin-deki bir şereftir:

"Allah bir insanla (karşılıklı) konuşmaz. Ancak vahiyle yahut perde arkasından konuşur yahut bir elçi gönderip izniyle dilediğini vahyeder." (Şura: 5i)

Peygamber efendimizin miraç gecesinde rabbini görüp onun­la yüz yüze konuşması, bu ayet-i kerimede anlatılan üç çeşit konuşmanın dışındaki bir konuşmadır. Bu alimlerin bir kısmı­nın anlattıklarına göre Peygamber efendimiz miraç gecesinde arada bir perde bulunmaksızın rabbi ile görüşüp buluşmuş ve konuşmuştur. îmam Ahmed bin Hanbel bu görüştedir. Ebu Ha­san el Eş'ari de bu görüşten yanadır. Diğer bir gurup Ulema ise böyle bir hadisenin vuku bulmadığını söylemişlerdir. Böyle der­ken de Müslim'in Ebu Zerr (ra)'den naklettiği hadisi delil ola­rak ileri sürmüşlerdir. Ebu Zerr demiş ki: uYa Resulullah Rab­bini gördün mü?" diye Peygamber efendimize bir soru yönelt­tim. O da bana şöyle cevap verdi: "O nurdur. Ben onu nasıl gö­rürüm?!" bir başka rivayette ise Peygamber efendimiz: aBen bir nur gördüm." demiştir.

tsra hadisesinin ruhen ya da sadık rüya şeklinde vuku bul­duğunu söyleyenler bu hususun aynıyla Mirac'ta da cereyan et­tiğini, hatta miracda cereyan etmesinin daha öncelik kazandı­ğını söylemişlerdir. Bunlara göre o gecedeki bütün yolculuk sa­dık bir rüya şeklinde vuku bulmuştur. Bu görüşte olanların de­lillerini tsra hadisesiyle ilgili olarak daha önce açıklamıştık. îs-ra hadisesinin hem bedenen hem ruhen vuku bulduğu görüşün­de olanlar da bunlara katılmıştır. Bunlardan bazıları derler ki: Miraç hadisesi ruhen cereyan etmiştir. Bu konuda Peygamber efendimizin hem bedenen hem ruhen miraca çıktığını teyid eden Kur'ani bir nas mevcut değildir. Mevcut olmadığı için de Öyle bir nasa uymak veya tevilini yapmak gereksizdir. Bilakis bu konuda varid olan lafızlara göre miracın sadece ruhen vuku bulduğu anlaşılmaktadır. Bu nasları te'vil etmeye gerek yok­tur.

Şimdi de miraca delalet eden ayet-i kerimelere bir göz ata­lım:

İsra ayetlerinin miraca delaletleri, ibare ile değil de işaret ile olmuştur. Örneğin ayet-i kerimede Cenab-ı Allah şöyle bu­yuruyor: "Ona (Muhammed'e) ayetlerimizi gösterelim diye..." Cenab-ı Allah'ın Peygamber efendimize gösterdiği ayetler mi­raçtır ve sabık peygamberlere imamlığıdır.

Miraca delalet eden diğer ayetlere gelince bunların lafızları ancak beyani işaretle miraca delalet etmektedirler. Bu ayetlerin ibarelerine teker teker baktığımızda hepsinde yüksek bir beyan vardır. Erişilmez mertebede yüksek bir beyana sahiptir­ler. Örneğin bir ayet-i kerimede Cenab-ı Mevla şöyle buyuru­yor;

"Onu müthiş kuvvetleri olan biri öğretti. Üstün akla sahip (olan) doğruldu. "(Necm: 5-6) Ayet-i kerimede sözü edilen müthiş kuvvet sahibinin Cenab-ı Allah değil de Cebrail (as) olduğunu söylemişlerdi. Eğer bundan kasıt Cenab-ı Allah olsaydı, O'nun öğretmesi telkin ile değil irşat ve vahiy yoluyla olurdu.

"O en yüksek ufukta iken ..." ayet-i kerimesindeki "O" zamiri ile Cebrail (as) kastedilmektedir. "Sonra yaklaştı, (yere doğru) sarktı." Yani inip Peygamber efendimizin yakınma geldi.

"Kuluna neler vahyetti neler." Yani Cebrail vasıtasıyla Ce­nab-ı Allah kulu Muhammed'e vahyetti.

"Andolsun, onu bir kez daha inerken görmüştü." Burada yi­ne Cebrail kastedilmektedir. "Gördüğünü gönül yalanlamadı." Bu ifadeden de anlaşıldığına göre Peygamber (sav) efendimiz gördüğü büyük ayetleri gözüyle değil de gönlüyle görmüştür. "Göz şaşmadı ve sınırı aşmadı." Yani Peygamber efendimizin gözü, haddini tecavüz etmedi. Yani Peygamber efendimizin göz­leri sınırı tecavüz edipte görünmesi mümkün olmayan şeyleri görmeye çabalamadı. Görmediği şeyleri nefsine ilham etmedi.

