m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe Nikah İktidarsız Koca Hakkında - 30. Hadis

 

m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Nikah

 

İktidarsız Koca Hakkında

 

iktidarsız Kocaya Ne Kadar Süre Verilir?

 

16749. Hz. Ali der ki: "Bir sene mühlet verilir. (Bu süre zarfında kadınla) ilişki kurabilirse ne a'la, yok yapamazsa araları ayrılır ve Allah'ın fazlını talep ederler." Ravi bununla iktidarsız kocayı kastediyor.

 

16750. Abdullah (b. Mes’ud) der ki: "iktidarsız olan erkeğe bir sene mühlet verilir. Bu süre zarfında eşiyle ilişkiye girebilirse ne a'la, yok ilişkiye giremezse kocasıyla arası ayrılır."

 

16751. Ebu Hanzale Nu'man'ın bildirdiğine göre Muğire b. şu' be, iktidarsız adama bir sene mühlet verirdi.

 

16752. Hz. Ömer der ki: "iktidarsız kocaya bir sene mühlet verilir. Eşiyle ilişkiye girebilirse ne a'la, yok ilişkiye giremezse araları ayrılır."

 

16753. Şa’bi'nin bildirdiğine göre Ömer b. el-Hattab, (Kadı) Şureyh'e iktidarsız kocaya kendisine çıkarıldığı günden itibaren bir sene mühlet verilmesini yazdı.

 

16754. Şa’bi'nin bildirdiğine göre Haris b. Abdillah b. Ebi Rebia, hanımıyla ilişkiye giremeyen bir adama on ay mühlet vermiştir.

 

16755. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Kişi hanımıyla ilişkiye giremediğinde kendisine bir sene ya da on ay mühlet verilir."

 

16756. Hasan(-ı Basri) ile İbrahim(-i Nehai) derler ki: "iktidarsız kocaya yerel otoriteye (hüküm için) çıkarıldığı günden itibaren mühlet verilir." Hasan(-ı Basri) der ki: "Bir sene mühlet verilir." İbrahim(-i Nehai) der ki: "Vaktini tam olarak hatırlamıyorum; ama yerelotoriteye çıkarıldığı günden itibaren kendisine mühlet verilir."

 

16757. Cabir'in bildirdiğine göre Şa'bi, Muhammed'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabının şu sözünü söylerdi: "iktidarsız kocaya bir sene mühlet verilir."

 

16758. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "iktidarsız kocaya bir sene mühlet verilir.

Eşiyle ilişkiye girebilirse ne a'la, yok ilişkiye giremezse araları ayrılır."

 

16759. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "Adam hanımının, kendisini siyasi otoriteye dava ettiği günden başlayarak bir sene sayar (hanımıyla ilişkiye girmeye çalışır.)"

 

16760. Said b. el-Müseyyeb der ki: "iktidarsız adam ve hanımı(yla beraber olamayarak o)ndan uzak düşen adama bir sene mühlet verilir."

 

16761. Hasan(-ı Basri) der ki: "iktidarsız kocaya bir sene mühlet verilir. Eşiyle ilişkiye girebilirse ne a'la, yok ilişkiye giremezse araları ayrılır.''

 

16762. Yahya b. Said'in hocalarından biri bildiriyor: Ebu Halime Muaz el-Karı, Harise b. en-Nu'man el-Ensari'nin kızıyla evlendi. Onunla i!işkiye giremeyince Hz. Ömer kendisine bir sene mühlet verdi. Yahya ekledi: "Abdurrahman el-Ensarı bana bir sene geçtikten sonra aralarının ayrıldığını haber verdi. (Ebu Halime): "Harise'nin kızından vazgeçiren Allah'a hamdolsun" dedi.

 

16763. Said b. el-Müseyyeb'in bildirdiğine göre Hz. Ömer, iktidarsız adama bir sene mühlet verirdi.

 

16764. Ömer b. el-Hattab der ki: "iktidarsız kocaya bir sene mühlet verilir." (Şa’bi ekledi) Bu sürenin (hüküm vermesi için) siyasi otoriteye çıkarıldığı günden itibaren geçerli olduğunu biliyorum.

