İslami Okul Okulların En Önemlisi
HA MİM EL-MÜ'MİN VEYA ĞAFİR SURESİ - Vedeulburhan - 40. Sayfa
HA MİM EL-MÜ'MİN VEYA ĞAFİR SURESİ[1]
3- "Günahı bağışlayan, tevbeyi kabul eden."
Ayette geçen (tevbe) kelimesinin cemi de caizdir ve (tevbetun) gibi mastar sığasında olması da caizdir.
10- "İnkar edenlere şöyle nida edilir: Ailah'ın gazabı, sizin kendinize olan kötülüğünüzden elbette daha büyüktür. Zira siz îmana davet ediliyorsunuz, fakat inkar ediyorsunuz."
Haberde: Ateş ehlinin kendi kendilerini kötülemesi ve şöyle demeleri: Muhakkak biz kendi kendimizi bu kötü hale getirdik dediklerinde onlara ayet diliyle şöyle denilir:
"Şüphesiz Allah'ın gazabı, sizin kendi kendinize yaptığınızdan daha büyüktür."[2]
Basrilere göre "lemektu" kelimesindeki (Lam) harfi ib-tida içindir. Kufilerin yanında ise lam yemin (kasem) içindir ve hikayenin anlatılışı olayı üzerine girer...
15- "Dereceleri yükselten, arşın sahibidir. Allah kavuşma günüyle korkutmak için kullarından dilediğine vahiy indirir."
Ayette geçen ruhtan maksat vahiydir. Bir rivayete göre Cebrail'i (a.s.) dilediği kuluna gönderir demektir.
16- "O gün onlar kabirlerinden meydana çıkarlar. Onların hiçbir şeyi Allah'a gizli kalmaz."
Allah onlara sorar ve cevabını verir:
"Bugün hükümranlık kimindir? Kahhar olan tek Allah'ındır."
Bugün iki sur arasındaki vakittir. Bir rivayete göre bugün: Kıyamet günüdür. Bu günde mahlukatlar Allah'a, hep birden boyun eğerek cevap verir ve şöyle derler:[3]
"Bugün hükümranlık kahhar olan tek Allah'ındır."
18- "Onlara yaklaşan günün tehlikesini anlat. O zaman gamla dolu ve yutkunur oldukları halde, yürekleri gırtlaklara dayanmıştır."
Ayette geçen "yevmu'l-ezife"den kasıt kıyamet günüdür. Bir rivayete göre yakın olan ölüm günüdür. "Kazimine"den kasıt bunamış ve dili tutulmuş sukut bir halde dururlar. Bir rivayete göre "Kazimine" kekeleyip yutkunmaktır. Ki bugünün şiddetinden hararetinden dolayı olur.
19- "Allah, gözlerin hain bakışını ve kalplerin gizlediğini bilir."
Bir rivayete göre bakışlardan kasıt çirkin ve kem gözle bakmaktır.
Bir rivayete göre yasaklanan nehyedüen şeylere olan bakıştır. Buna göre sanki cümlenin takdiri şöyledir: "Ya'le-mul a'yunel haienete" hain hain bakan gözleri bilir.
46- (Azaptan biri de) ateştir ki, onlar sabah akşam buna sokulurlar."
Her derileri ciltleri yanınca bu cilt ve derileri tekrar yenilenecek oysa ki orada sabah akşam yoktur ama orada olanlar dünyada olan saat miktarlarıyladır.
67- "Allah yaşatmayı belli bir vakte ulaşmanız ve olur ki aklınızı kullanmanız için yapar."
Yani herbiriniz kendisi için belirlenen yaşam miktarına alışıncaya kadar Ömrü uzun olan uzun, kısa olan kısa olacaktır.
74- "Bizden uzaklaştılar zaten biz önceleri hiç bir şeye tapmıyorduk diyecekler."
Bu şu söze benzer mesela birine: "Sen hiç bir şeyde de-ğilmiydin birşey yapmadın mı?" diye sorulur o da şöyle der: "Hayır hayır asla böyle bir şey yoktu."[4]
[1] İbni Abbas'tan nakledildiğine göre (Hamim)li yedi surede Mekke'de nazil olmuştur.
[2] Bu ayet hakkında Abd İbni Humeyd'in Hasan (r.a)'tan naklettiğine göre şöyle demiş: "Kıyamet günü geldiği zaman kafirler neye uğradıklarını gördüklerinde kendi kendilerini kahrederler veya kınarlar." Onlara şöyle denilir: "Allah'ın dünyada size olan gazabı, siz imana çağrıldığınız ve bunu kabul etmeyip inkar ettiğiniz zamandan, bu gün işte o ga-zab sizin kendinizi kahretmenizden daha büyüktür."
[3] Abd İbni Humeyd'in İbni Mus'ud'dan tahric ettiği bir haber şöyle: "Kıyamet gününde Allahu Teala insanların tümünü boş ve düz bir yerde tek çatı altında toplar ve sanki onlar o gün dizilmiş gümüş taneleri gibi dizili halde durur ve hiç biri bir itirazda bulunulmaz ve hiç bir hata yapılmaz ve bu gün münadinin ilk konuşacağı kelime şudur:
"Bugün mülk ve devran kimindir?" ve: "Kahhar ve tek olan Allah'ındır" denilecektir. Bugün herkes yaptığının karşılığını alacak ve bu gün hiçbir kimseye bir haksızlıkta bulunulmaz, şüphesiz Allah süratle hesapları görendir. İlk önce başlayacağı husumet davaları ise, kan davalarıdır der."
[4] Muhammed Ebu’l-Hasan En-Nisaburi, Vedehu’l Burhan, Tevhid Yayınları: 2/281-283