IRKÇILIK

Bazı ırkların diğerlerinden üstün olduğu­nu savunan görüş ve bu ırklara mensup olanlara diğer ırklardaki insanlardan çok ve üstün haklar tanınmasını isteyen siya­sal akım. Irkçılık XIX. yüzyılda Fransız Joseph-Arthur de Gobineau ve İngiliz Houston Stewart Chamberlain tarafın­dan bilimsel bir teori haline getirilmeğe çalışıldı. Gobineau "îman Irklarının Eşit-sizliği Üzerine Deneme" adlı eserinde in­san ırkları arasında doğuştan bir takım farklılıkların bulunduğunu, beyaz ırkın üs­tünlüğünü, beyazlar içinde Ârî,ırkiû,en yüksek medeniyet seviyesine eriştiğini sa-> vundu. Aslında, XIX. yüzyılda bilimsel bir teori haline gelmeğe çalışan ırkçılık düşüncesi, Danvin'in fikirlerinden .etki­lenmiştir. İnsanoğlunun tarihî süreç için­de çeşitli merhalelere ulaştığını ve Avru­palı insanı temsil eden beyaz ırkın en üs­tün medeniyet seviyesine vardığını savu­nan SosyalDanvincÜik, ırkçılık düşüncesi­ne temel teşkil etmiştir. XIX. yüzyılın sonlarına doğru ırkçılık düşüncesi Almanya' da ilgi görmüş ve Pan-germanizmin kuvvetlenmesi ve uygulan­masında önemli rol oynamıştır. Daha son­ra Slavlar tarafından benimsenmiş olan ırkçılık, Panslavizmin gelişmesine hizmet etmiş ve Rus emperyalizminde kullanıl­mıştır. Hİtler AI m ariyası'nda ırkçılık dev­letin temel politikası olmuş ve bir yandan

Yahudi düşmanlığı, diğer yandan saf ırk     nist politika bazen katliamlara kadar var-yetiştirme gayretleri şiddetle savunulmuş-     mış ve mülteci kamplarında yüzlerce Filis-tur. Cermen ırkının saflığını ve temizliği-     tmli katledilmiştir. Özellikle 1987 Aralık ni sağlamak için Almanların Yahudilerle     ayında İsrail'in işgal altında tuttuğu Filis-evlenmeleri   yasaklanmıştır.   Mussolİni     tin topraklannda başlayan ayaklanmaya İtalyasi'nda da ırkçılık, revaç bulmuştur.     (İntifada) karşı İsrail'in izlediği, sopalı, Amerika Birleşik Devletleri'nde zenciler-     coplu, silahlı ve insanlık dışı politika, ırkçı-le beyazlar arasında, ırkçılık düşüncesin-     lığın değişik bir biçimini oluşturmuştur, den kaynaklanan çeşitli ayırımlar yakın za-     10 Kasım 1975' de Birleşmiş Milletler Ge-mana kadar yürürlükte kalmıştır. Bu ülke-     nel Kurulunda "siyonİzm* in bir çeşit ırkçı-de önceleri yerlilere yönelen ırkçılık daha     lık ve ırk ayırımı olduğunu" kabul eden sonra zencilere yönelmiş ve katliam dere-     3379 sayılı karar 35'e karşı 72 devletin cesine vardırılmıştır. Sömürgeci Batı Av-     olumlu oylarıyla kabul edilerek İsrail'in rupa ülkeleri sömürgeleştirdikleri Güney     uyguladığı siyonizm politikasının ırkçılık Asya, Afrika ve Amerika ülkelerinde sö-     ve ırk ayırımı olduğu, ırkçılığın siyoniz-mürgecilik politikalarını ve yönetimlerini     min temel ilkesini oluşturduğu uluslarara-meşrulaştırmak için ırkçı görüşlerden ya-     sı en önemli kuruluş tarafından onaylan-rarlanma yoluna gitmişlerdir. Afrika'da     mış oldu. Bu kararla ırkçılığın sadece si-siyah derili insanları, Özellikle doğrudan     yah derili insanlara karşı beyaz insanların sömürge yönetimi uygulayan Fransa, Bel-     yönettikleri bir ayırımcı politika olmadı-çika, İspanya ve Portekiz gibi ülkeler, sa-     ğj, herhangibirbeyazinsangrubununbaş-dece en geri ve en ağır işlerde çalıştırılıp     ka bîr beyazlar grubuna karşı da izleyebil-beyaz derili Avrupalı sömürgecilerin hiz-     diği bir politika ve düşünce olduğu kabul metine koştular. Siyah derili insan, beyaz     edilmiştir. Bu ülkelerde ırk ayırımı polit-insanın hizmetçisi haline getirildi. İddi-     kası devam ediyorsa da, dünyada giderek aya göre Beyaz Avrupalı sömürgeleştirdi-     ırkçılık düşüncesinin terkedildiği ve ırk ği ülkelerdeki insanlara medeniyet götü-     ayırımının kınandığı gözlenmektedir. Gerüyor, onları medenileştiriyordu.                  rek uluslararası sözleşmelerde, gerekse

Günümüzde resmen ırkçılık politikası     ulusal yasalarda ırk ayırımı ve ırkçılık dü-

Güney Afrika Cumhuriyetinde uygulan-     şüncesini yasaklayan hükümler getiril-

makta olup bu ülkedeki siyahlardan olu-     mektedir. Uluslararası alanda Birleşmiş

şan çoğunluk, beyaz azınlık tarafından yo-     Milletler Yasası, UNESCO'nun çalışma-

netilmektedir. Siyahlarla beyazların çalış-     lan, İnsan Haklan Evrensel Beyanname-

ma, eğlenme, dinlenme yerleri, seyahat     si, Avrupa İnsan Haklan sözleşmesi ve

araçlan, eğitim kurumları birbirinden ay-     Irk Ayırımının Bütün Biçimlerinin Orta-

rdmıştır. Yönetimde siyahların hakları iyi-     dan Kaldırılmasına ilişkin uluslararası

ce sınırlıdır. Ortadoğu'da II. Dünya sava-     sözleşme (1965) ırkçılığı ve ırk ayırımını

şı'ndan sonra ABD ve Avrupa devletleri-     yasaklayan hükümler getirmiştir. Ahlakî

nin yardım ve gayretleri ile kurulan İsrail     bakımdan bütün dünyada insanların eşitli-

Devleti, bölgenin yerli halkı olan Filistinli-     ği, ırk, dil, din, cinsiyet ayırımının yapıl-

lere ve komşularına karşı ırkçı bir politika     maması şeklinde düşünce gelişirken, ulu-

izlemektedir. İsrail'in izlediği ırkçı siyö-     sal alanda ırkçılığa karşı hükümler anaya-198

salara girmiştir.

İslamiyetin ırk ayırımını ve ırkçılık dü­şüncesini yasaklamış olması, "Arap'in Acem'e, Acem'in de Arap'a üstün olma­dığını" savunması, bireysel üstünlüğü" tak-va"ya dayandırmış bulunması, müslüman toplumlarda ırkçılığın gelişmesine engel olmuştur. Bazı dönemlerde aşın milliyet­çi düşüncelerin gelişmesinin ırkçılığa ben­zer görüşlerin yayılmasında etkili olduğu

gözlenmiştir.

Davut DURSUN

Bk. Faşizm; Nazizm; Irk; Milliyetçilik