 

16765. Nüseyr anlatıyor: Abdülmelik b. Mervan'ın yanındaydım. iktidarsız bir adam getirildi. Adamın kör biri olduğu görüldü. Abdülmelik ona bir sene mühlet verdi.

 

16766. Şa’bi der ki: "iktidarsız kocaya bir sene mühlet verilir."

 

iktidarsız Olan Koca Hakkında Kararında Özgür Bırakılan Kadın Dilerse Kocasıyla Beraber Kalır, isterse Ayrılır

 

16767. Şa’bi ile İbrahim(-i Nehai) derler ki: "Bu kadın bir sene sonra serbest bırakılır. Dilerse kocasıyla beraber kalır, dilerse ondan ayrılır."

 

16768. (Kadı) Şureyh der ki: "Hz. Ömer bana iktidarsız adama bir sene mühlet vermemi yazdı; Eğer kadınla ilişkiye girmeye güç bulabilirse ne a'la, yok eğer güç. bulamazsa karısını özgür bırak. Dilerse kocasıyla beraber kalır, dilerse ondan ayrılır."

 

"Kadın, Kocasını Tercih Ettiğinde Artık Muhayyerliği Olmaz" Diyenler

 

16769. İbrahim(-i Nehai) der ki: "iktidarsız adama bir süre verilir. Bu süre zarfında kadınla ilişkiye girebilirse ne a'la, giremezse serbest bırakılır. Eğer kocasını tercih ederse bundan sonra kendisinin muhayyerlik hakkı olmaz."

 

iktidarsız Olan Adamın Hanımına Vereceği Mehir Hakkında

 

16770. Said b. el-Müseyyeb'in bildirdiğine göre Hz. Ömer, iktidarsız adama bir sene mühlet verdi. Ona göre bu süre zarfında adam karısıyla ilişkiye girebilirse ne a'la, giremezse araları ayrılır. Kadına tam olarak mehir(i geri) verilir.

 

16771. Şa'bi'nin bildirdiğine göre (Kadı) Şureyh, iktidarsız adam hakkında şöyle derdi: "Hanımıyla ilişkiye giremediğinde mehrin yarısını (geri) vermesi gerekir."

 

16772. İbrahim(-i Nehai) der ki: "iktidarsız adamın mehri (geri) vermesi gerekir.''

 

16773. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "Kadına mehrin (geri) verilmesi gerekir."

 

16774. Said b. el-Müseyyeb ile (Hasan(-ı Basri) derler ki: "Hz. Ömer iktidarsız adama bir süre mühlet vermiştir. Eşiyle ilişkiye girebilirse ne a'la, giremezse araları ayrılır ve kadına mehrin (geri) verilmesi gerekir."

 

16775. Said b. el-Müseyyeb der ki: "Kadına mehrin (geri) verilmesi gerekir."

 

16776. Urve der ki: "Kadına mehrin (geri) verilmesi gerekir.''

 

16777. Tavus der ki: "Kadına mehrin yarısının (geri)' verilmesi gerekir.''

 

iktidarsız Adamın Eşiyle Bir Defa ilişkiye Girdikten Sonra Tekrar Girememesi

 

16778. Hasan(-ı Basri) der ki: "Adam bir kere hanımıyla ilişkiye girmiş ise araları ayrılmaz.''

 

16779. Zühri der ki: "iktidarsız adam hanımıyla bir kere ilişkiye girebildiğinde artık o kadın ebediyen karısıdır.''

 

16780. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "iktidarsız adam hanımıyla bir kere ilişkiye girebildiğinde kadının ne konuşma, ne de davalaşma hakkı vardır."

 

16781. Amr b. Dinar der ki: "iktidarsız adamın bir kere hanımıyla ilişkiye girdiğinde kadının konuşma ve davalaşma hakkının olmadığını işitir dururduk."

