Hz. Âişe Validemiz

Hz. Âişe validemizin altı yaşında nikâhlandığı, dokuz yaşında zifafa girdiği ve Resûlullah ﷺ vefat ettiğinde on sekiz yaşında olduğu kendi beyanıyla, birbirinden bağımsız dört isnadla sabittir; ümmet bunu ittifakla böyle anlamıştır. Bu bölüm asıl delili, icmâyı ve rivayetin kendisine yöneltilen üç itirazı ele alır.

Hadisteki rakamları 18–19'a çıkarmak için iki te'vîl ve bir çeviri tercihi kullanılır: "yaş âdetten sayılır", "Araplar ilk rakamı atar" ve "tezevvecenî nişanlandı demektir". Üçünün de dilde, rivayette ve selefte dayanağı yoktur; ilk ikisi birbirini nakzeder.

"605 doğum" bir kaynak bilgisi değil, İbn Ebi'z-Zinâd'ın isnadsız "Esmâ on yaş büyüktü" sözünden yapılmış bir hesaptır. Gösterilen kaynakların kendisi Hz. Âişe'nin dokuz yaşında zifafa girdiğini ve 63–66 yaşında vefat ettiğini söyler.

Gösterilen el-İsâbe, Fâtıma'nın Hz. Âişe'den beş yaş büyük olduğunu söyler; Abdurrahmân hesabının üç rakamının da kaynağı yoktur; İbn Hişâm'daki ilk Müslümanlar listesi Hz. Âişe'yi "o gün küçüktü" kaydıyla anar.

Hz. Âişe'nin Mekke dönemine dair anlattıkları onun o gün büyük olduğunu değil, Müslüman bir ailede doğup büyüdüğünü gösterir; Habeşistan, Fil, namaz ve Kamer sûresi rivayetlerinin kendi lafızları iddiayı reddeder.

"Önce Cübeyr ile nişanlıydı, dört yaşında nişan akıldışı" iddiası için gösterilen beş kaynağın hiçbirinde "Müslümanla dünür olmam" sözü ve "iki yıl" arası yoktur; Ahmed, Heysemî ve Taberî aynı kıssada altı ve dokuz yaşını söyler.

Salıncak, kısa saç, annesinin elinden tutup götürmesi, zifafa oyuncaklarıyla gönderilmesi ve arkadaşlarıyla bebek oynaması bir çocuğu tarif eder; birkaç yıl sonraki İfk hadisinde Hz. Âişe kendisi için yine "yaşı küçük bir kızdım" der.

Erken buluğ imamların gözlemlediği bir vâkıadır ama hüküm ona dayanmaz; Resûlullah ﷺ sahih haberi değiştirerek savunulmaz; bu evliliğe kendi döneminde kimse itiraz etmemiştir; küçük kızın nikâhı Kur'ân, sünnet ve icmâ ile caiz, zifafı ise tahammül şartına bağlıdır.