Derinlemesine araştırma sonucunda edindiğimiz kanaat îs-ra hadisesinin ruhen ve bedenen vuku bulmuş olup miraç olayı-nın da sadece ruhen meydana geldiğidir. Ve sadık rüya şeklin­de gerçekleşmiştir. Bu kanaate varmamızı gerektiren gerekçe­ler şunlardır:

a- Hadiste anlatıldığına göre Peygamber efendimiz semada Adem, İbrahim, Musa, Yahya ve diğer peygamberlerle görüş­müştür. Onların hem ruhlarını hem bedenlerini görmüştür. Kir yamet gününde bütün insanların diriltileceği günde onlar ci-simleriyle de dirilecektir. Onların miraç gecesinde diriltildikle-rini, sonra yine bedenlerinin yok edildiğini farz edecek olursak, bu çok uzak bir faraziye olur. Ve böyle bir faraziyeden de hiç bir hadiste, -zayıf da olsa- hiçbir haberde söz edilmemiştir. Gaybi konularda delilsiz faraziyeleri sahiplerine reddederiz. Ancak akli burhanla te'yid edilmiş hususları kabul etmek mec­buriyetindeyiz. Peygamber efendimizin semada miraç gecesinde kendileriyle buluştuğu ifade edilen Peygamberlerin ci­simlerinin diriltildiklerini, sonra yine yok edildiklerini belirle­yen akli, ya da nakli hiçbir delil mevcut değildir.

b- Miraçla ilgili olarak varid olan Kur'ani ifadeler; işaret, hatta sarahat yoluyla bildiriliyorlar ki bu semavi yolculuk ru­hen gerçekleşmiştir. Peygamber efendimiz gördüğü şeyleri göz ve duyu organlarıyla değil, gönül ve kalp ile idrak etmiştir. Yü­ce Allah buyuruyor ki: "Gönül gördüğünü yalanlamadı. Gördü­ğü şeyler hususunda onunla tartışıyor musunuz?!" Kur'ani ifa­delerin hepsi miraç gecesinde Peygamber efendimizin görmüş olduğu 'şeyleri gönül gözüyle gördüğünü isbatlamaktadırlar. Gördüklerini yalanlamayan gönlün gördüğü şeyler hususunda Peygamber efendimizle tartışmanın caiz olmadığı bildirilmek­tedir. Gönül gözüyle görmekse, ancak ruhen görmekle mümkün olur. Zira kalbin görmesi ancak ruhen mümkündür.

c- Miraç haberlerinde anlatıldığına göre Peygamber efendi­miz rabbini görmüştür. Yüceliğini kalbe yerleştirmek ve ilahi, tesbihatı yaptırmak yoluyla kalbi görüş mümkündür. Zaten Peygamber (sav) de, Ebu Zerr el-Gıfari'nin rivayet ettiği hadis­te rabbini görmemiş olduğunu açıkça beyan etmektedir. Büyük sahabi Ebu Zerr'in sorusuna cevaben Peygamber efendimiz şöy­le buyurmuştur: "Şüphesiz Allah nurdur. Ben nuru nasıl göre­bilirim?!" Kıyamet gününde Cenab-ı Allah'ı görmek mümkün ya da gayr-ı mümkün olduğundan dolayı biz bu konuya değin­miyoruz. Kıyamet gününde insanlar diriltilip hesaba çekildik­ten ve cennetlikler cennete gittikten, cehennemlikler de cehen­neme gittikten sonra vuku bulması mümkün olan ya da olma­yan bir şeye değinmek istemiyoruz. Çünkü ahir ette olacak bir şeyden sözetmekle dünyada olacak bir şeyden sözetmek arasın­da fark vardır. Bizler bir çok şeyleri görüp hissederiz. Cenab-ı Allah'ın miraçta görünmesi fani gözlerle olacaktı. Halbuki cen­netliklerin Allah'ı görmeleri baki ve kalıcı gözlerle olacaktır. Allah, ne şekilde kullarına görüneceğini elbetteki daha iyi bilir. Bu anlatılanlardan şu iki sonuca varıyoruz:

1- îsra hadisesi sabit nasların zahir ifadelerinden de anlaşıl­dığı gibi hem bedenen, hem ruhen vuku bulmuştur. Buna kar­şıt bir delil yoktur.

2- Miracın hem bedenen hem ruhen vuku bulduğunu ispat­layan Kur'ani bir delil olmadığı için, miraç olayının sadece ruhen vuku bulduğunu kabul ediyorz. Ayrıca miraç hadisesinin hem ruhen, hem bedenen vuku bulduğunu söyleyenlere karşı hem nakli hem de akli deliller mevcuttur.

Şimdi de sahih haberlerde anlatıldığı şekilde tsra ve Miraç hadisesine dönelim. Yukarıdaki iki esasın ışığında bu konuda aktarılan haberlerin lafızlarını açıklamaya çalışalım.