 

16782. Tavus der ki: "iktidarsız adam hanımıyla bir kere ilişkiye girebildiğinde kadının ne konuşma, ne de davalaşma hakkı vardır."

 

16783. Katade ile Ebu Haşim derler ki: "Kişi hanımıyla evlendikten sonra bir kere ilişkiye girdikten sonra bir daha onunla ilişkiye giremezse kadının bundan sonra muhayyerlik hakkı yoktur."

 

16784. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Kişi hanımıyla bir kere ilişkiye girdiğinde artık kadının muhayyerliği kalmaz."

 

Fasığın Evlenmesi Hakkında

 

16785. Şa’bi der ki: "Kim fasık birini evlendirirse akrabalık ilişkisini kesmiş demektir:"

 

Hür Bir Kocası Olduğu Halde Azat Edilen Cariye Hakkında

 

16786. İbn Abbas der ki: "Bu cariyenin hür kocası karşısında muhayyerliği yoktur."

 

16787. İbn Cüreyc anlatıyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a: "Bu cariyenin hür kocası karşısında muhayyerlik hakkı var mıdır?" diye sordum. "Hayırlı cevabını verdi.

 

16788. Ebu Kılabe der ki: "Bu cariyenin hür kocasına karşı muhayyerliği yoktur.

Kocası köle olursa ona karşı muhayyerliği olur."

 

16789. Yunus'un bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri) şöyle derdi: "Cariye azat edildiğinde kocası hür olursa muhayyerlik hakkı yoktur."

 

16790. Nafi bildiriyor: Ebu Ubeyd'in kızı olan Safiyye'nin bir kölesi vardı. Onu bakire olan bir cariyesiyle evlendirdi. Cariye kocasını sevmiyordu. Safiyye cariyeyi azat etmek istiyordu; ama cariyesinin azat edilmesi durumunda kocasından ayrılmasından korktu. Bu sebeple önce köleyi azat etti. Azat edildiği iyice anlaşıldıktan sonra cariyeyi azat etti.

 

''Cariye Azat Edildiğinde Hür veya Köle Olan Kocasına Karşı Muhayyerlik Hakkı Vardır" Diyenler

 

16791. Esved bildiriyor: Hz. Aişe, Berıre isimli cariyeyi satın aldı. Daha sonra onu azat etti. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Berıre'yi kararında özgür bıraktı. Berıre'nin hür bir kocası vardı.

 

Tahric: Ahmed (6/42, 170, 172, 175, 186), Darimi (2289), Buhari (6751, 6754, 6758), Müslim (2/1144:12), Ebu Davud (2228), Tirmizi (1155), Nesai (5642) ve İbn Mace (2074).

 

16792. Tavus der ki: "Bu durumdaki cariye, seçimde (yani koc9sıyla evliliğinin sürmesinde) serbest bırakılır, Kureyşli bir adamın nikahı altında olsa bile."

 

16793. İbn Sirin der ki: "Kocası köle de olsa, hür de olsa bu cariyenin seçme hakkı vardır."

 

16794. Şa’bi der ki: "Kocası hür de olsa, köle de olsa muhayyerlik hakkı vardır."

 

16795. Mücahid der ki: "Bu cariyenin muhayyerlik hakkı vardır, müminlerin emirinin nikahı altında olsa bilse."

 

16796. Tavus der ki: ''Bu cariyenin hür ve köle kocasına karşı muhayyerlik hakkı vardır.''

 

16797. Nafi'nin bildirdiğine göre İbn Ömer, kölenin nikahı altında iken azat edilen cariye hakkında: ''Kocası kendisiyle ilişkiye girmediği sürece muhayyerlik hakkı vardır" dedi.

 

16798. Hanzale anlatıyor: Tavus'a hür kocası olduğu halde azat edilen cariyenin (kocasıyla kalıp kalmamakta) özgür olup olmadığı sorulduğunda şöyle dediğini işittim: ''Benim bU konuda bir bilgim yok. Ancak kölenin nikahı altında olursa özgür bırakılır."

