FALANJ

Antonio Primo de Rivera (1903-1936) tara­fından İspanya'da 1933 yılında kurulan faşist nitelikli milliyetçi siyasî topluluğun adı. Faşist bir örgüt olan Falanj Partisinin (Falange Es-panola) taraftarlarına falanjist denmiştir. İs­panyol İç Savaşında General Franco'yu iktida­ra getirmiş ve O'nun diktatörlüğü altında ülke­nin yönetilmesine yardım etmiştir. Ardı sıra gelen benzer nitelikteki hareketler İse o za­mandan beri 'Falanjist'olarak benimsenmiş yahut böyle isimlendirilmiştir. Günümüzde en önemli örneği, Lübnan'da görülen Hrİstî-yan Falanjistlerdir.

Bazı bakımlardan benzerlik gösterdiği popülizm gibi, falanjist bir hareket için de derli top­lu bir tanım vermek güçtür. Gerçekte o, tarihî gelenekler, millî karakter ve kadere ilişkin fi­kirlerin sağ kanatla ve bir devletin yönetimine ilişkin otoriter uygulamalarla birlikte düşünül­düğü bir sosyal ve siyasî harekettir. Geleneğe dayalı bu unsurların en önemlisi hiç şüphesiz kilisedir. Sözgelimi yalnız Lübnan'daki Hristi-yan Falanj açıkça kilise temeline dayalı olmak­la kalmamış; Öte yandan İspanya'da da Fran-co'nun başarısı için, Romen Katolik kilİsesin-dekilerin rızası ve zaman zaman coşkulu deste­ği, hayatî önem taşımıştı. Harekcı, salt ekono­mik statü farklılıklarına göre dinî ve millî kim­liklerin son derece önemli olma iddiasını taşı­dığı, kültürler arası desteği hedef aldığı ölçü­de halkçı olarak ortaya çıkar. Bununla bera­ber, halkçılık büyük ihtimalle teşkilatlanmış, İş gücüne dayanabildiği ve özünde işçi sınıfına hitaben iği söylenebildiği halde, bir falanj da­ha ziyade una sınıflara dayanmaktadır ve işçi sınıfı ile ilişkilidir. Bununla birlikte kendi yet­ki çerçevesi için başka kurumların -özellikle kilisenin-desteğine bağlanmak sureliyle, halk­çılık ve faşizmin bazı biçimleri içerisinde bulu­nacak ulan minimum ölçüdeki ekonomİkycnİ-den dağılımdan mahrum bulunmaktadır.

(SBA) Bk. Faşizm.