 

16799. İbrahim(-i Nehai) der ki: ''Kocası hür de olsa, köle de olsa serbest bırakılır."

 

"Kocası Kendisiyle ilişkiye Girdiğinde Muhayyerlik Hakkı Olmaz" Diyenler

 

16800. Hz. Ömer der ki: ''Cariye azat edildiğinde, kocası kendisiyle ilişkiye girmediği sürece muhayyerlik hakkı vardır.''

 

16801. İbn Ömer der ki: ''Kocası kendisine yaklaştığında muhayyerlik hakkı yoktur; zira kendisi bunu onaylamış demektir."

 

16802. Katade'nin bildirdiğine göre Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) hanımı Hafsa, bir cariyesini azat ettikten sonra ona: "Eğer kocan seninle ilişkiye girdiyse muhayyerlik hakkın olamaz" dedi.

 

16803. Süleyman b. Yesar der ki: "Kocası kendisiyle ilişkiye girdiyse muhayyerlik hakkı olamaz."

 

16804. Ebu Kılabe ile Nafi' derler ki: "Kocası kendisiyle ilişkiye girmediği sürece muhayyerlik hakkı vardır."

 

16805. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Cariye azat edildiğinde, kocası kendisiyle ilişkiye girmediği sürece muhayyerlik hakkı vardır."

 

Azat Edilen Cariyenin Serbestlik Hakkı Olduğunu Bilmeden Kocasıyla ilişkiye Girmesi

 

16806. Hammad der ki: "Cariye azat edildiğinde muhayyerlik hakkı olduğunu bilmeden kocasıyla ilişkiye girdiğinde yine de kendisinin seçme hakkı vardır. Hasan(-ı Basri)'nin da böyle dediği bana bildirildi."

 

16807. Said b. el-Müseyyeb der ki: "Bu cariyenin muhayyerlik hakkı vardır.

Kocası üzerinde bir yetkim olsaydı onu döverdim."

 

16808. İbn Ömer der ki: "Azat edilen cariye, muhayyerlik hakkı olduğunu bilmeden kocasıyla ilişkiye girerse, bu hakkının olduğunu öğrendiğinde kocası yüz kere kendisiyle ilişkiye girmiş olsa da yine seçme hakkı vardır."

 

16809. İbn Cüreyc anlatıyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a dedim ki: "Bir cariye azat edildiğinde kocası hemen onunla ilişkiye giriverirse ne olur?" "Ne kötü bir şey yapmış!" dedi. Ben: "Peki kadının muhayyerlik hakkı var mı?" diye sordum. "Hayır" dedi.

 

16810. Hakem der ki: "Azat edilen cariye muhayyerlik hakkı olduğunu bilmeden kocasıyla ilişkiye girerse, bunu öğrendiğinde (kocasının nikahında kalıp kalmamayı) seçme hakkı vardır."

 

16811. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Muhayyerlik hakkı olduğunu bilmeden kocası kendisiyle ilişkiye girerse bunu öğrendiğinde seçme hakkı vardır."

 

Azat Edilen Cariyenin, Muhayyerlik Hakkının Olduğunu Bildiği Halde Kocasıyla ilişkiye Girmesi Hakkında

 

16812. Dahhak der ki: "Muhayyerlik hakkının olduğunu bildiği halde kocası kendisiyle ilişkiye girerse bu, kadının razı olduğunu gösterir."

 

16813. Hasan(-ı Basri) der ki: "Azat edilen cariye, muhayyerlik hakkının olduğunu bildiği hale kocası kendisiyle ilişkiye girerse muhayyerlik hakkı olmaz."

 

Kocasının "Sen Serbestlik Hakkının Olduğunu Biliyordun" Demesi Durumunda Azat Edilen Cariyeden Yemin istenir mi?

 

16814. Hasan(-ı Basri) der ki: "Kadın, kendisini tercih etmeden önce kocası kendisiyle ilişkiye girerse kadından muhayyerlik hakkının olduğunu bilmediğine dair yemin istenir. Daha sonra kölenin nikahı altında ise kendisine serbestlik hakkı tanınır."

 

16815. Şu'be anlatıyor: Hakem'e azat edildikten sonra kocası kendisiyle ilişkiye giren cariyenin kocasına "Serbestlik hakkımın olduğunu bilmiyordum" demesini sordum. Şöyle dedi: "Kadından serbestlik hakkının olduğunu bilmediğine dair yemin istenir. Daha sonra serbest bırakılır." Hammad'a sordum. "O kadın artık onun karısıdır, muhayyerlik hakkı yoktur" dedi.

 

16816. Hammad (b. Ebi Süleyman) der ki: "Azat edilen cariyeden muhayyerlik hakkının olduğunu bilmediğine dair yemin istenir."

 

Mukatebeli Cariye Azat Edildiğinde Muhayyerlik Hakkı Olur mu ?

 

16817. Cabir b. Zeyd, mukatebeli cariye hakkında: "Seçiminde serbest bırakılır" dedi.

 

16818. Amir(-i Şa'bi) der ki: "Mukatebeli cariyeye serbestlik hakkı tanınır.''

 

16819. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Mukatebeli cariyeye kocası azat edilmesi hususunda yardım ettikten sonra azat edilirse muhayyerlik hakkı olmaz.''

 

16820. Cabir bildiriyor: Amir(-i Şa’bi) kocası azat edilmesi hususunda çalışan mukatebeli cariye hakkında: "Kocası kendisi ile beraber çalışsa bile muhayyerlik hakkı vardır'' dedi.

 

Gündüzcü Kadınlarla Evlenmek!

 

16821. Yunus'un bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri) ile Ata (b. Ebi Rabah), gündüzcü kadınlarla evlenilmesinde bir sakınca görmezdi.

 

16822. Hişam'ın bildirdiğine göre İbn Sirin, gündüzcü kadınlarla evlenilmesini hoş karşılamazdı. Hasan ise bunda bir sakınca görmezdi.

 

16823. Şu'be'nin bildirdiğine göre Hammad, bunu kerih görmüştür.

 

Kadınla Evlenirken ''Sana Ayırdığım Pay Gecededir ya da Gündüzdedir'' Diye Şart Koşan Adam Hakkında

 

16824. Mutarrit'ten rivayet edildiğine göre Hammad ve Hakem, erkeğin kadınla evlendiğinde ona "Sana ayırdığım gece ya da gündüze razıysan (seninle evlenirim)" demesi hakkında şöyle demişlerdir: "Bu, fasit bir şarttır."

 

16825. Ma'mer bildiriyor: Zühri'ye kadınla evlendiğinde ona: "Yanına şöyle

şöyle gelmeyeceğim, sana sadece malum bir miktarda harcama yapacağım" diyen adamın durumu sorulduğunda bu tutumu hoş karşılamayarak: "Kadınla ilişkiye girdikten sonra Allah, sulhü (dirliği) emretmiştir" derdi.

 

16826. İbn Uleyye bildiriyor: Yunus'a nikahta koşulan şartın hükmü sorulunca şöyle dedi: "Hasan(-ı Basri) aşikar yapıldığında bunda bir sakınca görmezdi. İbn Sirin, nikahın başlangıcında bunu hoş karşılamazdı. Daha sonra olmasında ise sakınca görmezdi."

 

16827. Cabir anlatıyor: Amir(-i Şa’bi)'ye nikahı altında bir hanımı varken ikinci bir hanımla evlendiğinde biri için bir gün, diğeri için iki gün şart koşmasını sordum. "Bunda bir sakınca yoktur" dedi.

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

Bir Kadınla Evlenmek isteyen Adama Kadının Velileri Tarafından ''şu Zamana Kadar Mehrini Getirirsen Senindir, Yoksa Aranızda Nikah Olmaz" Denmesi Hakkında